Ένα απλό τεστ διάρκειας 30 δευτερολέπτων, που απαιτεί μόνο μια καρέκλα και ένα χρονόμετρο, μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες για τη μελλοντική υγεία των ηλικιωμένων, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Το τεστ μετρά πόσες φορές μπορεί ένας άνθρωπος ηλικίας 65 ετών και άνω να σηκωθεί από μια καρέκλα και να ξανακαθίσει μέσα σε μισό λεπτό. Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι ηλικιωμένοι που εκτελούν αυτή την κίνηση πιο αργά ή με δυσκολία φαίνεται να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για πτώσεις, κατάγματα, συχνότερες νοσηλείες και πρόωρο θάνατο.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Sport and Health Science, βασίστηκε σε στοιχεία από τη Μελέτη του Τολέδο για την Υγιή Γήρανση, μια μακροχρόνια ισπανική μελέτη. Οι επιστήμονες παρακολούθησαν 1.876 ενήλικες ηλικίας 65 ετών και άνω.
Τι ακριβώς μετρά το τεστ
Η δοκιμασία «από καθιστή σε όρθια θέση» δεν αξιολογεί απλώς τη μυϊκή δύναμη, αλλά τη μυϊκή ισχύ. Η διαφορά είναι σημαντική: Η δύναμη δείχνει πόσο δυνατά μπορεί να λειτουργήσει ένας μυς, ενώ η ισχύς συνδυάζει τη δύναμη με την ταχύτητα.
Αυτό έχει μεγάλη σημασία στην καθημερινότητα: Το να σηκωθεί κάποιος από μια καρέκλα, να ανέβει σκάλες, να κρατήσει την ισορροπία του μετά από το παραπάτημα ή να αποφύγει μια πτώση απαιτεί όχι μόνο δύναμη, αλλά και γρήγορη αντίδραση του σώματος.
Με την ηλικία, η μυϊκή ισχύς μειώνεται συχνά πιο γρήγορα από τη μυϊκή δύναμη. Αυτή η απώλεια μπορεί να επηρεάσει την κινητικότητα, την ισορροπία και την ανεξαρτησία ενός ηλικιωμένου.
Οι ερευνητές υπολόγισαν τη μυϊκή ισχύ των συμμετεχόντων με βάση τον αριθμό των επαναλήψεων, το ύψος, το βάρος και το ύψος της καρέκλας. Περίπου το 57% των συμμετεχόντων βρέθηκε κάτω από τα φυσιολογικά όρια.
Σύνδεση με θνησιμότητα, πτώσεις και κατάγματα
Τα αποτελέσματα έδειξαν σαφή συσχέτιση ανάμεσα στη χαμηλή απόδοση στο τεστ και τον αυξημένο κίνδυνο θανάτου. Οι γυναίκες με χαμηλή μυϊκή ισχύ είχαν περίπου διπλάσιες πιθανότητες να πεθάνουν από οποιαδήποτε αιτία κατά την περίοδο παρακολούθησης, σε σχέση με όσες είχαν φυσιολογική απόδοση. Στους άνδρες, ο αντίστοιχος κίνδυνος ήταν αυξημένος κατά περίπου 57%.
Η χαμηλή απόδοση συνδέθηκε επίσης με περισσότερες πτώσεις και κατάγματα, με διαφορετικά, ωστόσο, μοτίβα ανάμεσα στα δύο φύλα. Στις γυναίκες, η συσχέτιση ήταν πιο έντονη με τα κατάγματα ισχίου, έναν από τους σοβαρότερους τραυματισμούς της τρίτης ηλικίας. Στους άνδρες, η χαμηλή μυϊκή ισχύς συνδέθηκε γενικότερα με αυξημένο κίνδυνο πτώσεων και καταγμάτων σε διάφορα σημεία του σώματος.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι διαφορές αυτές μπορεί να σχετίζονται με βιολογικούς παράγοντες, όπως η ταχύτερη απώλεια οστικής πυκνότητας στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση.
Περισσότερες και μεγαλύτερες νοσηλείες
Η μελέτη εξέτασε και τις νοσηλείες σε διάστημα σχεδόν 7 ετών. Τόσο οι άνδρες, όσο και οι γυναίκες με χαμηλή μυϊκή ισχύ νοσηλεύονταν συχνότερα και έμεναν περισσότερες ημέρες στο νοσοκομείο. Στους άνδρες με χαμηλή απόδοση, η μέση διάρκεια νοσηλείας ήταν περίπου 4 ημέρες ανά εισαγωγή, έναντι 2,5 ημερών για όσους είχαν φυσιολογική απόδοση. Στις γυναίκες, η αντίστοιχη διαφορά ήταν 2,7 ημέρες έναντι 1,9 ημερών.
Ένα χρήσιμο εργαλείο πρόληψης
Το μεγάλο πλεονέκτημα του τεστ είναι η απλότητά του. Δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισμό, μπορεί να γίνει γρήγορα και είναι κατάλληλο για τους περισσότερους ηλικιωμένους. Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι το τεστ μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα την πορεία της υγείας ενός ατόμου. Μπορεί, όμως, να λειτουργήσει ως προειδοποιητικό σημάδι. Μια χαμηλή επίδοση μπορεί να βοηθήσει τους γιατρούς να εντοπίσουν ανθρώπους που χρειάζονται υποστήριξη, όπως ασκήσεις ενδυνάμωσης, προγράμματα ισορροπίας, φυσιοθεραπεία ή μέτρα πρόληψης πτώσεων.
Αυτό που υπογραμμίζει, τελικά, η μελέτη είναι ότι η διατήρηση της μυϊκής ισχύος στην τρίτη ηλικία είναι κρίσιμη για την ανεξαρτησία, την ασφάλεια και την υγιή γήρανση.
Διαβάστε επίσης
Η κατάθλιψη «χτυπά» τους ηλικιωμένους 4 χρόνια πριν το τέλος της ζωής – Νέα μελέτη
Πόσο προστατεύει η ασπιρίνη τους ηλικιωμένους από καρκίνο – Μελέτη απαντά
Οι Έλληνες ζουν περισσότερο, αλλά κακογερνούν – Με χρόνια νόσο 2 στους 3 άνω των 65 ετών