Κάποιος διηγείται μία προσωπική ιστορία και ξαφνικά δέχεται ένα σχόλιο που τον φέρνει σε δύσκολη θέση. Νιώθει αμηχανία, ίσως ντροπή. Οι περισσότεροι γύρω του καταλαβαίνουν σχεδόν αμέσως το άβολο της στιγμής και συχνά νιώθουν και οι ίδιοι άσχημα για τη συμπεριφορά του. Τι συμβαίνει, όμως, όταν ο άνθρωπος που παρακολουθεί έχει έντονα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά;
Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο Aalto της Φινλανδίας επιχειρεί να δώσει απάντηση, παρατηρώντας σε πραγματικό χρόνο τι συμβαίνει στον εγκέφαλο.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) για να εξετάσουν πώς άνθρωποι με περισσότερα ή λιγότερα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά αντιδρούν όταν βλέπουν κάποιον άλλο να βρίσκεται σε μία δύσκολη κοινωνική στιγμή.
Αρχικά, σχεδόν 1.000 άτομα συμπλήρωσαν ερωτηματολόγιο για χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους. Στη συνέχεια επιλέχθηκαν άτομα με πολλά ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά και μια ομάδα με λίγα. Στην τελική μελέτη συμμετείχαν 58 άνθρωποι.
Όταν κάποιος άλλος «εκτίθεται»
Μέσα στον μαγνητικό τομογράφο, οι συμμετέχοντες παρακολουθούσαν βίντεο στα οποία ένας ηθοποιός αφηγούνταν προσωπικές ιστορίες: Στιγμές κατά τις οποίες είχε νιώσει απόρριψη ή, αντίθετα, είχε δεχθεί θαυμασμό.
Στη συνέχεια, ένα άλλο πρόσωπο έκανε ένα σχόλιο που τον έφερνε σε δύσκολη θέση. Μπορούσε, για παράδειγμα, να αμφισβητήσει εάν άξιζε πραγματικά τον θαυμασμό που είχε δεχθεί ή να του υποδείξει ότι ίσως έφταιγε ο ίδιος για την απόρριψή του.
Εκεί εμφανίστηκε η ενδιαφέρουσα διαφορά. Στους ανθρώπους με λιγότερα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά, η δραστηριότητα σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την ενσυναίσθηση παρουσίαζε μεγαλύτερες ομοιότητες από άτομο σε άτομο. Με απλά λόγια, οι εγκέφαλοί τους έμοιαζαν να «συντονίζονται» περισσότερο απέναντι στην αμηχανία του άλλου.
Αντίθετα, στους ανθρώπους με περισσότερα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά οι αντιδράσεις ήταν λιγότερο συγχρονισμένες, με τις διαφορές να εμφανίζονται κυρίως σε περιοχές που μας βοηθούν να ερμηνεύουμε τις κοινωνικές καταστάσεις και να καταλαβαίνουμε τι μπορεί να σκέφτεται ή να αισθάνεται κάποιος άλλος.
Όπως εξηγεί ο ερευνητής Matias Piispanen, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι άνθρωποι με έντονα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά δεν αισθάνονται τίποτα. Είναι πιθανό να δίνουν προσοχή σε διαφορετικά στοιχεία μιας κατάστασης ή να ερμηνεύουν διαφορετικά αυτό που συμβαίνει.
Αυτή η διαφορετική «ανάγνωση» των κοινωνικών σημάτων θα μπορούσε, σύμφωνα με τους ερευνητές, να βοηθήσει να κατανοήσουμε γιατί άνθρωποι με έντονα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά μπορεί να δυσκολεύονται περισσότερο να δημιουργήσουν υποστηρικτικές και ουσιαστικές σχέσεις.
Διαβάστε επίσης
Αυτό το χάδι είναι το πιο αποτελεσματικό αγχολυτικό
Επιθετικότητα: Πώς μπορεί ένα συμπλήρωμα διατροφής να καλμάρει τη βίαιη συμπεριφορά
