Κάθε γονιός θέλει τα παιδιά του να μεγαλώσουν με αυτοπεποίθηση, συναισθηματική ασφάλεια και πίστη στις ικανότητές τους. Ωστόσο, στην καθημερινότητα, ακόμη και συμπεριφορές που ξεκινούν από καλή πρόθεση μπορεί να στέλνουν ένα εντελώς διαφορετικό μήνυμα στο παιδί.
Ο ψυχολόγος Jeffrey Bernstein, Ph.D., επισημαίνει σε άρθρο του στο Psychology Today ότι ο τρόπος με τον οποίο οι γονείς σχολιάζουν τις προσπάθειες, τις επιδόσεις και τα συναισθήματα των παιδιών τους μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την εικόνα που εκείνα σχηματίζουν για τον εαυτό τους. Τρεις είναι οι πιο συνηθισμένες αντιδράσεις των γονιών, που αξίζουν ιδιαίτερη προσοχή, σύμφωνα με τον ίδιο.
Διορθώνετε κάθε τους λάθος
«Μπράβο, αλλά μπορούσες να το κάνεις καλύτερα». Πρόκειται για μια φράση που πολλοί γονείς χρησιμοποιούν χωρίς δεύτερη σκέψη, θεωρώντας ότι έτσι βοηθούν το παιδί να εξελιχθεί. Όταν, όμως, σχεδόν κάθε προσπάθεια συνοδεύεται από παρατήρηση, διόρθωση ή υπόδειξη, το παιδί μπορεί σταδιακά να εισπράξει το μήνυμα ότι αυτό που κάνει δεν είναι ποτέ αρκετό, σημειώνει ο Bernstein.
Όπως εξηγεί, αν το παιδί ακούει διαρκώς τι χρειάζεται να βελτιώσει και πολύ λιγότερο τι κατάφερε ήδη, μπορεί να αρχίσει να αμφιβάλλει για τις ικανότητές του. Γι’ αυτό συμβουλεύει τους γονείς να στρέψουν την προσοχή τους στην προσπάθεια και στην πρόοδο. «Αντί να προσφέρετε ανεπιθύμητα σχόλια, δοκιμάστε να ρωτήσετε: “Τι σου αρέσει περισσότερο σε αυτό που έκανες;”. Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί σας θα αξιολογήσει την ανάπτυξή του, κάτι που θα ενισχύσει την αυτοπεποίθησή του» συμπληρώνει.
Συγκρίνετε το παιδί με τα αδέλφια τους ή συνομηλίκους τους
Η σύγκριση είναι ίσως μία από τις πιο εύκολες παγίδες στην ανατροφή των παιδιών. Ο Bernstein τονίζει ότι κάθε παιδί έχει διαφορετικές ικανότητες, ιδιοσυγκρασία και σημεία στα οποία υπερέχει. Η συστηματική σύγκριση μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα ανεπάρκειας και να πλήξει την αυτοεκτίμηση.
Πολύ πιο χρήσιμο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι οι γονείς να αναγνωρίσουν ξεχωριστά τις δυνατότητες του κάθε παιδιού, χωρίς να χρησιμοποιούν κάποιον άλλο ως πρότυπο ή σημείο αναφοράς. «Αναγνωρίστε ότι κάθε παιδί έχει διαφορετικά ταλέντα και αξίζει να εκτιμάται για αυτό που είναι» σημειώνει.
Αγνοείτε τα συναισθήματά τους
Είναι εύκολο για έναν αγχωμένο γονιό να πει «μην το σκέφτεσαι» στο παιδί του, όταν εκείνο είναι λυπημένο, θυμωμένο ή φοβισμένο. Ο Bernstein επισημαίνει, όμως, ότι όταν τα συναισθήματα ενός παιδιού υποβαθμίζονται συστηματικά, εκείνο μπορεί να αρχίσει να πιστεύει ότι δεν αξίζει να τα εκφράζει ή ακόμη και ότι δεν είναι σωστό να τα αισθάνεται.
Η πρώτη αντίδραση του γονέα, επομένως, δεν χρειάζεται να είναι η λύση. Τις περισσότερες φορές, αρκεί πρώτα η αναγνώριση: «Μια απλή φράση όπως “βλέπω ότι σε στενοχώρησε πολύ αυτό” έχει μεγάλη σημασία για το παιδί. Μόλις το παιδί σας νιώσει ότι ακούγεται, μπορείτε να το βοηθήσετε να διαχειριστεί την κατάσταση» εξηγεί.
Η αυτοεκτίμηση χτίζεται στις μικρές στιγμές
Η αυτοπεποίθηση ενός παιδιού χτίζεται λιθαράκι λιθαράκι καθημερινά, μέσα από τις πιο απλές στιγμές. «Να θυμάστε ότι τα παιδιά αναπτύσσουν την αίσθηση της αυτοεκτίμησης κυρίως μέσω των αλληλεπιδράσεών τους με τους γονείς τους. Μικρά βήματα για να επικυρώσουν, να ενθαρρύνουν και να γιορτάσουν αυτό που είναι μπορούν να τα βοηθήσουν να εξελιχθούν σε γεμάτους αυτοπεποίθηση και ανθεκτικότητα ενήλικες» καταλήγει ο ειδικός.
Διαβάστε επίσης
Γονείς: Πώς να λέτε «όχι» από νωρίς στο παιδί
Γονείς: Το συχνότερο λάθος που κάνουν όταν το παιδί έχει πυρετό
Γονείς: 7 tips για να αντιμετωπίσετε τον «δύσκολο» έφηβο που αντιμιλά
