Η μοναξιά δεν είναι απλώς ένα δυσάρεστο συναίσθημα. Πλήθος επιστημονικών μελετών τη συσχετίζουν με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών νοσημάτων και πρόωρου θανάτου. Όμως, πόσα χρόνια καλής υγείας μπορεί να στερηθούμε;
Απάντηση επιχειρεί να δώσει νέα μελέτη του Πανεπιστημίου Tulane, η οποία δημοσιεύθηκε στο Nature Communications. Αναλύοντας δεδομένα από 277.489 ενήλικες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η συνύπαρξη τόσο της μοναξιάς όσο και της κοινωνικής απομόνωσης συνδέεται με σημαντικά λιγότερα χρόνια χωρίς ασθένειες ζωής. Η μεγαλύτερη διαφορά καταγράφηκε στην ψυχική υγεία, φθάνοντας σχεδόν τα έξι έτη στους άνδρες.
Μοναξιά και κοινωνική απομόνωση: Ποια η διαφορά
Αν και συχνά χρησιμοποιούνται ως συνώνυμα, οι δύο έννοιες περιγράφουν διαφορετικές καταστάσεις. Η κοινωνική απομόνωση αφορά την αντικειμενική έλλειψη επαφών, ενώ η μοναξιά αποτυπώνει τη δυσαρέσκεια που αισθάνεται κάποιος από την ποιότητα των προσωπικών του σχέσεων, ανεξάρτητα από τον αριθμό τους.
Στην έρευνα συμμετείχαν άτομα ηλικίας 40 έως 69 ετών από τη βρετανική βάση UK Biobank, τα οποία κατά την έναρξή της δεν είχαν διαγνωστεί με επτά σοβαρές χρόνιες παθήσεις: διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακά νοσήματα, χρόνιες αναπνευστικές ή νευροεκφυλιστικές ασθένειες, καρκίνο, κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές.
Μετά από περισσότερα από 13 χρόνια παρακολούθησης, οι επιστήμονες υπολόγισαν το προσδόκιμο ζωής χωρίς τις συγκεκριμένες ασθένειες, χρησιμοποιώντας ως ηλικία αναφοράς τα 50.
Σχεδόν έξι χρόνια λιγότερα χρόνια καλής ζωής
Τα αποτελέσματα έφεραν στο φως ότι οι άνδρες που βίωναν ταυτόχρονα μοναξιά και κοινωνική απομόνωση είχαν, κατά μέσο όρο, 5,8 λιγότερα χρόνια ζωής χωρίς κατάθλιψη ή αγχώδεις διαταραχές, σε σύγκριση με όσους δεν αντιμετώπιζαν καμία από τις δύο καταστάσεις. Στις γυναίκες, έφτασε στα 3,7 χρόνια.
Μικρότερες αλλά στατιστικά σημαντικές, ήταν οι διαφορές ως προς τη σωματική υγεία: 2,4 χρόνια για τις γυναίκες και 1,7 για τους άνδρες.
«Συνολικά, η μελέτη έδειξε ότι η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το προσδόκιμο καλής ζωής. Αυτό αφορά τόσο τα σωματικά όσο και τα ψυχικά νοσήματα», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Lu Qi, καθηγητής του Πανεπιστημίου Tulane, σύμφωνα με δημοσίευμα του EurekAlert!.
Ο ίδιος σημείωσε ότι δεν εξεπλάγη, καθώς προηγούμενες έρευνες είχαν ήδη συσχετίσει τις δύο καταστάσεις με την πρόωρη θνησιμότητα. Ταυτόχρονα, η ανάλυση κατέγραψε διαφορές μεταξύ των φύλων. Στις γυναίκες, η μοναξιά παρουσίασε ισχυρότερη εξάρτηση με τη μείωση του προσδόκιμου ζωής χωρίς κάποια ψυχική διαταραχή, ενώ στους άνδρες μεγαλύτερη βαρύτητα είχε η κοινωνική απομόνωση.
Πόσο βοηθούν οι υγιεινές συνήθειες;
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ρόλος του τρόπου ζωής. Οι επιστήμονες εξέτασαν πέντε παράγοντες: τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα, τη διάρκεια του ύπνου, το κάπνισμα και τον δείκτη μάζας σώματος.
Διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες με πιο υγιεινές συνήθειες παρουσίαζαν μικρότερη μείωση του προσδόκιμου χωρίς παθήσεις ζωής που σχετιζόταν με την κοινωνική απομόνωση. Ωστόσο, δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη στατιστικά σημαντική μείωση στην περίπτωση της μοναξιάς.
Το παραπάνω εύρημα υποδηλώνει ότι ενδέχεται να απαιτούνται διαφορετικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των δύο καταστάσεων. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι άλλοι μηχανισμοί, όπως το στρες, θα μπορούσαν να συμβάλουν στη σχέση της μοναξιάς με την υγεία, χωρίς.
Παρά το μεγάλο δείγμα και τη μακρά περίοδο παρακολούθησης, η έρευνα είναι παρατηρητική και δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Επιπλέον, οι δύο καταστάσεις αξιολογήθηκαν μόνο κατά την έναρξή της, χωρίς να καταγραφούν πιθανές μεταβολές με την πάροδο των ετών.
Σε κάθε περίπτωση, βέβαια, τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τη σημασία της κοινωνικής σύνδεσης για τη δημόσια υγεία αλλά και την ανάγκη να αντιμετωπίζονται η μοναξιά και η απομόνωση με διαφορετικές προσεγγίσεις.
Διαβάστε επίσης
Η μοναξιά δεν είναι πάντα εχθρός – Γιατί ο χρόνος με τον εαυτό μας μπορεί να γίνει «υπερδύναμη»
«Φάρμακο» κατά της μοναξιάς μια βόλτα στη φύση – Τι έδειξε το επιτυχημένο πείραμα της Φινλανδίας
Αισθάνεστε μοναξιά στη σχέση σας; Πώς θα την ξαναζωντανέψετε
