Λίγο πριν ανάψουν τα φώτα της σκηνής και ακουστεί το πρώτο «Good evening Europe», παίρνουμε θέση στον καναπέ. Τα κινητά είναι στο χέρι, τα σχόλια έτοιμα, τα αγαπημένα σνακ δίπλα μας και η αγωνία ανεβαίνει: Απόψε, στον πρώτο ημιτελικό της Eurovision, ο Ακύλας εμφανίζεται τέταρτος στη σειρά με το «Ferto», διεκδικώντας το εισιτήριο για τον μεγάλο τελικό.
Κάπως έτσι ξεκινά κάθε χρόνο η ίδια μικρή τελετουργία. Άλλοι παρακολουθούν φανατικά, άλλοι «μόνο για την παρέα», άλλοι για τα τραγούδια, άλλοι για τα ρούχα, τα σκηνικά, τα σχόλια, τις ψηφοφορίες και τις ανατροπές. Κι όμως, όσο κι αν κάποιοι λένε πως «δεν τους αφορά», η Eurovision έχει έναν παράξενο τρόπο να μας παρασύρει: Μας κάνει να χαμογελάμε, να τραγουδάμε, να σχολιάζουμε, να αγωνιούμε, να συγκινούμαστε και τελικά να νιώθουμε λίγο πιο κοντά ο ένας στον άλλο.
Και αυτό, όπως φαίνεται, δεν είναι μόνο αίσθηση. Είναι και επιστημονικό εύρημα.
Μελέτη επιστημόνων του Imperial College London, που δημοσιεύτηκε στο BMC Public Health, ανέλυσε δεδομένα από 162.773 ανθρώπους σε 33 ευρωπαϊκές χώρες, εξετάζοντας τη σχέση ανάμεσα στην πορεία μίας χώρας στη Eurovision και την ικανοποίηση των πολιτών από τη ζωή τους.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι για κάθε άνοδο 10 θέσεων στον τελικό πίνακα κατάταξης, οι πολίτες της χώρας είχαν 4% μεγαλύτερη πιθανότητα να δηλώνουν ικανοποιημένοι από τη ζωή τους. Με απλά λόγια, όταν μια χώρα πηγαίνει καλά στη Eurovision, κάτι φαίνεται να αλλάζει, έστω και λίγο, στη συλλογική διάθεση.
Το πιο ενδιαφέρον, όμως, είναι ότι δεν χρειάζεται καν να κερδίσει μια χώρα για να υπάρξει αυτό το θετικό αποτύπωμα. Σύμφωνα με την ίδια μελέτη, ακόμη και μια κακή εμφάνιση συνδέθηκε με 13% μεγαλύτερη πιθανότητα οι πολίτες να δηλώνουν ικανοποιημένοι από τη ζωή τους, σε σύγκριση με τις χώρες που δεν συμμετείχαν καθόλου στον διαγωνισμό.
Οι ερευνητές, βέβαια, τονίζουν ότι η μελέτη δείχνει συσχέτιση και όχι αιτιώδη σχέση. Δεν σημαίνει δηλαδή ότι η Eurovision από μόνη της «παράγει» ευτυχία. Δείχνει, όμως, ότι μεγάλα συλλογικά γεγονότα μπορούν να επηρεάσουν την ψυχολογία μιας χώρας, όπως έχει φανεί και σε άλλες περιπτώσεις, για παράδειγμα σε μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Η απάντηση ίσως βρίσκεται στο ότι η Eurovision δεν είναι απλώς ένας μουσικός διαγωνισμός. Είναι ένα κοινό βίωμα. Είναι η στιγμή που εκατομμύρια άνθρωποι σε διαφορετικές χώρες κάνουν περίπου το ίδιο πράγμα την ίδια ώρα: Bλέπουν, σχολιάζουν, γελούν, διαφωνούν, ψηφίζουν, περιμένουν το αποτέλεσμα.
Σε μία εποχή όπου η καθημερινότητα συχνά μάς απομονώνει, τέτοιες στιγμές δημιουργούν μια αίσθηση συμμετοχής. Ακόμη κι αν βρισκόμαστε στο σπίτι μας, νιώθουμε ότι ανήκουμε σε κάτι μεγαλύτερο. Η Eurovision λειτουργεί σαν μια μεγάλη κοινωνική παρέα: Tη βλέπουμε από τον καναπέ, αλλά τη ζούμε μαζί με φίλους, οικογένεια, συναδέλφους, αγνώστους στα social media και εκατομμύρια τηλεθεατές σε όλη την Ευρώπη.
Αυτό το «μαζί» είναι ίσως ένα από τα πιο δυνατά συστατικά της. Τα σχόλια που ανταλλάσσονται σε πραγματικό χρόνο, τα αστεία, οι αντιδράσεις, οι απογοητεύσεις, οι ενθουσιασμοί, ακόμη και οι διαφωνίες για το ποιο τραγούδι άξιζε περισσότερο, δημιουργούν ένα κοινό πεδίο επικοινωνίας. Για λίγες ώρες, η Eurovision μάς βγάζει από τη μοναχικότητα της καθημερινότητας και μας βάζει σε μία κοινή γιορτή.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο διαγωνισμός έχει συνδεθεί με έννοιες όπως η ταυτότητα, η εκπροσώπηση, η αποδοχή, αλλά και η ανάγκη για χαρά. Πίσω από τα φώτα, τις υπερβολές, τα κοστούμια και τα τραγούδια, υπάρχει κάτι βαθιά ανθρώπινο: Η επιθυμία να μοιραστούμε ένα θέαμα, να ξεχαστούμε για λίγο, να ενθουσιαστούμε, να υποστηρίξουμε «τους δικούς μας» και να γίνουμε μέρος μιας κοινής ιστορίας.
Απόψε, λοιπόν, η αγωνία έχει ελληνικό χρώμα. Ο Ακύλας με το «Ferto» ανεβαίνει στη σκηνή τέταρτος και η ερώτηση είναι μία: Θα καταφέρει να πάρει την πρόκριση για τον τελικό; Μέχρι να έρθει η απάντηση, όμως, η Eurovision έχει ήδη κάνει τη δουλειά της. Έχει βάλει κόσμο μπροστά στην τηλεόραση, έχει ανοίξει συζητήσεις, έχει ανάψει τα social media και έχει χαρίσει εκείνη τη μικρή, κοινή προσμονή που τόσο συχνά λείπει από την καθημερινότητα.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το μυστικό της. Δεν χρειάζεται να είναι όλα τέλεια, ούτε να συμφωνούμε όλοι για το καλύτερο τραγούδι. Αρκεί που, για λίγες ώρες, μπαίνουμε στο ίδιο κλίμα. Περιμένουμε το ίδιο αποτέλεσμα. Γελάμε με τα ίδια απρόοπτα. Τραγουδάμε τα ίδια ρεφρέν. Και θυμόμαστε ότι η χαρά, καμιά φορά, μπορεί να ξεκινήσει από κάτι τόσο απλό όσο ένας διαγωνισμός τραγουδιού.
Ειδήσεις σήμερα
Νοσηλευτές σε αναμονή για αυξήσεις και ταχύτερες προσλήψεις – Τι θα ανακοινώσει η κυβέρνηση
Χανταϊός: Πόσο πρέπει να τον φοβόμαστε – Ο ειδικός απαντά
Ποια παιδιά αναπτύσσονται πολύ γρήγορα – Γιατί αυτό είναι ανησυχητικό
