Δεν καπνίζετε, δεν λαχανιάζετε στις σκάλες και δεν έχετε κανένα σύμπτωμα που να σας ανησυχεί – αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλα είναι καλά. Η αρτηριακή πίεση μπορεί να είναι αυξημένη χωρίς να το γνωρίζετε, η χοληστερόλη να επιβαρύνει αθόρυβα τα αγγεία και το σάκχαρο να έχει αρχίσει να ανεβαίνει χωρίς ακόμη να έχει εμφανιστεί κάποιο σύμπτωμα. Τρεις απλές μετρήσεις – σε πίεση, χοληστερόλη και σάκχαρο- μπορούν ωστόσο να αποκαλύψουν παράγοντες κινδύνου που συχνά παραμένουν «σιωπηλοί» για χρόνια και να δώσουν την ευκαιρία για έγκαιρη παρέμβαση, πριν ένα πρόβλημα υγείας εκδηλωθεί με σοβαρό τρόπο.
Στο επίκεντρο της φετινής ευρωπαϊκής δράσης πρόληψης βρίσκεται η πρωτοβουλία «Know Your Numbers» – «Γνώρισε τους αριθμούς σου». Από τις 28 Σεπτεμβρίου έως τις 4 Οκτωβρίου 2026 πραγματοποιείται για πρώτη φορά η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Προληπτικού Ελέγχου (EU Screening Week), με έμφαση στην έγκαιρη ανίχνευση καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου. Μέσω της πρωτοβουλίας αυτής καλούνται οι πολίτες να ελέγξουν τους «βασικούς αριθμούς» της καρδιάς και να συζητήσουν τα αποτελέσματα με επαγγελματία υγείας. Εντάσσεται στην ευρωπαϊκή καμπάνια Know Your Numbers και στο EU Safe Hearts Plan, το ευρωπαϊκό σχέδιο για την αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η πρόληψη έχει ήδη αποκτήσει πιο συγκεκριμένο αποτύπωμα και στη χώρα μας, μέσα από το εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ, που έχει φέρει τα τελευταία χρόνια εκατομμύρια πολίτες σε επαφή με δωρεάν προληπτικούς ελέγχους, αξιοποιώντας την ψηφιακή τεχνολογία και την αποστολή άυλων παραπεμπτικών και ειδοποιήσεων. Από τον περασμένο Φεβρουάριο στο πρόγραμμα ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ εντάχθηκαν και οι εξετάσεις για καρδιαγγειακά νοσήματα.
«Από τις 28 Σεπτεμβρίου έως τις 4 Οκτωβρίου, η Ευρώπη γιορτάζει για πρώτη φορά την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Προληπτικού Ελέγχου. Επιτέλους η Πρόληψη αποκτά τη θέση που της αξίζει σε ευρωπαϊκό επίπεδο θεσμοθετώντας μια εβδομάδα αφιερωμένη στη φροντίδα της υγείας μας. Το μήνυμα φετινής εκστρατείας είναι απλό και κρίσιμο: «Know Your Numbers –Μάθε τους αριθμούς της καρδιάς σου». Και σε αυτή την προσπάθεια, η Ελλάδα πρωτοπορεί.
Με το Εθνικό Πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», η χώρα μας δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες να κάνουν εύκολα, γρήγορα και δωρεάν τις προληπτικές εξετάσεις που αποτελούν ασπίδα για την υγεία της καρδιάς. Γιατί η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, τρεις απλοί αριθμοί, μπορούν να μας πουν αν είμαστε καλά, πολύ πριν εμφανιστεί οποιοδήποτε σύμπτωμα. Τα καρδιαγγειακά νοσήματα συνήθως δεν προειδοποιούν. Χτυπάνε σιωπηλά. Γι’ αυτό κι εμείς πρέπει να είμαστε ένα βήμα μπροστά.
Μια μέτρηση. Μια εξέταση. Χωρίς κόστος ή ταλαιπωρία. Κάθε μέρα ξοδεύουμε χρόνο σε διάφορα πράγματα. Η καρδιά μας δε ζητάει πολλά, αρκεί μια σωτήρια εξέταση.
Αν αφιερώσουμε λίγα λεπτά στην Πρόληψη, κερδίζουμε πολλά χρόνια ζωής. Για αυτό είναι η πιο αποδοτική επένδυση που μπορούμε να κάνουμε στον εαυτό μας. Μας αξίζει να μας φροντίσουμε, μας αξίζει να μας αγαπάμε» λέει στο ygeiamou.gr η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, κυρία Ειρήνη Αγαπηδάκη.
Το βαρύ αποτύπωμα των καρδιαγγειακών νοσημάτων
«Τα καρδιαγγειακά νοσήματα παραμένουν η κυριότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως, στην Ευρώπη και στη χώρα μας – 1 στους 3 θανάτους οφείλεται σε αυτά. Την ίδια στιγμή, όμως, ένα μεγάλο μέρος του κινδύνου συνδέεται με παράγοντες που μπορούν να προληφθούν – να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν έγκαιρα. Εκτός από το φύλο, την ηλικία, την κληρονομικότητα, υπάρχουν οι τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου, όπως η διατροφή, η άσκηση, το κάπνισμα και φυσικά οι μετρήσεις που βάζει στο προσκήνιο εφέτος και η ΕΕ, για αρτηριακή πίεση, χοληστερόλη και σάκχαρο» λέει στο ygeiamou.gr ο κ. Ευάγγελος Λυμπερόπουλος, Καθηγητής Παθολογίας-Μεταβολικών Νοσημάτων Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ.
Η αρτηριακή πίεση είναι ίσως ο πιο εύκολος αριθμός να μετρηθεί, αλλά και ένας από τους πιο σημαντικούς. «Η υπέρταση συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα, μπορεί όμως να επιβαρύνει σταδιακά την καρδιά και τα αγγεία και να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και εγκεφαλικού» εξηγεί ο καθηγητής. Η χοληστερόλη δεν δίνει επίσης συνήθως συμπτώματα. «Τα αυξημένα επίπεδά της, όμως, μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας και στην αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου» λέει ο κ. Λυμπερόπουλος, συμπληρώνοντας ότι και «το σάκχαρο αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο δείκτη. Αυξημένη γλυκόζη μπορεί να αποτελεί ένδειξη προδιαβήτη ή διαβήτη, καταστάσεις που επίσης συνδέονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο».
Η αξία δεν βρίσκεται μόνο στην ίδια τη μέτρηση. Βρίσκεται σε όσα ακολουθούν, όπως εξηγεί ο κ. Λυμπερόπουλος. «Αλλαγές στον τρόπο ζωής, ιατρική παρακολούθηση, έγκαιρη θεραπεία όπου χρειάζεται και, τελικά, αποφυγή σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων. Η πρόληψη μπορεί έτσι να αλλάξει όχι μόνο την πορεία της υγείας ενός ανθρώπου, αλλά και το συνολικό αποτύπωμα της νόσου στον πληθυσμό και στο σύστημα υγείας» λέει, τονίζοντας ότι το πρόγραμμα ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ αποτέλεσε ορόσημο για τη χώρα μας.
Κλείνοντας ο καθηγητής υπογραμμίζει ότι η αξία του προγράμματος πολλαπλασιάζεται με τη σταθερότητα και τη συνέχεια στην υλοποίησή του και υπενθυμίζει ότι η πρόληψη πρέπει να ξεκινά από την παιδική ηλικία. «Οι τιμές της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερόλης και του σακχάρου καταγράφονται και παρακολουθούνται από τους παιδιάτρους. Από την ηλικία των 20 και μετά όλοι πρέπει να μετρούν ανά 5ετία αυτούς τους αριθμούς, όπως μας υπενθυμίζει εφέτος η δράση της ΕΕ, ενώ μετά τα 40 και ανάλογα με τους παράγοντες κινδύνου η συχνότητα ελέγχου διαφοροποιείται» λέει ο κ. Λυμπερόπουλος.
Από τη θεωρία στην πράξη: το ελληνικό «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ»
Το πρόγραμμα έχει καλύψει διαφορετικά πεδία πρόληψης, από τον καρδιαγγειακό κίνδυνο μέχρι τον προσυμπτωματικό έλεγχο για καρκίνους του μαστού, του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το ygeiamou.gr, το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» έχει ήδη οδηγήσει σε 6,86 εκατομμύρια προληπτικές εξετάσεις ενώ 274.410 άνθρωποι έχουν εντοπιστεί έγκαιρα με ευρήματα. Ειδικότερα, στο πλαίσιο του καρδιαγγειακού ελέγχου έχουν πραγματοποιηθεί 3.247.978 εξετάσεις, ενώ 76.631 εξετάσεις αφορούν περαιτέρω εξειδικευμένο έλεγχο για στεφανιαία νόσο και ισχαιμία.
Η συνέχιση του προγράμματος έως το 2030 δημιουργεί, παράλληλα, τη δυνατότητα η πρόληψη να αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια και συστηματικότητα και να αξιολογείται με βάση τα πραγματικά αποτελέσματά της στην υγεία του πληθυσμού. Από το υπουργείο Υγείας δρομολογείται η αποστολή εκ νέου εκατομμυρίων παραπεμπτικών στους πολίτες.
Ο μεγαλύτερος αριθμός δικαιούχων αφορά τον καρδιαγγειακό έλεγχο, με 3.742.521 πολίτες να εντάσσονται στη συγκεκριμένη δράση. Πρόκειται για άνδρες ηλικίας 40 έως 70 ετών και γυναίκες ηλικίας 50 έως 70 ετών, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα να υποβληθούν δωρεάν στον προβλεπόμενο έλεγχο για την εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η EU Screening Week έρχεται να υπενθυμίσει ότι η πρόληψη δεν εξαντλείται σε μια εξέταση ή σε μια καμπάνια, αλλά προϋποθέτει συστηματικό έλεγχο και έγκαιρη παρέμβαση. Η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη και το σάκχαρο είναι τρεις απλοί δείκτες που μπορούν να αποκαλύψουν έγκαιρα έναν κίνδυνο και να ανοίξουν τον δρόμο για την αντιμετώπισή του.
Από την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία «Know Your Numbers» έως το ελληνικό «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», το μήνυμα είναι κοινό: η γνώση των αριθμών μας είναι ένα πρώτο, ουσιαστικό βήμα για να περάσει η υγεία από την αντιμετώπιση της νόσου στην έγκαιρη πρόληψή της.
Διαβάστε επίσης
Αρνητική «πρωτιά» της Ελλάδας σε θανάτους από καρκίνο και καρδιαγγειακά στην Ευρώπη
Ποιοι πολίτες έχουν περισσότερα χρόνια νοσήματα και δυσκολίες πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας
Οι Έλληνες ζουν πολύ μεν, αλλά περνούν 12 χρόνια ζωής με προβλήματα υγείας
