*Γράφει ο κ. Πέτρος Λυμπερίδης, Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών

Πέτρος Λυμπερίδης, Πρόεδρος Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών
Η ψήφιση του Νόμου 5297/2026 αποτελεί ένα σημαντικό θεσμικό βήμα για τη ρύθμιση ενός πεδίου δραστηριοτήτων, το οποίο για πολλά χρόνια λειτουργούσε χωρίς ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο κανόνων και ουσιαστικών προϋποθέσεων ασφαλούς λειτουργίας.
Με τα άρθρα 73-79 του Νόμου, θεσπίζεται, για πρώτη φορά, ένα σαφές πλαίσιο που αφορά τις δραστηριότητες μη θεραπευτικής μάλαξης/μασάζ, λουτρών, σάουνας, μη θεραπευτικού spa, ατμόλουτρων και υπηρεσιών τεχνητού μαυρίσματος.
Η συγκεκριμένη νομοθετική παρέμβαση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μέσα από την καλύτερη οργάνωση της αγοράς υπηρεσιών ευεξίας, ωφελούνται πρωτίστως οι πολίτες, αφού αυξάνεται ο βαθμός προστασίας της Δημόσιας Υγείας.
Ο νόμος αυτός έρχεται να καλύψει σημαντικά κενά του παρελθόντος, καθώς αρκετές από αυτές τις δραστηριότητες μπορούσαν να λειτουργούν ουσιαστικά μόνο με την απόκτηση ενός Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (ΚΑΔ), χωρίς προδιαγραφές για τους χώρους λειτουργίας (πολεοδομικούς κανόνες, πυρασφάλεια κ.α), την κατάρτιση των ατόμων που παρείχαν τις υπηρεσίες αυτές, τις υγειονομικές απαιτήσεις, καθώς και για το ποιος είχε την επιστημονική και υγειονομική ευθύνη για ό,τι συνέβαινε στους συγκεκριμένους χώρους.
Ως ο πολίτης, ωφελούμενος αυτών των υπηρεσιών, γίνεται αντιληπτό ότι το κενό αυτό δεν αποτελούσε μόνο ένα διοικητικό ζήτημα, αλλά επηρέαζε άμεσα την ασφάλειά του: Για την παροχή υπηρεσιών που σχετίζονται με το ανθρώπινο σώμα, όπως η μάλαξη, απαιτούνται γνώσεις ανατομίας και κατανόηση πιθανών κινδύνων για την υγεία.
Με τον ορισμό πτυχιούχου αισθητικού ή πτυχιούχου φυσικοθεραπευτή με άδεια άσκησης επαγγέλματος ως υγειονομικά υπεύθυνου των χώρων ευεξίας, πλέον διασφαλίζεται ότι υπάρχει εξειδικευμένο προσωπικό με αποδεδειγμένη και επίσημα αναγνωρισμένη επιστημονική κατάρτιση, το οποίο μπορεί να αναγνωρίσει πιθανούς κινδύνους για την υγεία των πολιτών.
Ιδιαίτερα στην περίπτωση που ορίζονται φυσικοθεραπευτές ως υγειονομικά υπεύθυνοι, διασφαλίζεται επιπλέον η υπεύθυνη αντιμετώπιση περιπτώσεων όπου μπορεί να υπάρχουν προβλήματα υγείας, όπως καρδιολογικές, αγγειακές ή αναπνευστικές παθήσεις.
Ο φυσικοθεραπευτής, ως επαγγελματίας υγείας, διαθέτει την απαιτούμενη επιστημονική εκπαίδευση και κατάρτιση για την αξιολόγηση του ασθενούς και την εφαρμογή θεραπευτικών πράξεων βάσει επιστημονικών δεδομένων και θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Παράλληλα, η θεραπευτική μάλαξη ως παροχή υπηρεσίας αναγνωρίζεται ήδη από το 1972, με το Β.Δ. 411/72, ως πράξη που εντάσσεται στα επαγγελματικά δικαιώματα του φυσικοθεραπευτή, στο πλαίσιο της πρόληψης, της αποκατάστασης και της θεραπευτικής αντιμετώπισης ασθενών.
Επομένως, υπάρχει μια μακρά επιστημονική και θεσμική διαδρομή που διαχωρίζει με σαφήνεια τη θεραπευτική πράξη, από τη μη θεραπευτική παρέμβαση.
Ως εκ τούτου, για τον Πανελλήνιο Σύλλογο Φυσικοθεραπευτών, ο Ν. 5297/2026 δεν έρχεται να «αποκλείσει» ή να αντικαταστήσει επαγγελματίες, αλλά να ρυθμίσει για πρώτη φορά έναν χώρο που λειτουργούσε επί χρόνια με θεσμική ασάφεια. Η μη θεραπευτική μάλαξη (ευεξία, χαλάρωση, spa) δεν ταυτίζεται ούτε υποκαθιστά τη φυσικοθεραπεία, η οποία αποτελεί κατοχυρωμένο επιστημονικό επάγγελμα υγείας με συγκεκριμένο θεραπευτικό αντικείμενο και με λειτουργούς επιστημονικά καταρτισμένους από αναγνωρισμένους εκπαιδευτικούς φορείς δεν απαγορεύει τη μη θεραπευτική μάλαξη, αλλά την ρυθμίζει. Η προσαρμογή σε ένα θεσμικό πλαίσιο δεν συνιστά απώλεια επαγγέλματος, αλλά μετάβαση από ένα άτυπο καθεστώς σε ένα οργανωμένο πλαίσιο λειτουργίας. Επιπρόσθετα, η σύγχυση ανάμεσα στην «ευεξία» και τη «θεραπευτική πράξη» είναι ακριβώς αυτό που ο νόμος επιχειρεί να αποσαφηνίσει.
Και εάν θέλουμε να μπορούμε να πούμε ότι έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας στους χώρους ευεξίας, τότε θα πρέπει επιπρόσθετα να εκδοθούν από τα συναρμόδια Υπουργεία αυστηρότερες κανονιστικές διατάξεις και αποτελεσματικοί μηχανισμοί ελέγχου, προκειμένου:
✓ να αποτρέπεται η παραπλάνηση των πολιτών, μέσω ισχυρισμών περί παροχής υπηρεσιών υγείας από τους χώρους ευεξίας.
✓ να διασφαλίζεται ότι η μη θεραπευτική μάλαξη, δεν υποκαθιστά θεραπευτικές πράξεις που ανήκουν σε κατοχυρωμένα επαγγέλματα υγείας
✓ να τηρούνται αυστηρά οι υγειονομικές και χωροταξικές προδιαγραφές λειτουργίας
Η συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση δεν αποτελεί μια αποσπασματική επιλογή. Είναι αποτέλεσμα μιας μακράς διαδικασίας διαλόγου και επεξεργασίας.
Η αρμόδια επιτροπή που εξέτασε το καθεστώς αδειοδότησης λειτούργησε για έξι χρόνια, από το 2020, και αποτελούνταν από 21 στελέχη οκτώ διαφορετικών Υπουργείων, μεταξύ των οποίων τα Υπουργεία Ανάπτυξης, Υγείας, Οικονομικών, Εργασίας, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Προστασίας του Πολίτη, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Εσωτερικών, με την συμμετοχή και αρμόδιων επιστημονικών φορέων.
Ο στόχος του πλαισίου είναι η προστασία του πολίτη από παραπλανητικές πρακτικές και η σαφής οριοθέτηση των υπηρεσιών ευεξίας, οι οποίες θα πρέπει να παρέχονται από άτομα που αποδεδειγμένα έχουν παρακολουθήσει πρόγραμμα εκπαίδευσης πιστοποιημένο από το Κράτος (επιπέδου 5 – απόφοιτοι ΙΕΚ με πιστοποίηση από τον ΕΟΠΠΕΠ), παράλληλα είναι μια επαγγελματική διέξοδος για χιλιάδες αποφοίτους δημόσιων και ιδιωτικών Ι.Ε.Κ ειδικότητας βοηθών φυσικοθεραπευτή και βοηθών αισθητικής.
Στον Πανελλήνιο Σύλλογο Φυσικοθεραπευτών ενημερώνουμε τους πολίτες για ζητήματα αντιποίησης επαγγέλματος και για την δυνατότητα καταγγελίας περιστατικών που παραβιάζουν το θεσμικό πλαίσιο.
Διαβάστε επίσης