Θα περίμενε κανείς ότι η χρόνια αϋπνία αποδιοργανώνει ολόκληρη την καθημερινότητα: γεύματα χωρίς σταθερή ώρα, χαοτικό πρόγραμμα, μια μέρα που «χάνει τον ρυθμό της» επειδή έχει χαθεί πρώτα ο ύπνος.
Νέα μελέτη, όμως, δείχνει κάτι πιο σύνθετο. Τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας με αϋπνία δεν είχαν λιγότερο τακτικό ημερήσιο πρόγραμμα από όσους κοιμούνταν καλά. Αυτό που φάνηκε να συνδέεται πιο έντονα με την υγεία ήταν η κανονικότητα βασικών δραστηριοτήτων μέσα στην ημέρα: η ώρα αφύπνισης, το φαγητό, η πρώτη κοινωνική επαφή, η ώρα του ύπνου.
Συγκεκριμένα, η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Behavioral Medicine, εξέτασε πώς οι καθημερινοί ρυθμοί σχετίζονται με τον πόνο, τον δείκτη μάζας σώματος και τα συμπτώματα κατάθλιψης σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Η ρουτίνα λειτουργεί σαν «ρολόι»
Οι επιστήμονες κάνουν λόγο για συμπεριφορικούς και κοινωνικούς ρυθμούς: τη συνέπεια με την οποία επαναλαμβάνονται βασικές δραστηριότητες από μέρα σε μέρα. Αυτές οι συνήθειες λειτουργούν σαν «σήματα» για το εσωτερικό ρολόι του οργανισμού, βοηθώντας το κιρκάδιο σύστημα να παραμένει συγχρονισμένο.
Στη μελέτη συμμετείχαν 67 άτομα, με μέση ηλικία τα 68 έτη. Από αυτά, 37 είχαν χρόνια αϋπνία, ενώ τα υπόλοιπα δεν ανέφεραν σημαντικά προβλήματα ύπνου.
Για μία εβδομάδα, κατέγραφαν πότε ξυπνούσαν, πότε είχαν την πρώτη κοινωνική επαφή, πότε ξεκινούσαν κάποια εργασία ή δραστηριότητα, πότε έτρωγαν βραδινό και πότε πήγαιναν για ύπνο. Στη συνέχεια, οι ερευνητές ανέλυσαν πόσο συνεπείς ήταν αυτές οι ώρες.
Τι έδειξαν τα ευρήματα
Η πρώτη… έκπληξη ήταν ότι η χρόνια αϋπνία δεν σήμαινε απαραίτητα αποδιοργανωμένη ημέρα. Οι συμμετέχοντες με δυσκολίες στον ύπνο διατηρούσαν αντίστοιχα τακτικό πρόγραμμα με εκείνους που κοιμούνταν καλά.
Η αϋπνία συνδέθηκε με περισσότερο πόνο και συμπτώματα κατάθλιψης. Όταν όμως οι ερευνητές εξέτασαν το σύνολο των συμμετεχόντων, διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν πιο συνεπές ημερήσιο πρόγραμμα ανέφεραν λιγότερο πόνο, χαμηλότερο δείκτη μάζας σώματος και μειωμένα καταθλιπτικά συμπτώματα. Η σχέση αυτή φάνηκε ανεξάρτητη από το αν κάποιος είχε αϋπνία ή όχι.
Γιατί μπορεί να βοηθά ένα σταθερό πρόγραμμα
Μια προβλέψιμη καθημερινότητα ενδέχεται να στηρίζει τους βιολογικούς ρυθμούς του οργανισμού. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, αυτό θα μπορούσε να επηρεάζει τον μεταβολισμό, την ευαισθησία στον πόνο και τη διάθεση.
Παράλληλα, υπάρχει και η κοινωνική διάσταση. Ένα πιο οργανωμένο πρόγραμμα συχνά συνοδεύεται από πιο σταθερές επαφές με άλλους ανθρώπους, λιγότερο άγχος και μεγαλύτερη αίσθηση ελέγχου μέσα στην ημέρα.
Σε κάθε περίπτωση, η παρούσα μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η ρουτίνα μειώνει από μόνη της τον πόνο, το βάρος ή τα συμπτώματα κατάθλιψης – αποτυπώνει μια συσχέτιση. Για πολλούς ανθρώπους με χρόνια αϋπνία, η βελτίωση του ύπνου ενδέχεται να είναι δύσκολη και αργή. Ένα πιο σταθερό ημερήσιο πρόγραμμα μπορεί να είναι ένας πιο άμεσα εφικτός στόχος. Όχι ως θεραπεία, αλλά ως ένας τρόπος να «συγχρονιστεί» ξανά ο ρυθμός στην καθημερινότητα.
Διαβάστε επίσης
Η καλή μέρα από το πρωί φαίνεται – Και η επιστήμη το επιβεβαιώνει
Πόσες ημέρες χρειάζονται για να αποκτήσουμε μια νέα συνήθεια – Πολύ περισσότερες από όσες φαντάζεστε
Έξι πράγματα που πρέπει να κάνετε κάθε πρωί για ποιοτικό ύπνο το βράδυ
