*Γράφει ο κ. Αναστάσιος Μαντζώρος MSc, PhD φυσικοθεραπευτής, καθηγητής Φυσικής Αγωγής
Η οστεοπόρωση συνιστά νόσο υψηλού επιπολασμού και κλινικής βαρύτητας, με αποδεδειγμένη συσχέτιση των καταγμάτων ευθραυστότητας με αυξημένη νοσηρότητα, θνητότητα και έκπτωση ποιότητας ζωής. Τα πιο πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι ο ρόλος της διατροφής και του τρόπου ζωής δεν περιορίζεται σε συμπληρωματικά μέτρα πρόληψης.
Αντίθετα, έχει σημαντική επίδραση στην παθοφυσιολογία, επηρεάζοντας τον ρυθμό ανακατασκευής των οστών και τη μυοσκελετική υγεία. Σε επίπεδο πληθυσμιακής επιβάρυνσης, αναφέρονται εκτιμήσεις ότι η οστεοπόρωση αφορά περίπου το 50% των γυναικών και το 20% των ανδρών μετά την ηλικία των 50 ετών, με αντίστοιχη υψηλή πιθανότητα δια βίου κατάγματος ευθραυστότητας (Rizzoli, 2018; Rizzoli et al., 2021; Rizzoli & Chevalley, 2024).
Σε ό,τι αφορά τη διατροφή, το σύνολο των πηγών συγκλίνει ότι η επάρκεια πρωτεΐνης και ασβεστίου, με επάρκεια βιταμίνης D, αποτελεί βασικό βιολογικό στοιχείο για την διατήρηση της οστικής μάζας και ποιότητας, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους και σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Η πρόσληψη πρωτεΐνης σχετίζεται με BMD, μικροαρχιτεκτονική και αντοχή, με ιδιαίτερη κλινική σημασία όταν η πρόσληψη ασβεστίου είναι επαρκής, ενώ τα γαλακτοκομικά επισημαίνονται ως πηγή ασβεστίου και «υψηλής βιολογικής αξίας» πρωτεΐνης.
Παράλληλα, αναφέρεται ότι τα γαλακτοκομικά συσχετίζονται με χαμηλότερο κίνδυνο κατάγματος ισχίου, ενώ οι αυστηρά χορτοφαγικές δίαιτες έχουν συσχετιστεί με υψηλότερο κίνδυνο κατάγματος, γεγονός που στηρίζει την ανάγκη εξατομικευμένης αξιολόγησης θρεπτικής επάρκειας σε plant-based επιλογές (Biver et al., 2023; Muñoz-garach et al., 2020; Rizzoli & Chevalley, 2024).
Στο πεδίο των συμπληρωμάτων, τα δεδομένα συνοψίζουν ότι η μονοθεραπεία με ασβέστιο δεν μειώνει σταθερά τον κίνδυνο κατάγματος, ενώ ο συνδυασμός ασβεστίου με βιταμίνη D έχει αναφερθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο κατάγματος σε εύρος που εξαρτάται από τον πληθυσμό, με εντονότερο όφελος σε εύθραυστους ηλικιωμένους/ιδρυματοποιημένους (Chiodini & Bolland, 2018).
Σε επίπεδο διατροφικών προτύπων και τρόπου ζωής, η κατεύθυνση των συστάσεων ευνοεί τη Μεσογειακή δίαιτα, υψηλότερη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, και αποφυγή δυτικού, μη ισορροπημένου προτύπου, υπερκατανάλωσης αλκοόλ και συχνής κατανάλωσης αναψυκτικών.
Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνεται καθημερινή κατανάλωση 2-3 μερίδων γαλακτοκομικών ως πρακτική στρατηγική κάλυψης ασβεστίου και πρωτεΐνης, ενώ υπογραμμίζεται η κλινική ανάγκη αποφυγής διαίτων για απώλεια βάρους σε άτομα που δεν είναι υπέρβαρα, καθώς αυτό μπορεί να επιδεινώσει τη σύσταση του σώματος και να αυξήσει τον κίνδυνο οστικών προβλημάτων (Biver et al., 2023; Muñoz-garach et al., 2020).
Η άσκηση με φόρτιση (weight-bearing) παραμένει βασική συνιστώσα πρόληψης, σε συνδυασμό με τη διατροφή, καθώς ο σκελετός ανταποκρίνεται λειτουργικά σε μηχανικά ερεθίσματα και η μυϊκή λειτουργία καθορίζει την πιθανότητα πτώσης (Biver et al., 2023; Rizzoli & Chevalley, 2024).
Διαβάστε επίσης
Οστεοπόρωση: Πώς θα «χτίσουμε» γερά οστά – 5 τρόποι
Οστεοπόρωση: 5 τρόποι να διατηρήσουμε τα οστά μας δυνατά όσο μεγαλώνουμε
Οστεοπόρωση: Πέντε πράγματα που μπορούμε να κάνουμε κάθε πρωί για γερά οστά
