Η ιδέα της τακτικής άσκησης δεν είναι πάντα ελκυστική. Όταν όμως το αντάλλαγμα είναι ένας πιο «νέος» εγκέφαλος, τα πράγματα αλλάζουν. Σύμφωνα με νέα μελέτη, ένας χρόνος συστηματικής αερόβιας άσκησης αρκεί για να κάνει τον εγκέφαλο μεσήλικων να μοιάζει έως και επτά μήνες νεότερος.
Οι ερευνητές ζήτησαν από άτομα μέσης ηλικίας, που δεν ήταν ιδιαίτερα δραστήρια, να ακολουθήσουν ένα πρόγραμμα αερόβιας άσκησης για 12 μήνες. Στο τέλος του έτους, μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου, αναλυμένες με αλγόριθμους Τεχνητής Νοημοσύνης, έδειξαν μετρήσιμες δομικές αλλαγές που συνδέονται με νεότερη «εγκεφαλική ηλικία».
Το εντυπωσιακό; Οι επιστήμονες δεν μπορούν ακόμη να εξηγήσουν πώς ακριβώς συνέβη αυτό.
Η φυσική κατάσταση των συμμετεχόντων βελτιώθηκε, όπως αναμενόταν. Όμως η αρτηριακή πίεση δεν άλλαξε σημαντικά, το σωματικό βάρος παρέμεινε σταθερό και οι γνωστοί παράγοντες που συνδέονται με την υγεία του εγκεφάλου, όπως οι αυξητικοί νευροτροφικοί παράγοντες, δεν παρουσίασαν ξεκάθαρες μεταβολές. Κανένα από αυτά δεν φάνηκε να εξηγεί τη «νεότητα» του εγκεφάλου.
«Οι μηχανισμοί μέσω των οποίων προκύπτουν αυτά τα αποτελέσματα παραμένουν άγνωστοι», παραδέχονται οι ερευνητές.
Τι σημαίνει «ηλικία εγκεφάλου»
Για να υπολογιστεί η ηλικία του εγκεφάλου, οι επιστήμονες «εκπαίδευσαν» έναν υπολογιστή με χιλιάδες μαγνητικές τομογραφίες, ώστε να αναγνωρίζει πώς μοιάζει ένας τυπικός εγκέφαλος στα 30, στα 40 ή στα 50. Το μοντέλο εξετάζει τον όγκο, τη δομή και πιο λεπτές νευρολογικές παραμέτρους.
Αν, για παράδειγμα, κάποιος είναι 45 ετών αλλά ο εγκέφαλός του μοιάζει περισσότερο με εκείνον ενός 48χρονου, θεωρείται ότι γερνά ταχύτερα. Αντίθετα, αν «μοιάζει» με εγκέφαλο 42χρονου, γερνά πιο αργά. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι κάθε επιπλέον «έτος» στη βιολογική ηλικία του εγκεφάλου συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας και γνωστικής έκπτωσης αργότερα στη ζωή.
Η σύνδεση με τη φυσική κατάσταση
Πριν καν ξεκινήσει το πρόγραμμα άσκησης, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα άτομα με καλύτερη καρδιοαναπνευστική αντοχή είχαν ήδη πιο «νέους» εγκεφάλους. Κάθε ουσιαστική βελτίωση στη φυσική κατάσταση αντιστοιχούσε, κατά μέσο όρο, σε εγκέφαλο σχεδόν δύο χρόνια νεότερο.
Όταν, λοιπόν. οι συμμετέχοντες άρχισαν να γυμνάζονται και να γίνονται πιο fit, οι επιστήμονες περίμεναν ότι αυτό θα εξηγούσε πλήρως τις αλλαγές στον εγκέφαλο. Ωστόσο, δεν υπήρχαν απαντήσεις.
Γιατί έχει σημασία η μέση ηλικία
Οι περισσότερες μελέτες για τη γήρανση του εγκεφάλου εστιάζουν σε άτομα άνω των 70. Εδώ, όμως, το ενδιαφέρον στράφηκε στη μέση ηλικία – μία περίοδο «κλειδί». Οι παράγοντες κινδύνου που εμφανίζονται στα 40 και τα 50 συνδέονται άμεσα με την άνοια δεκαετίες αργότερα, αλλά τότε είναι που ο εγκέφαλος παραμένει ακόμη αρκετά «εύπλαστος» για να ανταποκριθεί.
Οι συμμετέχοντες δεν ήταν ηλικιωμένοι, δεν είχαν γνωστικά προβλήματα και δεν ήταν αθλητές. Ήταν, με απλά λόγια, «καθημερινοί άνθρωποι». Ένας χρόνος άσκησης ήταν αρκετός για να αλλάξει την πορεία της εγκεφαλικής τους γήρανσης.
Το συμπέρασμα είναι απλό, ακόμη κι αν η επιστήμη δεν έχει όλες τις απαντήσεις: H αερόβια άσκηση που οι γιατροί συστήνουν εδώ και χρόνια φαίνεται ικανή να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο γερνά ο εγκέφαλος. Χωρίς υπερβολές, χωρίς μαραθώνιους, χωρίς εξαντλητικά προγράμματα.
Το «γιατί» παραμένει μυστήριο. Όμως το «τι» είναι πλέον ξεκάθαρο: Η κίνηση δεν ωφελεί μόνο το σώμα. Μπορεί να κρατά και τον εγκέφαλο νεότερο απ’ όσο δείχνει το ημερολόγιο.
Διαβάστε επίσης
Χάστε τα κιλά των γιορτών με ένα 30λεπτο πρόγραμμα γυμναστικής
8 εύκολες ασκήσεις που γίνονται μπροστά στην τηλεόραση για όσους δεν θέλουν να βγουν από το σπίτι
