Είναι η ώρα της εξέτασης και χρειάζεται ένα απλό τσίμπημα για τη χορήγηση του σκιαγραφικού. Για αρκετά άτομα, ακόμη και αυτή η σύντομη διαδικασία αρκεί για να προκαλέσει άγχος και δυσφορία. Τι θα γινόταν αν εκείνη τη στιγμή ακούγατε το αγαπημένο σας τραγούδι;
Νέα μελέτη του University Hospital Zürich, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Pain Research, δείχνει ότι η μουσική που επιλέγουμε οι ίδιοι μπορεί να κάνει αυτή τη μικρή ιατρική πράξη λιγότερο επώδυνη.
Οι ερευνητές συνέκριναν την αγαπημένη μουσική των ασθενών με μουσική χαλάρωσης και… Μότσαρτ. Και η προσωπική επιλογή φάνηκε να έχει το μεγαλύτερο όφελος.
«Ακόμη και αν το τρύπημα με μία βελόνα είναι μια μικρή ιατρική πράξη, ο πόνος μπορεί να διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο», εξηγεί ο Dr. Andrei Cristinel Dragnea, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. Όπως σημειώνει, στόχος της σύγχρονης ιατρικής δεν είναι μόνο η σωστή διάγνωση και θεραπεία, αλλά και η μικρότερη δυνατή ταλαιπωρία του ασθενούς.
Αγαπημένο τραγούδι, Μότσαρτ ή χαλαρωτική μουσική;
Στη μελέτη συμμετείχαν 204 άτομα που επρόκειτο να κάνουν προγραμματισμένη μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου, σπονδυλικής στήλης, κεφαλής ή τραχήλου. Για την εξέταση χρειαζόταν να λάβουν σκιαγραφικό μέσω φλεβοκαθετήρα. Οι ερευνητές τούς χώρισαν σε τέσσερις ομάδες. Η πρώτη δεν άκουσε καθόλου μουσική. Η δεύτερη άκουσε μουσική που είχε επιλέξει ο κάθε ασθενής, η τρίτη ειδική μουσική χαλάρωσης και η τέταρτη τη Σονάτα για δύο πιάνα σε ρε μείζονα, K.448 του Μότσαρτ, ένα έργο που έχει χρησιμοποιηθεί και σε προηγούμενες έρευνες για πιθανές θεραπευτικές επιδράσεις της μουσικής. Όσοι ανήκαν στην ομάδα της αγαπημένης μουσικής μπορούσαν να ζητήσουν συγκεκριμένο τραγούδι ή καλλιτέχνη.
Οι συμμετέχοντες βαθμολόγησαν τον πόνο τους σε κλίμακα από το 1 έως το 10 πριν από την τοποθέτηση του φλεβοκαθετήρα, κατά τη διάρκειά της, καθώς και 30 δευτερόλεπτα και δύο λεπτά αργότερα.
Η προσωπική επιλογή έκανε τη διαφορά
Τα αποτελέσματα ήταν αρκετά καθαρά. Τα άτομα που άκουγαν την αγαπημένη τους μουσική ανέφεραν λιγότερο πόνο τόσο 30 δευτερόλεπτα όσο και δύο λεπτά μετά την τοποθέτηση του φλεβοκαθετήρα. Το όφελος καταγράφηκε τόσο σε άτομα που ήδη πονούσαν πριν από τη διαδικασία όσο και σε εκείνα που δεν είχαν προηγούμενο πόνο.
Ο Μότσαρτ είχε πιο περιορισμένο αποτέλεσμα. Φάνηκε να προσφέρει σημαντική ανακούφιση μόνο στους ασθενείς που ήδη πονούσαν πριν από την τοποθέτηση της βελόνας, και συγκεκριμένα δύο λεπτά μετά τη διαδικασία.
«Από τις τέσσερις συνθήκες που εξετάσαμε, μόνο η αγαπημένη μουσική και ο Μότσαρτ είχαν θετική επίδραση», εξηγεί η Dr. Meritxell Garcia Alzamora, ανώτερη συγγραφέας της μελέτης.
Γιατί δεν βοήθησε η μουσική χαλάρωσης
Έκπληξη αποτέλεσε η μουσική που είχε σχεδιαστεί ειδικά για χαλάρωση, καθώς δεν φάνηκε να μειώνει τον πόνο. Μία πιθανή εξήγηση, σύμφωνα με την Dr. Garcia Alzamora, είναι ότι αυτού του είδους η μουσική είναι συνήθως αργή, χαμηλής έντασης και χωρίς μεγάλες εναλλαγές. Έτσι, ίσως να μην τραβά αρκετά την προσοχή του ακροατή.
Αντίθετα, ένα αγαπημένο τραγούδι μπορεί να μας αποσπά περισσότερο από αυτό που συμβαίνει γύρω μας και να προκαλεί θετικά συναισθήματα.
Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι η ανακούφιση ήταν μεγαλύτερη δύο λεπτά μετά την τοποθέτηση του φλεβοκαθετήρα. Δεν γνωρίζουν ακόμη γιατί. Μία εκτίμηση είναι ότι τη στιγμή που μπαίνει η βελόνα η ενόχληση υπερισχύει προσωρινά της μουσικής. Μία άλλη είναι ότι χρειάζεται λίγος χρόνος μέχρι να ενεργοποιηθούν οι μηχανισμοί μέσω των οποίων η μουσική επηρεάζει την αντίληψη του πόνου.
Μία απλή βοήθεια, όχι «παυσίπονο»
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη μελέτη αφορούσε έναν σύντομο και σχετικά ήπιο πόνο. Δεν γνωρίζουμε ακόμη εάν η ίδια επίδραση θα παρατηρούνταν σε πιο επώδυνες ή μεγαλύτερης διάρκειας ιατρικές πράξεις.
Υπάρχει και ένας ακόμη παράγοντας: Κατά τη διαδικασία υπήρχε τεχνικός που συνόδευε και μιλούσε στους ασθενείς. Η ανθρώπινη παρουσία και η συζήτηση μπορεί από μόνες τους να λειτουργούν καθησυχαστικά ή να αποσπούν την προσοχή, αν και, όπως διευκρινίζουν οι ερευνητές, όλοι οι συμμετέχοντες εκτέθηκαν στις ίδιες συνθήκες.
Η Dr. Garcia Alzamora, πάντως, θεωρεί ότι η μουσική αξίζει να αξιοποιείται περισσότερο σε απλές ιατρικές πράξεις, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που ήδη αγαπούν να ακούν μουσική. Η ομάδα της σχεδιάζει μάλιστα να αυξήσει τη χρήση της κατά τις φλεβικές παρακεντήσεις για ακτινολογικές εξετάσεις, κυρίως σε αγχωμένους ή κλειστοφοβικούς ασθενείς.
Το μήνυμα της μελέτης είναι απλό: Εάν σας αγχώνει η βελόνα, τα ακουστικά και το αγαπημένο σας τραγούδι ίσως αξίζουν μια θέση δίπλα σας. Και, τουλάχιστον σύμφωνα με αυτή τη μελέτη, δεν χρειάζεται να είναι Μότσαρτ.
Διαβάστε επίσης
«Φάρμακο» η μουσική: Ξυπνά αναμνήσεις, μειώνει τον πόνο και βοηθά στην αποκατάσταση από εγκεφαλικό
Νέο μουσικό άλμπουμ; Δεν αυξάνεται μόνο το streaming, αλλά και τα τροχαία – Έρευνα αποκαλύπτει
