Εδώ και χρόνια, οι υδατάνθρακες έχουν τη φήμη ενός από τους μεγαλύτερους «εχθρούς» όσων προσπαθούν να χάσουν βάρος ή να προστατεύσουν την υγεία της καρδιάς τους. Το ψωμί, τα ζυμαρικά και οι πατάτες συγκαταλέγονται στα πρώτα τρόφιμα που εξαφανίζονται από το μενού.
Ωστόσο, η αλήθεια για τον ρόλο των υδατανθράκων είναι πιο σύνθετη.
Οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες έχουν συνδεθεί, πράγματι, με μεγαλύτερο κίνδυνο απόφραξης των αρτηριών, καρδιακών παθήσεων και εγκεφαλικού επεισοδίου, ωστόσο η δραστική μείωσή τους παραμένει αντικείμενο συζήτησης. Ορισμένες μελέτες υποδηλώνουν ότι οι δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων μπορούν να βελτιώσουν το βάρος, την αρτηριακή πίεση και τα τριγλυκερίδια, ενώ άλλες δείχνουν ότι μπορεί να προσφέρουν περιορισμένα οφέλη ή ακόμη και να ενισχύσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε ορισμένα άτομα.
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο The American Journal of Clinical Nutrition προσθέτει νέα στοιχεία σε αυτή τη συζήτηση. Ερευνητές από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Texas A&M ανέλυσαν τα δεδομένα σχεδόν 11.500 ενηλίκων σε 27 χώρες και διαπίστωσαν ότι μια μέτρια πρόσληψη υδατανθράκων μπορεί να προσφέρει τα πιο ισορροπημένα μακροπρόθεσμα οφέλη για την υγεία.
Δίαιτα χαμηλών υδατανθράκων: Οφέλη, αλλά και κίνδυνοι
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι κετογονικές και οι δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων επέφεραν τις σημαντικότερες βελτιώσεις σε ορισμένους δείκτες, όπως η απώλεια βάρους, η αρτηριακή πίεση και τα τριγλυκερίδια. Ωστόσο, αυτές οι δίαιτες συσχετίστηκαν επίσης με αύξηση της LDL («κακής») χοληστερόλης. Αντίθετα, οι δίαιτες μέτριας περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες φάνηκαν να βελτιώνουν συνολικά ένα ευρύτερο φάσμα δεικτών καρδιαγγειακής και μεταβολικής υγείας.
«Η μείωση της πρόσληψης υδατανθράκων μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό μέσο για την απώλεια βάρους, τη μείωση της αρτηριακής πίεσης και των τριγλυκεριδίων, αλλά απαιτεί παρακολούθηση των λιπιδικών προφίλ», δήλωσε ο διδακτορικός φοιτητής Shuo Feng, που συνέταξε τη μελέτη.
Για τη μετα-ανάλυση, η ερευνητική ομάδα εξέτασε 174 άρθρα υψηλής ποιότητας από επιστημονικά περιοδικά, στα οποία συμμετείχαν 11.481 ενήλικες. Συνέκριναν δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων, όπου οι υδατάνθρακες αποτελούσαν το 45% ή λιγότερο των ημερήσιων θερμίδων, με δίαιτες υψηλότερης περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες. Οι ερευνητές εξέτασαν τις μεταβολές στη χοληστερόλη, την αρτηριακή πίεση, το σωματικό βάρος, το σωματικό λίπος, την περίμετρο της μέσης και άλλους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου.
Ένα σημαντικό εύρημα ήταν ότι οι δίαιτες λίγων υδατανθράκων αύξησαν την LDL, δηλαδή την «κακή» χοληστερόλη. Ωστόσο, άλλοι δείκτες που θεωρούνται πιο αξιόπιστοι για την εκτίμηση της καρδιακής υγείας παρουσίασαν παρόμοια βελτίωση τόσο στις δίαιτες χαμηλών, όσο και στις δίαιτες μέτριων υδατανθράκων.
Η μελέτη διαπίστωσε, επίσης, ότι τα οφέλη της μείωσης των υδατανθράκων ήταν πιο αισθητά στις γυναίκες, καθώς και τα υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα. Η τήρηση της δίαιτας για τουλάχιστον 6 μήνες φάνηκε να έχει ισχυρότερα θετικά αποτελέσματα στους δείκτες που σχετίζονται με τα τριγλυκερίδια και τη φλεγμονή. Τα καλύτερα συνολικά αποτελέσματα παρατηρήθηκαν όταν οι υδατάνθρακες αντικαταστάθηκαν με ένα συνδυασμό υγιεινών λιπών και πρωτεϊνών.
Ισορροπία έναντι αποκλεισμού
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ορισμένοι περιορισμοί της μελέτης, όπως η μη αξιολόγηση των τροφίμων που καταναλώνονταν, ο μικρός αριθμός στοιχείων ορισμένων μελετών, καθώς και το ότι οι συμμετέχοντες προέρχονταν από συγκεκριμένες περιοχές ενδέχεται να έχουν επηρεάσει τα αποτελέσματα. Ωστόσο, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η ισορροπία μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία από τον ακραίο περιορισμό σε ό,τι αφορά στην κατανάλωση υδατανθράκων. Αντί να εξαλείφονται εντελώς οι υδατάνθρακες, μια μετριοπαθής προσέγγιση, που δίνει προτεραιότητα σε θρεπτικά τρόφιμα, υγιή λίπη και ποιοτικές πρωτεΐνες, μπορεί να προσφέρει ευρύτερα οφέλη για τη μακροπρόθεσμη καρδιαγγειακή υγεία.
Καθώς οι καρδιαγγειακές παθήσεις παραμένουν η κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα διαφορετικά επίπεδα υδατανθράκων επηρεάζουν τον οργανισμό θα μπορούσε να βοηθήσει τους ανθρώπους να κάνουν καλύτερες διατροφικές επιλογές.
Διαβάστε επίσης
O σούπερ υδατάνθρακας που χορταίνει, θωρακίζει την καρδιά και ενισχύει το έντερο
Ποιοι είναι οι «καλοί» υδατάνθρακες που μειώνουν τον κίνδυνο άνοιας
Ρυθμίστε πείνα και σάκχαρο με μια απλή διατροφική αλλαγή – Χωρίς να «κόψετε» τροφές
