Υπάρχει μια παγίδα όταν μιλάμε για υγιεινή διατροφή: συχνά ψάχνουμε τη «μία σωστή δίαιτα». Τη φόρμουλα που θα μας κρατήσει υγιείς, λειτουργικούς, ίσως και βιολογικά νεότερους. Μόνο που η πραγματικότητα είναι πιο ρευστή.
Μελέτη του German Centre for Neurodegenerative Diseases – του γερμανικού κέντρου νευροεκφυλιστικών νοσημάτων DZNE – που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, δείχνει ότι η καλύτερη ποιότητα διατροφής συνδέεται με βραδύτερη βιολογική γήρανση. Το πιο ενδιαφέρον; Δεν αφορά μόνο ένα συγκεκριμένο πρότυπο.
Οι ερευνητές εξέτασαν 10 διαφορετικά μοντέλα διατροφής, ανάμεσά τους τη μεσογειακή, τη DASH, τη MIND, τη σκανδιναβική και τη χορτοφαγική. Το κοινό τους στοιχείο δεν ήταν ότι έμοιαζαν απόλυτα μεταξύ τους αλλά ότι θεωρούνται συνολικά πιο υγιεινά.
Τι σημαίνει «βιολογική γήρανση»
Η ηλικία που γράφει η ταυτότητα δεν λέει πάντα όλη την αλήθεια. Υπάρχει και η ηλικία που «γράφει» το σώμα.
Στη συγκεκριμένη εργασία, οι επιστήμονες εξέτασαν αλλαγές στη μεθυλίωση του DNA, δηλαδή χημικές μεταβολές που δεν αλλάζουν την αλληλουχία του αλλά μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα γονίδια. Με βάση αυτά τα μοριακά σημάδια, τα λεγόμενα επιγενετικά ρολόγια εκτιμούν αν ο οργανισμός γερνά πιο γρήγορα ή πιο αργά.
Τι έδειξε η μελέτη
Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα από 6.470 συμμετέχοντες, με μέση ηλικία τα 56,3 έτη. Όσο υψηλότερη ήταν η ποιότητα της διατροφής, τόσο πιο αργή φαινόταν η επιγενετική γήρανση.
Η συσχέτιση δεν ήταν ίδια για όλα τα διατροφικά πρότυπα ούτε μεγάλη σε μέγεθος. Ήταν μετρήσιμη. Ιδιαίτερα η DASH και η σκανδιναβική εμφάνισαν σταθερές συσχετίσεις με τρεις δείκτες που εξέτασαν οι ερευνητές.
Όπως το θέτει η Monique Breteler, επικεφαλής της μελέτης, «οι επιπτώσεις δεν είναι τεράστιες αλλά είναι αισθητές και σημαντικές για την πρόληψη». Εν ολίγοις, το θέμα δεν είναι ότι μια συγκεκριμένη δίαιτα «γυρίζει τον χρόνο πίσω». Είναι ότι η συστηματικά καλύτερη διατροφή φαίνεται να συμβαδίζει με πιο αργή βιολογική φθορά.
Δεν υπάρχει μία μόνο «σωστή» δίαιτα
Όσοι έτρωγαν υγιεινά με βάση ένα διατροφικό πρότυπο δεν ήταν απαραίτητα οι ίδιοι που κατέγραφαν υψηλή βαθμολογία σε ένα άλλο. Σχεδόν κανείς δεν βρέθηκε να ανήκει ταυτόχρονα στην κορυφαία ομάδα συμμόρφωσης για όλα τα πρότυπα.
Με άλλα λόγια, κάποιος μπορεί να τρώει καλά με βάση τις μεσογειακές επιλογές. Κάποιος άλλος να ακολουθεί περισσότερο ένα μοντέλο χορτοφαγίας. Κάποιος τρίτος να επιλέγει γεύματα που θυμίζουν περισσότερο τη DASH. Το ζητούμενο δεν είναι η απόλυτη αντιγραφή μιας δίαιτας αλλά η συνολική ποιότητα.
«Πιθανότατα δεν υπάρχει μία και μοναδική “σωστή” διατροφή», σημειώνει η Breteler. Και αυτό, όπως λέει, είναι ενθαρρυντικό, γιατί αφήνει χώρο για τις προσωπικές προτιμήσεις, τις πολιτισμικές συνήθειες, τον προϋπολογισμό και το γούστο του καθενός.
Η Juliana Tavares, κύρια συγγραφέας, επισημαίνει με τη σειρά της πως «δεν χρειάζεστε μια τέλεια διατροφή. Η συνολική εικόνα είναι αυτή που έχει σημασία».
Πιο έντονη η σύνδεση στους καπνιστές
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα ήταν ότι η σχέση ανάμεσα στην καλύτερη διατροφή και τη βραδύτερη επιγενετική γήρανση φάνηκε πιο έντονη στους νυν καπνιστές. Αυτό δεν συνέβη επειδή έτρωγαν πιο υγιεινά από τους μη, αν και οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη κάποια σαφή βιολογική εξήγηση.
Μια πιθανή ερμηνεία, σύμφωνα με την Tavares, είναι ότι οι καπνιστές ίσως έχουν περισσότερα να κερδίσουν από μια καλύτερη διατροφή, ακριβώς επειδή το κάπνισμα επιβαρύνει έντονα τον οργανισμό. Η ίδια, πάντως, ξεκαθαρίζει πως «το κάπνισμα παραμένει εξαιρετικά επιβλαβές για την υγεία».
Σε κάθε περίπτωση, το σώμα φαίνεται να αναγνωρίζει τη συνολική ποιότητα: περισσότερα θρεπτικά τρόφιμα, πιο σταθερές καλές επιλογές, λιγότερα γεύματα που συνδέονται με φλεγμονή και χρόνια νοσήματα. Η επιλογή ενός συγκεκριμένου προτύπου ίσως δεν είναι τόσο σημαντική όσο η γενικότερη προσκόλληση σε μια ποιοτική διατροφή.
Με άλλα λόγια, δεν χρειάζεται να κυνηγήσουμε την τέλεια δίαιτα. Χρειάζεται να βρούμε έναν υγιεινό τρόπο διατροφής που μπορούμε πράγματι να ακολουθήσουμε – σταθερά, ρεαλιστικά και χωρίς να κάνουμε τη ζωή μας δυσκολότερη.
Διαβάστε επίσης
Αυτή είναι η Νο1 καλύτερη διατροφή παγκοσμίως – Χαρίζει γερή καρδιά και καλή διάθεση
Μακροζωία: Τρώνε αυτά τα 3 τρόφιμα κάθε μέρα και ξεπερνούν τα 100 – Τι καταναλώνουν
