«Πρωινό σαν βασιλιάς, μεσημεριανό σαν πρίγκιπας, βραδινό σαν φτωχός». Το παλιό ρητό ακούγεται σχεδόν παλιομοδίτικο. Κι όμως, η επιστήμη αρχίζει να του δίνει νέα σημασία.
Όπως γράφει η Melissa Hogenboom στο BBC, η υγιεινή διατροφή δεν είναι μόνο θέμα συστατικών, θερμίδων ή ποιότητας. Είναι και θέμα χρόνου. Το πότε τρώμε επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται το ίδιο ακριβώς φαγητό.
Αυτό μελετά η αναδυόμενη επιστήμη της χρονοδιατροφής: τη σχέση ανάμεσα στα γεύματα και στο εσωτερικό ρολόι του οργανισμού.
Το ίδιο γεύμα επεξεργάζεται διαφορετικά
Το σώμα μας δεν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο το πρωί και το βράδυ. Ο κιρκάδιος ρυθμός, δηλαδή το βιολογικό ρολόι που ρυθμίζει βασικές λειτουργίες, επηρεάζει την πείνα, την πέψη, την ινσουλίνη, την αποθήκευση λίπους και τον μεταβολισμό. Γι’ αυτό το ίδιο γεύμα μπορεί να έχει διαφορετική επίδραση ανάλογα με την ώρα που καταναλώνεται.
Η Marta Garaulet, από το Πανεπιστήμιο της Μούρθια, άρχισε να το παρατηρεί στην πράξη. Δύο ασθενείς της ακολουθούσαν κοινό πρόγραμμα απώλειας βάρους και διατροφή. Η μία όμως έτρωγε μεσημεριανό νωρίτερα, γύρω στη 1, ενώ η άλλη αργότερα. Μετά από έξι εβδομάδες, εκείνη που έτρωγε νωρίτερα είχε χάσει περισσότερο βάρος.
Το βραδινό που «πέφτει» πολύ κοντά με τον ύπνο
Όταν τρώμε αργά μέσα στην ημέρα, το σώμα καλείται να επεξεργαστεί τροφή την ώρα που βιολογικά ετοιμάζεται για κατάκλιση.
Σε μελέτη με περισσότερους από 800 άτομα, οι συμμετέχοντες κατανάλωσαν ένα ρόφημα γλυκόζης που αντιστοιχούσε στους υδατάνθρακες ενός συνηθισμένου βραδινού. Όταν το έπιναν μία ώρα πριν κοιμηθούν, το σώμα τους το διαχειριζόταν χειρότερα απ’ ό,τι όταν το κατανάλωναν τέσσερις ώρες νωρίτερα.
Το σάκχαρο στο αίμα ανέβαινε περισσότερο και η παραγωγή ινσουλίνης ήταν χαμηλότερη. Ένας πιθανός λόγος είναι η μελατονίνη, η ορμόνη που αυξάνεται όσο πλησιάζει ο ύπνος και φαίνεται να επηρεάζει τη ρύθμιση της γλυκόζης.
Πείνα, βάρος και καρδιά
Η καθυστέρηση του φαγητού φαίνεται να επηρεάζει και την όρεξη. Έρευνες δείχνουν ότι όσοι τρώνε αργότερα μπορεί να πεινούν περισσότερο την επόμενη ημέρα και να παράγουν λιγότερη λεπτίνη, την ορμόνη που βοηθά τον εγκέφαλο να καταλάβει ότι έχουμε χορτάσει.
Παράλληλα, ο χρόνος των γευμάτων μπορεί να επιδρά και στο πώς το σώμα χρησιμοποιεί ή αποθηκεύει λίπος. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα δείπνο λίγο πριν κοιμηθούμε αρκεί από μόνο του για να αυξήσει το βάρος. Δείχνει όμως ότι, όταν το μοτίβο επαναλαμβάνεται, μπορεί να δυσκολεύει τη μεταβολική ισορροπία.
Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις και για την καρδιά. Σε μεγάλη μελέτη στη Γαλλία, σε περισσότερους από 100.000 ανθρώπους, η αναβολή του πρωινού συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων.
Δεν ακολουθούμε όλοι με το ίδιο πρόγραμμα
Φυσικά, η συμβουλή «φάτε νωρίτερα» δεν είναι πάντα εύκολη. Δεν υπάρχει μία «τέλεια» ώρα για όλους. Υπάρχουν βάρδιες, παιδιά, μετακινήσεις, κοινωνικές συνήθειες, διαφορετικοί χρονοτύποι. Άλλοι λειτουργούν καλύτερα το πρωί, άλλοι είναι νυχτοπούλια.
Οι ειδικοί δεν προτείνουν ένα άκαμπτο πρόγραμμα για όλους. Απλώς, όσο γίνεται, το πιο πλούσιο γεύμα είναι καλύτερο να μετακινείται νωρίτερα μέσα στην ημέρα και το βραδινό να μένει πιο ελαφρύ και σε απόσταση από τον ύπνο.
Διαβάστε επίσης
Τι ώρα να τρώμε βραδινό για να μην παχύνουμε και να μην αυξηθεί το σάκχαρο
Τι να φάτε το βράδυ εάν θέλετε να κοιμηθείτε ήρεμα – Και τι να αποφύγετε
Αυτή είναι η χειρότερη ώρα για τσιμπολόγημα – Παχαίνει και ανεβάζει το σάκχαρο
