Ένα ύποπτο e-mail, ένας σύνδεσμος που μοιάζει αξιόπιστος και ένα απρόσεκτο κλικ μπορεί να είναι αρκετά για να πέσουμε θύματα διαδικτυακής απάτης. Πόσο ρόλο παίζει, όμως, το αν έχουμε κοιμηθεί καλά το προηγούμενο βράδυ; Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, ακόμη και μία ώρα λιγότερου ύπνου μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα να παρασυρθούμε από ένα παραπλανητικό ηλεκτρονικό μήνυμα.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ίρβαϊν (UC Irvine) διαπίστωσαν ότι ακόμη και αν κοιμηθούμε λίγο λιγότερο από το συνηθισμένο, αυξάνεται η πιθανότητα να πέσουμε θύματα ηλεκτρονικής απάτης τύπου phishing. Πρόκειται για μηνύματα που εμφανίζονται ως προερχόμενα από αξιόπιστους αποστολείς, όπως τράπεζες, εταιρείες ή δημόσιες υπηρεσίες, με σκοπό να παρασύρουν τους παραλήπτες να πατήσουν επικίνδυνους συνδέσμους ή να αποκαλύψουν προσωπικά δεδομένα.
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).
Τι έδειξε η μελέτη
Οι επιστήμονες αξιοποίησαν την αλλαγή της ώρας στις ΗΠΑ, την άνοιξη του 2026, όταν τα ρολόγια μετακινήθηκαν μία ώρα μπροστά, με αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι να χάσουν έως και μία ώρα ύπνου.
Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκαν δεδομένα από περισσότερους από 11.000 εργαζομένους ενός μεγάλου αμερικανικού οργανισμού, ο οποίος πραγματοποιεί τακτικά ασκήσεις κυβερνοασφάλειας.
Συγκεκριμένα, οι εργαζόμενοι λαμβάνουν ανά διαστήματα δοκιμαστικά e-mail που μιμούνται πραγματικές απόπειρες ηλεκτρονικής απάτης. Στόχος είναι να διαπιστωθεί πόσοι θα πατήσουν τους συνδέσμους που περιλαμβάνονται στα μηνύματα και να ενισχυθεί η ενημέρωσή τους για τους ψηφιακούς κινδύνους.
Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά. Τη Δευτέρα μετά την αλλαγή της ώρας, οι εργαζόμενοι είχαν κατά 13% μεγαλύτερη πιθανότητα να πατήσουν έναν παραπλανητικό σύνδεσμο σε σύγκριση με την προηγούμενη Δευτέρα. Ειδικότερα, το ποσοστό όσων πάτησαν τους συνδέσμους αυξήθηκε από 15,56% σε 17,76%.
Η διαφορά μπορεί να φαίνεται μικρή, ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές της μελέτης, τα ευρήματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), δείχνει πόσο εύκολα μπορεί να επηρεαστεί η λήψη αποφάσεων ακόμη και από μια περιορισμένη απώλεια ύπνου.
Γιατί η έλλειψη ύπνου επηρεάζει τις αποφάσεις μας
Όπως αναφέρει το Εurekalert!, ο επικεφαλής της μελέτης, Δρ. Eitan Schechtman, επίκουρος καθηγητής Νευροβιολογίας και Συμπεριφοράς στο UC Irvine, επισημαίνει ότι τα ευρήματα δεν αφορούν αποκλειστικά την ασφάλεια στο διαδίκτυο.
Όπως εξηγεί, η απώλεια ύπνου που προκαλεί η αλλαγή της ώρας είναι αντίστοιχη με εκείνη που πολλοί άνθρωποι βιώνουν στην καθημερινότητά τους, εξαιτίας της εργασίας, των υποχρεώσεων ή των συνηθειών τους.
«Παρότι επικεντρωθήκαμε στην κυβερνοασφάλεια, είναι πιθανό πολλές από τις καθημερινές μας αποφάσεις να επηρεάζονται με παρόμοιο τρόπο. Ο καλύτερος ύπνος πιθανότατα οδηγεί σε καλύτερες αποφάσεις», αναφέρει.
Ο ανεπαρκής ύπνος μπορεί να ευνοεί τις παρορμητικές επιλογές, περιορίζοντας την προσοχή που αφιερώνουμε στην αξιολόγηση μίας κατάστασης. Έτσι, ένα μήνυμα που υπό άλλες συνθήκες θα μας προκαλούσε υποψίες μπορεί να περάσει απαρατήρητο.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν, πάντως, ότι η μελέτη καταγράφει αύξηση των επικίνδυνων κλικ μετά την αλλαγή της ώρας, χωρίς να αποδεικνύει ότι η απώλεια ύπνου ήταν η μοναδική αιτία.
Ο καλός ύπνος προστατεύει και τις αποφάσεις μας
Τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε μία εποχή κατά την οποία οι ηλεκτρονικές απάτες αποτελούν καθημερινή απειλή για πολίτες και επιχειρήσεις. Οι επιστήμονες προτείνουν στους εργοδότες και στους υπευθύνους κυβερνοασφάλειας να λαμβάνουν υπόψη περιόδους κατά τις οποίες οι εργαζόμενοι είναι πιθανό να έχουν κοιμηθεί λιγότερο, όπως μετά την αλλαγή της ώρας, τις γιορτές ή μεγάλα αθλητικά γεγονότα. Το σημαντικότερο μήνυμα, ωστόσο, αφορά τον καθένα ξεχωριστά.
«Για πάρα πολλούς από εμάς, ο ύπνος θεωρείται ενόχληση, ενώ ορισμένοι υπερηφανεύονται ακόμη και για το πόσο λίγο κοιμούνται κάθε βράδυ», παρατηρεί ο Δρ. Schechtman. Όπως τονίζει, η έλλειψη ύπνου μπορεί να μας οδηγήσει σε παρορμητικές αποφάσεις χωρίς καν να το αντιλαμβανόμαστε.
Το συμπέρασμα είναι απλό: Ο επαρκής ύπνος δεν είναι απαραίτητος μόνο για τη σωματική και ψυχική υγεία, αλλά αποτελεί και σημαντικό σύμμαχο της προσοχής και της σωστής κρίσης στην καθημερινή ζωή.
Διαβάστε επίσης
Πόσες ώρες ύπνου ανανεώνουν και πόσες «γερνούν» το σώμα – Η επιστήμη απαντά
Το παιδί έρχεται στο κρεβάτι σας τη νύχτα; Πότε η συμπεριφορά του «κρύβει» άγχος
