Η πρόσφατη αποκάλυψη του Ματ Ντέιμον ότι έχασε περίπου 18 κιλά στο πλαίσιο της προετοιμασίας του για τον ρόλο του «Οδυσσέα», αποδίδοντας την αλλαγή του – μεταξύ άλλων – στη διατροφή χωρίς γλουτένη, έφερε ξανά στο προσκήνιο ένα γνώριμο διατροφικό ερώτημα: Bοηθά πράγματι η συγκεκριμένη διατροφική συνήθεια στο αδυνάτισμα;
Σύμφωνα με τον Guy Guppy, λέκτορα Διατροφής Απόδοσης και Φυσιολογίας της Άσκησης στο Kingston University, η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο η αφαίρεση ενός και μόνο συστατικού από το πιάτο.
Η γλουτένη είναι μία πρωτεΐνη που περιέχεται φυσικά σε δημητριακά, όπως το σιτάρι, το κριθάρι και η σίκαλη και καταναλώνεται καθημερινά μέσω τροφών, όπως το ψωμί, τα ζυμαρικά και τα δημητριακά. Για τη μεγάλη πλειονότητα του πληθυσμού δεν προκαλεί κανένα πρόβλημα. Ωστόσο, για τα άτομα με κοιλιοκάκη – μία αυτοάνοση πάθηση που αφορά περίπου το 1% του πληθυσμού – η αποφυγή της είναι απολύτως απαραίτητη. Το ίδιο ισχύει και για όσους παρουσιάζουν δυσανεξία στη γλουτένη, μία κατάσταση που συνδέεται με συμπτώματα όπως φούσκωμα, καούρες, πονοκεφάλους ή δερματικές ενοχλήσεις.
Για όσους δεν ανήκουν σε αυτές τις κατηγορίες, ο ειδικός εξηγεί ότι η αποφυγή της γλουτένης δεν φαίνεται να προσφέρει κάποιο μεταβολικό πλεονέκτημα. Έρευνες σε υγιείς ενήλικες δεν δείχνουν ουσιαστικές διαφορές στο σωματικό βάρος ή στο λίπος ανάμεσα σε δίαιτες με και χωρίς γλουτένη.
Γιατί τότε πολλοί βλέπουν τη ζυγαριά να πέφτει;
Όπως εξηγεί ο Guy Guppy με άρθρο του στο The Conversation, η απώλεια βάρους που συχνά παρατηρείται σε δίαιτες χωρίς γλουτένη οφείλεται κυρίως στη δομή της διατροφής και όχι στην ίδια τη γλουτένη. Αφαιρώντας τρόφιμα όπως πίτσες, ζυμαρικά και fast food, μειώνεται αυτόματα η πρόσληψη υδατανθράκων και συνολικών θερμίδων.
Η μείωση των υδατανθράκων οδηγεί και σε απώλεια γλυκογόνου – της αποθηκευμένης μορφής ενέργειας στον οργανισμό – μαζί με νερό, κάτι που εξηγεί γιατί τα πρώτα κιλά χάνονται γρήγορα, δημιουργώντας την αίσθηση «θεαματικού» αποτελέσματος. Παράλληλα, πολλοί στρέφονται σε πιο απλές, φυσικές τροφές, γεγονός που περιορίζει επιπλέον τις θερμίδες.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αφαίρεση τροφών με βάση το σιτάρι μειώνει και το φούσκωμα, καθώς τα συγκεκριμένα τρόφιμα περιέχουν ζυμώσιμα σάκχαρα που προκαλούν αέρια. Το πιο «επίπεδο» στομάχι, όμως, δεν σημαίνει απαραίτητα απώλεια λίπους.
Μπορεί η διατροφή χωρίς γλουτένη να κρύβει κινδύνους;
Ο ειδικός επισημαίνει ότι η άσκοπη αποφυγή της γλουτένης μπορεί να έχει και αρνητικές συνέπειες. Μελέτες έχουν συνδέσει τη χαμηλή πρόσληψη γλουτένης με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων και διαβήτη τύπου 2. Ένας από τους λόγους είναι ότι πολλά προϊόντα χωρίς γλουτένη περιέχουν λιγότερες φυτικές ίνες, περισσότερα λιπαρά και ζάχαρη, προκειμένου να βελτιωθεί η γεύση και η υφή τους.
Η απώλεια βάρους που αποδίδεται στη δίαιτα χωρίς γλουτένη, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν οφείλεται στη γλουτένη, αλλά σε συνολικές αλλαγές στη διατροφή και στις καθημερινές συνήθειες. Όπως τονίζει ο ειδικός, για όσους δεν έχουν ιατρικό λόγο να την αποφεύγουν, η ισορροπημένη διατροφή και το θερμιδικό ισοζύγιο παραμένουν οι βασικοί παράγοντες – όχι η αφαίρεση ενός μόνο συστατικού.
Ίσως, τελικά, το μυστικό της αλλαγής του Ματ Ντέιμον να μην κρύβεται στη γλουτένη – ή στην απουσία της – αλλά στο σύνολο των διατροφικών επιλογών του.
Διαβάστε επίσης
Τι αλλάζει πραγματικά στη νέα διατροφική πυραμίδα των ΗΠΑ; Μία διαιτολόγος απαντά
Επτά ροφήματα που αγαπούν το έντερο και καταπολεμούν τη δυσκοιλιότητα
Υπέρταση: Το πασίγνωστο κίτρινο φρούτο που υπόσχεται να ρίξει την πίεση
