Πότε ένα παιδί που αγαπά τα βιντεοπαιχνίδια περνά από την απλή διασκέδαση σε μια συμπεριφορά που πρέπει να προβληματίσει τους γονείς; Η διαχωριστική γραμμή δεν βρίσκεται μόνο στις ώρες μπροστά στην οθόνη. Οι αλλαγές στην καθημερινότητα, η απομάκρυνση από φίλους και αγαπημένες δραστηριότητες, αλλά και η επίδραση στον ύπνο και το φαγητό μπορεί να αποτελούν σημαντικά προειδοποιητικά σημάδια.
Στο βιβλίο «Διανόηση ή Διαδίκτυο – Εκπαιδευτικά Προγράμματα, Παιδαγωγικές Προσεγγίσεις», ο κ. Γιώργος Κορμάς και η κυρία Μαρία Δαρά αναλύουν τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο και εξηγούν πότε η ενασχόληση με τα ηλεκτρονικά παιχνίδια μπορεί να πάρει ανησυχητικές διαστάσεις.
Συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) αναγνώρισε το 2018 τη διαταραχή που σχετίζεται με τα βιντεοπαιχνίδια, συμπεριλαμβάνοντάς την στη Διεθνή Ταξινόμηση Νοσημάτων (ICD) με την ονομασία «Διαταραχή Ηλεκτρονικού Παιχνιδιού» (Gaming Disorder).
Ο εθισμός στα ηλεκτρονικά παιχνίδια αποτελεί ένα έντονο και αναδυόμενο πρόβλημα και, μεταξύ των πιο σημαντικών συμπτωμάτων, συμπεριλαμβάνονται: α) η απώλεια σημαντικών σχέσεων (π.χ. το άτομο σταματά να κάνει παρέα με τους φίλους του), β) η διακοπή δραστηριοτήτων που πριν δημιουργούσαν ευχαρίστηση (π.χ. αγαπημένα χόμπι) και γ) η αλλαγή στις συνήθειες φαγητού και ύπνου (π.χ. ξενυχτάει για να παίξει, παίρνει το φαγητό δίπλα στον υπολογιστή).
Ο ανήλικος ή ο ενήλικας που αντιμετωπίζει πρόβλημα εθισμού στα ηλεκτρονικά παιχνίδια σταματά να αντλεί χαρά, ικανοποίηση ή ευχαρίστηση από οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα εκτός του παιχνιδιού, παρουσιάζει συχνές υποτροπές, κλιμακώνει διαρκώς τη συμπεριφορά αυτή, καθώς θέλει διαρκώς να παίζει, και συχνά αποκρύπτει από γονείς ή συνομηλίκους τις ώρες που δαπανά στην οθόνη.
Επιπλέον, χαρακτηριστικά που καταδεικνύουν την ύπαρξη εθισμού στα ηλεκτρονικά παιχνίδια περιλαμβάνουν συμπτώματα απόσυρσης, όπως άγχος, διέγερση, επαναλαμβανόμενη-εμμονική σκέψη για το διαδίκτυο, παραμονή στο διαδίκτυο για περισσότερο διάστημα από το προτιθέμενο και έκπτωση στη λειτουργικότητα του ατόμου (σε οικογενειακό, κοινωνικό και προσωπικό επίπεδο, ενδοοικογενειακές συγκρούσεις).
Είναι γεγονός, σύμφωνα με τη Γραμμή Βοήθειας του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου, ότι η υπερβολική ενασχόληση με τα διαδικτυακά παιχνίδια αποτελεί την πλειοψηφία των αναφορών που δέχεται η Γραμμή από την αρχή της λειτουργίας της.
Οι λόγοι για τους οποίους τα παιδιά και οι ενήλικες αναπτύσσουν τέτοιες συμπεριφορές είναι ποικίλοι. Στις διάφορες θεωρίες συμπεριλαμβάνονται οι ψυχοδυναμικές θεωρίες, οι θεωρίες προσωπικότητας, καθώς και κοινωνικοπολιτικές αλλά και βιοϊατρικές ερμηνείες.
Για παράδειγμα, ένα παιδί εσωστρεφές και ντροπαλό μπορεί να βρει στο διαδίκτυο «καταφύγιο» που του επιτρέπει να επικοινωνήσει, να γνωρίσει, να διασκεδάσει, χωρίς να χρειάζεται η πρόσωπο με πρόσωπο επαφή, που προκαλεί άγχος.
Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί σε κάποιο παιδί που έχει διαγνωστεί με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) ή που έχει Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές, καθώς έχει αυξημένες πιθανότητες να αναπτύξει εθιστικές συμπεριφορές.
Ακόμα, αξίζει να σημειωθεί ότι εθιστικές συμπεριφορές στο διαδίκτυο μπορούν να αναπτυχθούν και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τη διαδικτυακή πορνογραφία, τον διαδικτυακό τζόγο και τις καταναγκαστικές διαδικτυακές αγορές.
To βιβλίο «Διανόηση ή διαδίκτυο, Εκπαιδευτικά προγράμματα – παιδαγωγικές προσεγγίσεις» κυκλοφορεί από την ΚΑΠΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ.
Διαβάστε επίσης
Ψηφιακός εθισμός: Τα σημάδια σε παιδιά και εφήβους – Πώς αντιμετωπίζεται
Social media: Όσο πιο νωρίς εκτίθεται το παιδί, τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος άγχους και κατάθλιψης
