Η ευθραυστότητα θεωρείται συχνά αναπόφευκτο μέρος της γήρανσης, ωστόσο όλο και περισσότερες έρευνες υποδεικνύουν ότι η εικόνα είναι πολύ πιο σύνθετη και, ταυτόχρονα, ελπιδοφόρα.
Όπως εξηγούν οι ειδικές του Πανεπιστημίου Limerick, Ide O’Shaughnessy, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στη Σχολή Παραϊατρικών Επαγγελμάτων, Christina Hayes, Επίκουρη Καθηγήτρια του Κέντρου Ερευνών για τη Γήρανση και Katie Robinson, Καθηγήτρια Εργοθεραπείας σε άρθρο τους στο The Conversation, καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν, ένα σχετικά μικρό συμβάν -μια λοίμωξη, μια πτώση, μια αλλαγή φαρμακευτικής αγωγής ή μερικές ημέρες στο κρεβάτι- μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική απώλεια ανεξαρτησίας. Είναι, ωστόσο, σημαντικό να σημειωθεί ότι η ευθραυστότητα δεν είναι συνώνυμη της γήρανσης. Δύο ηλικιωμένοι ίδιας ηλικίας μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικά επίπεδα δύναμης, ανεξαρτησίας και ανθεκτικότητας.
Σήμερα, οι γιατροί εξετάζουν όλο και περισσότερο την ευθραυστότητα των ενηλίκων άνω των 65 ετών. Υπάρχουν δύο κύριοι τρόποι για να την κατανοήσουμε:
- Ο πρώτος θεωρεί την ευθραυστότητα ως ένα σωματικό σύνδρομο, που περιλαμβάνει αδυναμία, εξάντληση, βραδύτερη ταχύτητα βάδισης, ακούσια απώλεια βάρους και χαμηλή σωματική δραστηριότητα.
- Ο δεύτερος θεωρεί την ευθραυστότητα ως τη σταδιακή συσσώρευση προβλημάτων υγείας, συμπεριλαμβανομένων χρόνιων ασθενειών, δυσκολιών κινητικότητας, γνωστικής έκπτωσης, κακής διατροφής και κοινωνικής απομόνωσης.
Η ευθραυστότητα αποτελεί, λοιπόν, ένα φάσμα. Μπορεί να εμφανιστεί, να εξελιχθεί, αλλά δεν είναι πάντα μόνιμη. Έρευνα σε περισσότερους από 42.000 ηλικιωμένους διαπίστωσε ότι περίπου το 14% βελτίωσε την κατάσταση αδυναμίας του σε διάστημα σχεδόν 4 ετών, αποδεικνύοντας ότι, για ορισμένα άτομα, η αδυναμία μπορεί να καθυστερήσει, να μειωθεί ή ακόμη και να αντιστραφεί. Τα πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια, όπως η κόπωση, η επιβράδυνση, η απώλεια δύναμης ή η ακούσια απώλεια βάρους μπορούν, επομένως, να λειτουργήσουν ως «καμπανάκια» για δράση.
➤ Οι ασκήσεις αντίστασης τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα (άρση βαρών, χρήση ελαστικών λωρίδων ή εκτέλεση κινήσεων με το βάρος του σώματος) μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση και την αποκατάσταση της δύναμης. Το περπάτημα, η εξάσκηση της ισορροπίας και η τακτική σωματική δραστηριότητα διαδραματίζουν επίσης ρόλο.
➤ Η διατροφή έχει σημασία. Η επαρκής πρόσληψη πρωτεϊνών υποστηρίζει τη διατήρηση των μυών, ενώ ο συνδυασμός άσκησης και σωστής διατροφής φαίνεται ιδιαίτερα αποτελεσματικός. Σε μια ιρλανδική μελέτη, ένα πρόγραμμα που περιελάμβανε ασκήσεις ενδυνάμωσης, περπάτημα και συμβουλές διατροφής μείωσε τα ποσοστά ευθραυστότητας μετά σε μόλις 3 μήνες.
➤ Ωστόσο, η ανάκαμψη από την ευθραυστότητα δεν είναι μόνο σωματική – οι κοινωνικές σχέσεις, η εμπιστοσύνη στην κοινότητα, οι ουσιαστικές δραστηριότητες και η θετική στάση συνδέονται επίσης με καλύτερα αποτελέσματα.
Η γνωστική υγεία και η ψυχολογική ανθεκτικότητα αποτελούν επίσης σημαντικούς παράγοντες. Δραστηριότητες που προκαλούν τη μνήμη, την προσοχή και την επίλυση προβλημάτων μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της νοητικής λειτουργίας, ενώ η ικανότητα προσαρμογής στο άγχος και ανάκαμψης από τις αποτυχίες μπορεί να επηρεάσει το πόσο καλά γερνάει κάποιος.
Η ευθραυστότητα παραμένει ένας σοβαρός προγνωστικός παράγοντας για νοσηλεία, αναπηρία, απώλεια ανεξαρτησίας και θνησιμότητα. Ωστόσο, δεν πρέπει πλέον να θεωρείται μια αναπόφευκτη συνέπεια γήρατος. Τα στοιχεία δείχνουν όλο και περισσότερο ότι καθημερινές συνήθειες, όπως η τακτική άσκηση, η σωστή διατροφή, η διατήρηση των κοινωνικών δεσμών κι ενός σκοπού στη ζωή, μπορούν να βοηθήσουν τους ηλικιωμένους να αναπτύξουν ανθεκτικότητα και να γερνούν με μεγαλύτερη δύναμη, ανεξαρτησία και αξιοπρέπεια.
Διαβάστε επίσης
Τεστ 30” αποκαλύπτει τη μελλοντική κατάσταση της υγείας μας – Απαιτεί μόνο μια καρέκλα
Δυνατοί σε κάθε ηλικία: Η άσκηση που το εγγυάται
Μακροζωία: Πόσα χρόνια κερδίζουν όσοι δεν το βάζουν κάτω στα δύσκολα
