Μία ξαφνική ταχυπαλμία. Ένα σφίξιμο στο στομάχι. Ξηροστομία, ένταση, η αίσθηση ότι κάτι κακό πρόκειται να συμβεί. Το άγχος δεν μένει πάντα στη σκέψη. Συχνά εκδηλώνεται και στο σώμα, πυροδοτώντας μία σειρά από έντονες αντιδράσεις.
Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα που ακούει η Andrea Wachter, πιστοποιημένη ψυχοθεραπεύτρια ζεύγους και οικογένειας είναι: «Πώς μπορώ να απαλλαγώ από τα συμπτώματα του άγχους όσο πιο γρήγορα γίνεται;».
Η ερώτηση είναι απολύτως κατανοητή. Όταν εμφανίζεται το άγχος ή ο πανικός, δεν επηρεάζει μόνο τις σκέψεις μας, αλλά και τη φυσιολογία μας. Το σώμα νιώθει ότι απειλείται και το μυαλό ζητά απεγνωσμένα να σταματήσει αυτή η δυσφορία.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν πιστεύουμε ότι πρέπει πρώτα να υποχωρήσουν τα συμπτώματα που νιώθουμε στο σώμα για να είμαστε καλά.. Όσο περισσότερο τα φοβόμαστε και τα παρακολουθούμε, τόσο περισσότερο δυναμώνουν. Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος: O φόβος τροφοδοτεί τα συμπτώματα και τα συμπτώματα τροφοδοτούν ακόμη περισσότερο φόβο.
Η λύση δεν είναι να πιέσουμε το άγχος να φύγει. Είναι να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο του απαντάμε, όπως επισημαίνει με άρθρο της στο Psychology Today η Andrea Wachter.
1. Ανοίξτε το πεδίο της προσοχής σας
Όταν εμφανίζονται τα συμπτώματα του άγχους, ο εγκέφαλος τείνει να εστιάζει στο σημείο που μοιάζει πιο απειλητικό ή πιο δυσάρεστο. Αντί να παρακολουθείτε μόνο την ένταση, δοκιμάστε να διευρύνετε την προσοχή σας.
Παρατηρήστε αν υπάρχει κάποιο σημείο του σώματος που νιώθει ουδέτερο: Tα πέλματα, τα χέρια, οι ώμοι ή ακόμη και ένα δάχτυλο. Στρέψτε για λίγο την προσοχή σας εκεί.
Μπορείτε επίσης να κοιτάξετε γύρω σας. Παρατηρήστε χρώματα, σχήματα, αντικείμενα. Νιώστε την επιφάνεια που στηρίζει το σώμα σας. Θυμίστε στο νευρικό σας σύστημα: «Το σώμα μου είναι ενεργοποιημένο, αλλά αυτή τη στιγμή είμαι ασφαλής».
2. Αντικαταστήστε τον φόβο με περιέργεια
Οι έντονες σωματικές αντιδράσεις μοιάζουν με εσωτερικό καιρό. Μία καταιγίδα περνά, αλλά δεν σημαίνει ότι ο ήλιος δεν θα ξαναβγεί.
Αντί να λέτε «το μισώ αυτό, πώς θα φύγει;», δοκιμάστε να γίνετε παρατηρητής: «Έχει ενδιαφέρον. Το στόμα μου είναι στεγνό. Νιώθω αναστάτωση στην κοιλιά. Μπορώ να παρατηρήσω αυτές τις αισθήσεις σαν να είναι ένα καιρικό φαινόμενο».
Η περιέργεια βάζει τον εγκέφαλο σε διαφορετική λειτουργία από τον φόβο. Δεν εξαφανίζει πάντα αμέσως τα συμπτώματα, αλλά μειώνει τη μάχη μαζί τους.
3. Ακούστε τι προσπαθεί να σας πει το σώμα
Το σώμα συχνά ψιθυρίζει όταν χρειάζεται κάτι. Αν δεν το ακούσουμε, μιλά πιο δυνατά. Κι αν συνεχίσουμε να το αγνοούμε, κάποια στιγμή φωνάζει.
Η θεραπευτική αλλαγή αρχίζει όταν αντί να ρωτάμε «πώς θα το σταματήσω;», ρωτάμε: «Αν αυτές οι αισθήσεις μπορούσαν να μιλήσουν, τι θα μου έλεγαν;».
Μερικές φορές το άγχος δείχνει ανάγκη για ξεκούραση. Άλλες φορές δείχνει ότι έχουμε ξεπεράσει τα όριά μας, ότι ασκούμε σκληρή αυτοκριτική ή ότι κάτι στη ζωή μας χρειάζεται περισσότερη φροντίδα.
Οι αγχώδεις αισθήσεις δεν είναι πάντα εχθρός. Μπορεί να είναι παλιές εντάσεις που ζητούν επεξεργασία ή σημάδια ότι κάτι στο παρόν χρειάζεται προσοχή και αλλαγή.
4. Φροντίστε το «φοβισμένο» νευρικό σας σύστημα
Αν ένα τρομαγμένο παιδί έτρεχε κοντά σας, δεν θα του φωνάζατε «σταμάτα να φοβάσαι». Θα του προσφέρατε ηρεμία, σταθερότητα και τρυφερότητα.
Το ίδιο χρειάζεται και το νευρικό σας σύστημα. Αντί να προσπαθείτε να νικήσετε το άγχος, δοκιμάστε να το καθησυχάσετε. Βάλτε το χέρι στην καρδιά. Τυλιχτείτε με μία κουβέρτα. Πάρτε μερικές αργές αναπνοές. Μιλήστε στον εαυτό σας όπως θα μιλούσατε σε έναν άνθρωπο που αγαπάτε.
Αν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιστρέφουν, αυτό δεν σημαίνει ότι αποτύχατε. Η αλλαγή στο νευρικό σύστημα δεν γίνεται επειδή οι «εσωτερικές καταιγίδες» δεν ξανάρχονται ποτέ. Γίνεται επειδή, κάθε φορά, ο εγκέφαλος μαθαίνει ότι είστε ασφαλείς και ότι μπορείτε να τις αντέξετε με περισσότερη στήριξη.
Πρόοδος δεν σημαίνει να μη νιώσετε ποτέ ξανά άγχος. Σημαίνει να το συναντήσετε διαφορετικά. Με λιγότερο φόβο, περισσότερη περιέργεια, συμπόνια και υπομονή.
Διαβάστε επίσης
Στρες: Δύο ειδικοί εξηγούν γιατί η γάτα δεν μας ηρεμεί πάντα όταν είμαστε πιεσμένοι
Εμμηνόπαυση: Μη ορμονική θεραπεία καταπολεμά εξάψεις, άγχος και κατάθλιψη
