*Γράφει η personal trainer, Σοφία Περδίκη
Η κύφωση μπορεί να θεωρηθεί ένα από τα πλέον διαδεδομένα μυοσκελετικά προβλήματα της σύγχρονης κοινωνίας, με σαφή αύξηση της επίπτωσής της κατά τον 21ο αιώνα. Αν και δεν αποτελεί αποκλειστικά σύγχρονη πάθηση, οι σημερινές συνθήκες ζωής ευνοούν σε μεγάλο βαθμό την εμφάνιση και την επιδείνωσή της.
Ο κύριος αιτιολογικός παράγοντας είναι ο καθιστικός τρόπος ζωής. Η παρατεταμένη παραμονή σε καθιστή θέση, συχνά με λανθασμένη στάση σώματος, οδηγεί σε λειτουργική προσαρμογή της σπονδυλικής στήλης σε αυξημένη θωρακική κάμψη. Η μειωμένη φυσική δραστηριότητα συμβάλλει στη μείωση της μυϊκής δύναμης των εκτεινόντων της ράχης και των σταθεροποιητών της ωμοπλάτης, γεγονός που διαταράσσει τη φυσιολογική στάση.
Επιπλέον, η εκτεταμένη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών επιβαρύνει περαιτέρω τη θωρακική μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Η πρόσθια προβολή της κεφαλής και η προσαγωγή των ώμων δημιουργούν χρόνιες μηχανικές καταπονήσεις, οι οποίες, με την πάροδο του χρόνου, παγιώνονται σε δομικές και λειτουργικές αλλοιώσεις.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης οι μυϊκές ανισορροπίες που προκύπτουν από ακατάλληλα προγράμματα άσκησης ή από έλλειψη συστηματικής ενδυνάμωσης της οπίσθιας μυϊκής αλυσίδας. Η υπερτονία των θωρακικών μυών σε συνδυασμό με τη χαμηλή ενεργοποίηση των ραχιαίων μυών αποτελεί συχνό εύρημα σε άτομα με αυξημένη κύφωση.
Τέλος, η έλλειψη εκπαίδευσης στη σωστή στάση σώματος από νεαρή ηλικία και η απουσία πρόληψης συμβάλλουν καθοριστικά στη διαιώνιση του προβλήματος. Η κύφωση συχνά εξελίσσεται χωρίς έντονη συμπτωματολογία στα αρχικά στάδια, γεγονός που καθυστερεί την έγκαιρη παρέμβαση.
Η κύφωση μπορεί να χαρακτηριστεί ως «μάστιγα» του 21ου αιώνα, όχι λόγω της φύσης της, αλλά εξαιτίας του σύγχρονου τρόπου ζωής που ευνοεί την εμφάνιση, την εγκατάσταση και τη χρονιότητά της. Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της απαιτούν συνδυασμό εκπαίδευσης, άσκησης και συνειδητής εργονομικής συμπεριφοράς.
Η πρόληψη και η αντιμετώπιση της κύφωσης βασίζονται στην κατανόηση ότι πρόκειται για μια πολυπαραγοντική διαταραχή, η οποία επηρεάζεται τόσο από μηχανικούς όσο και από λειτουργικούς παράγοντες. Η προσέγγιση οφείλει να είναι συστηματική, εξατομικευμένη και μακροπρόθεσμη.
Μέτρα πρόληψης
Η πρόληψη της κύφωσης θα πρέπει να ξεκινά από νεαρή ηλικία και να ενσωματώνεται στην καθημερινότητα.
✅Εκπαίδευση σωστής στάσης σώματος
Η εκμάθηση και διατήρηση ουδέτερης στάσης της σπονδυλικής στήλης κατά την καθιστή, όρθια και δυναμική δραστηριότητα αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα πρόληψης. Ιδιαίτερη σημασία έχει η σωστή τοποθέτηση της κεφαλής, η ευθυγράμμιση των ώμων και η επαρκής στήριξη της οσφυϊκής μοίρας.
✅Εργονομική προσαρμογή του περιβάλλοντος
Η σωστή ρύθμιση της θέσης εργασίας, του ύψους της οθόνης, της καρέκλας και του γραφείου μειώνει τις χρόνιες καταπονήσεις της θωρακικής μοίρας. Η παρατεταμένη καθιστή θέση θα πρέπει να διακόπτεται σε τακτά χρονικά διαστήματα.
✅Συστηματική φυσική δραστηριότητα
Η τακτική άσκηση, με έμφαση στην ενδυνάμωση της ραχιαίας μυϊκής ομάδας και των σταθεροποιητών της ωμοπλάτης, συμβάλλει στη διατήρηση της φυσιολογικής καμπυλότητας της σπονδυλικής στήλης.
✅Αναπνευστική εκπαίδευση
Η διαφραγματική και θωρακική αναπνοή προάγει την κινητικότητα του θωρακικού κλωβού και περιορίζει την προοδευτική πρόσθια κάμψη.
Μέθοδοι αντιμετώπισης
Η αντιμετώπιση της κύφωσης εξαρτάται από τη σοβαρότητα, την αιτιολογία και την ηλικία του ατόμου.
✅Ασκήσεις κινητικότητας της θωρακικής μοίρας. Η βελτίωση της κινητικότητας της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης αποτελεί βασικό θεραπευτικό στόχο, ιδιαίτερα σε λειτουργικές μορφές κύφωσης.
✅Ενδυνάμωση εκτεινόντων ράχης και οπίσθιας μυϊκής αλυσίδας. Η στοχευμένη ενδυνάμωση των εκτεινόντων μυών της ράχης, των ρομβοειδών και του μέσου και κάτω τραπεζοειδή συμβάλλει στην ενεργητική διόρθωση της στάσης.
✅Διατάσεις βραχυμένων μυϊκών ομάδων. Η διάταση των θωρακικών μυών και των καμπτήρων του ώμου μειώνει τις δυνάμεις που προάγουν την πρόσθια κλίση των ώμων και τη θωρακική κάμψη
✅Θεραπευτική άσκηση και επανεκπαίδευση στάσης. Η συνδυαστική εφαρμογή ασκήσεων και επανεκπαίδευσης της στάσης σώματος στη λειτουργική καθημερινότητα είναι απαραίτητη για μακροχρόνια αποτελέσματα.
✅Εξειδικευμένη παρακολούθηση. Σε περιπτώσεις δομικής κύφωσης, οστεοπόρωσης ή νευρομυϊκών παθήσεων, η παρέμβαση πρέπει να γίνεται υπό την καθοδήγηση φυσικοθεραπευτή ή ιατρού, ενώ σε προχωρημένες καταστάσεις ενδέχεται να απαιτείται πολυεπιστημονική προσέγγιση.
Η κύφωση δεν αποτελεί αναπόφευκτη συνέπεια της ηλικίας ή του σύγχρονου τρόπου ζωής. Η πρόληψη και η αποτελεσματική αντιμετώπισή της βασίζονται στη συστηματική άσκηση, στη σωστή στάση σώματος και στην έγκαιρη παρέμβαση. Η συνέπεια και η μακροχρόνια εφαρμογή αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες επιτυχίας.
✳️Ασκήσεις για πρόληψη της κύφωσης
Οι ασκήσεις πρόληψης στοχεύουν στη διατήρηση της φυσιολογικής θωρακικής καμπυλότητας, στην ενίσχυση της σωστής στάσης σώματος και στην αποφυγή μυϊκών ανισορροπιών. Εφαρμόζονται προληπτικά σε άτομα χωρίς εγκατεστημένη κύφωση ή σε αρχικά στάδια.
✅Θωρακική έκταση σε καθιστή θέση
Καθιστός με ευθεία πλάτη, τα χέρια πίσω από το κεφάλι. Ήπια έκταση της θωρακικής μοίρας με έλεγχο της κίνησης.
✅Wall Angels
Πλάτη και κεφάλι σε επαφή με τον τοίχο, αγκώνες λυγισμένοι. Κίνηση των άνω άκρων προς τα πάνω και κάτω χωρίς απώλεια ευθυγράμμισης.
✅Κωπηλατική με λάστιχο (χαμηλή ένταση)
Ήπια έλξη με έμφαση στη σταθεροποίηση των ωμοπλατών και στη σωστή αναπνοή.
✅Διαφραγματική αναπνοή με άνοιγμα θώρακα
Έλεγχος της αναπνοής με έμφαση στη θωρακική έκπτυξη, σε όρθια ή καθιστή θέση.
✅Διάταση θωρακικών σε μια πόρτα
Ήπια διάταση με ουδέτερη θέση αυχένα και κορμού, χωρίς υπερέκταση.
✳️Ασκήσεις για αντιμετώπιση της κύφωσης
Οι ασκήσεις αντιμετώπισης εφαρμόζονται σε άτομα με εγκατεστημένη λειτουργική ή ήπια δομική κύφωση και στοχεύουν στη βελτίωση της κινητικότητας, της μυϊκής ισορροπίας και της ενεργητικής διόρθωσης της στάσης.
✅Thoracic Extension σε foam roller
Κινητοποίηση της θωρακικής μοίρας με έμφαση στον έλεγχο και στη σταδιακή έκταση.
✅Prone Y Raises
Ξαπλωμένος μπρούμυτα, ανύψωση άνω άκρων σε σχήμα Υ. Στόχος η ενεργοποίηση του κάτω τραπεζοειδή.
✅Prone T Raises
Ανύψωση άνω άκρων σε σχήμα Τ με έλεγχο της ωμοπλατιαίας θέσης.
✅Κωπηλατική με λάστιχο ή βάρη (μέτρια ένταση)
Έμφαση στην πλήρη επαναφορά των ώμων και στη συμμετρική ενεργοποίηση της ράχης.
✅Ισομετρική έκταση κορμού σε πρηνή θέσης
Ήπια ανύψωση κορμού με διατήρηση ουδέτερης θέσης αυχένα και λεκάνης.
Η Σοφία Περδίκη είναι personal trainer και certified Pilates Instructor με ιδιαίτερη εμπειρία στην εκγύμναση ασκουμένων με νευροκινητικά προβλήματα. Είναι απόφοιτος του ΤΕΦΑΑ Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και της Σχολής AF Studies. Έχει εργαστεί για περισσότερο από δεκαπέντε χρόνια ως γυμνάστρια σε σχολεία και εκπαιδευτήρια πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ενώ το 2008 δημιούργησε το στούντιο φυσικής αγωγής και ειδικών γυμναστικών που προσφέρει εξειδικευμένα προγράμματα άσκησης, προγράμματα pilates, pilates reformer και ολοκληρωμένα προγράμματα fitness πάντοτε με προσωπική επίβλεψη από την ίδια ή τους συνεργάτες της.
Complete Training by Sophia
Health is a state of body, Wellness is a state of being
Instagram: @famous_sp
@fit_for_life_by_sophia fitness,cross training,trx,pilates reformer,zoom classes ?
Facebook: Complete Training by Sophia
Διαβάστε επίσης
Οι δύο top ασκήσεις για τη διόρθωση της κύφωσης
Σωστή στάση σώματος χωρίς πόνο: Δεν αρκεί η «ίσια πλάτη» – Τρία tips που θα βοηθήσουν περισσότερο
Καμπουριάζετε; Διορθώστε την κακή στάση σώματος σε 10΄ – Δείτε video
