Είναι πρωί, ο καφές μόλις έχει αρχίσει να ετοιμάζεται και η γνώριμη μυρωδιά απλώνεται στην κουζίνα. Πριν ακόμη φτάσει η πρώτη γουλιά στα χείλη, κάτι φαίνεται να αλλάζει. Οι αισθήσεις ξυπνούν, η διάθεση γίνεται λίγο καλύτερη και η ημέρα μοιάζει να ξεκινά πιο ευχάριστα.
Ίσως τελικά αυτή η μικρή καθημερινή απόλαυση να μην οφείλεται μόνο στην καφεΐνη. Το άρωμα του φρεσκοφτιαγμένου καφέ φαίνεται ότι μπορεί από μόνο του να επηρεάσει θετικά τη διάθεση, σύμφωνα με μικρή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nutrients.
Οι ερευνητές εξέτασαν τι συμβαίνει όταν κάποιος μυρίζει φρεσκοφτιαγμένο καφέ για μόλις πέντε λεπτά, καταγράφοντας όχι μόνο τη διάθεσή του, αλλά και την εγκεφαλική δραστηριότητα και τον καρδιακό ρυθμό.
Πέντε λεπτά ήταν αρκετά
Στη μελέτη συμμετείχαν 20 Ιάπωνες φοιτητές. Οι επιστήμονες ετοίμασαν καφέ χρησιμοποιώντας 20 γραμμάρια αλεσμένου καφέ από τη Σουμάτρα και 400 ml νερού σε θερμοκρασία 85°C. Στη συνέχεια τοποθέτησαν τον φρεσκοφτιαγμένο καφέ σε απόσταση περίπου 50 εκατοστών από κάθε συμμετέχοντα.
Το δύσκολο μέρος; Δεν επιτρεπόταν να τον πιουν. Για πέντε λεπτά έπρεπε απλώς να αναπνέουν κανονικά και να αφήνουν το άρωμα που διαχεόταν στον χώρο να φτάνει στη μύτη τους.
Πριν και μετά το πείραμα, οι ερευνητές μέτρησαν τη διάθεση, την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου μέσω EEG, καθώς και τον καρδιακό ρυθμό.
Τα αποτελέσματα ήταν ενδιαφέροντα. Μετά την έκθεση στο άρωμα του καφέ καταγράφηκε σημαντική μείωση της κόπωσης, της έντασης και του άγχους, της σύγχυσης και των καταθλιπτικών συναισθημάτων. Συνολικά, οι συμμετέχοντες εμφάνισαν μικρότερη διαταραχή της διάθεσης.
Αυτό που δεν άλλαξε αισθητά ήταν η ενεργητικότητά τους. Με άλλα λόγια, η μυρωδιά του καφέ φάνηκε περισσότερο να «κατεβάζει» τα αρνητικά συναισθήματα παρά να χαρίζει μια ξαφνική έκρηξη ενέργειας.
Τι έδειξε ο εγκέφαλος
Οι αλλαγές δεν περιορίστηκαν στις απαντήσεις των συμμετεχόντων. Οι καταγραφές της εγκεφαλικής δραστηριότητας έδειξαν επίσης σημαντική αύξηση σε έναν δείκτη που οι ερευνητές χρησιμοποίησαν για να αποτυπώσουν τη χαλάρωση.
Αντίθετα, ο καρδιακός ρυθμός και η μεταβλητότητά του δεν παρουσίασαν σημαντικές μεταβολές μέσα στα πέντε λεπτά.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο ήταν ότι η βελτίωση της διάθεσης κάθε συμμετέχοντα δεν συμβάδιζε απαραίτητα με τις μεταβολές στην εγκεφαλική ή την καρδιακή λειτουργία. Οι ερευνητές εκτιμούν επομένως ότι αυτές οι αποκρίσεις ενδέχεται να λειτουργούν σχετικά ανεξάρτητα και να μην αποτελούν εκφράσεις ενός ενιαίου μηχανισμού.
Γιατί η μυρωδιά του καφέ είναι τόσο ιδιαίτερη
Το χαρακτηριστικό άρωμα του καφέ είναι στην πραγματικότητα ένα πολύπλοκο «κοκτέιλ» εκατοντάδων πτητικών οργανικών ενώσεων. Κατά το καβούρδισμα των κόκκων πραγματοποιούνται χημικές αντιδράσεις που δημιουργούν πλήθος αρωματικών ουσιών. Όταν στη συνέχεια το ζεστό νερό έρχεται σε επαφή με τον αλεσμένο καφέ, οι ενώσεις αυτές απελευθερώνονται στον αέρα και δημιουργούν τη γνώριμη μυρωδιά.
Προηγούμενες έρευνες είχαν ήδη αφήσει ενδείξεις ότι το άρωμα του καφέ μπορεί να επηρεάζει τη διάθεση, τη σκέψη, το στρες και την εγκεφαλική δραστηριότητα. Η συγκεκριμένη μελέτη επιχείρησε να παρακολουθήσει ταυτόχρονα αρκετές από αυτές τις αντιδράσεις κάτω από τις ίδιες συνθήκες.
Μια ενδιαφέρουσα ένδειξη – όχι ακόμη απόδειξη
Τα αποτελέσματα παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, χρειάζονται, ωστόσο, προσεκτική ερμηνεία. Η μελέτη ήταν πολύ μικρή και, κυρίως, δεν υπήρχε ομάδα ελέγχου. Δεν υπήρχαν δηλαδή συμμετέχοντες που να περνούν τα ίδια πέντε λεπτά χωρίς κάποια μυρωδιά ή εισπνέοντας, για παράδειγμα, μόνο τους υδρατμούς από ζεστό νερό.
Επομένως, οι επιστήμονες δεν μπορούν ακόμη να υποστηρίξουν με βεβαιότητα ότι οι αλλαγές προκλήθηκαν αποκλειστικά από το άρωμα του καφέ. Μεγαλύτερες, τυχαιοποιημένες μελέτες θα πρέπει να επιβεβαιώσουν το εύρημα και να αποκαλύψουν τους μηχανισμούς που βρίσκονται πίσω από αυτό.
Μέχρι τότε, πάντως, υπάρχει ένας ακόμη λόγος να απολαμβάνουμε εκείνη τη χαρακτηριστική μυρωδιά που γεμίζει το σπίτι ή το γραφείο όταν ετοιμάζεται ο πρώτος καφές της ημέρας — ακόμη και πριν πιούμε την πρώτη γουλιά.
Διαβάστε επίσης
Καφές και ύπνος: Γιατί κάποιοι κοιμούνται σαν μωρά και άλλοι κοιτούν το ταβάνι
Πεπτικό: Τι βάζουν οι γαστρεντερολόγοι στον καφέ τους για το καλό του εντέρου
Παίρνετε καφέ απ’ έξω; Μαζί του πίνετε και χιλιάδες μικροπλαστικά – Το ποτήρι κάνει τη διαφορά
