Ολοένα και σημαντικότερο ρόλο στην πρόληψη και την προστασία της δημόσιας υγείας αποκτούν τα φαρμακεία στην Ευρώπη, καθώς 19 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, επιτρέπουν πλέον στους φαρμακοποιούς να πραγματοποιούν εμβολιασμούς.

Πρόκειται για μία σημαντική αλλαγή στον τρόπο οργάνωσης των υπηρεσιών υγείας, που φέρνει τον εμβολιασμό πιο κοντά στον πολίτη και διευκολύνει ιδιαίτερα τους ηλικιωμένους και τους ανθρώπους με χρόνια νοσήματα.

Από 10 σε 19 χώρες μέσα σε πέντε χρόνια

Σύμφωνα με στοιχεία του Ερωπαϊκού Φαρμακευτικού Ομίλου (PGEU), υτα οποία παρουσιάζει το Vaccines Today, ο αριθμός των ευρωπαϊκών χωρών που επιτρέπουν τον εμβολιασμό από φαρμακοποιούς αυξήθηκε από 10 σε 19 μέσα σε μόλις πέντε χρόνια. Η γρίπη και η COVID-19 αποτελούν τα δύο νοσήματα για τα οποία πραγματοποιούνται συχνότερα εμβολιασμοί στα φαρμακεία.

Η Πορτογαλία ήταν η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που καθιέρωσε, το 2007, την πρόσβαση σε εμβολιασμούς μέσω των φαρμακείων σε εθνικό επίπεδο. Ακολούθησαν το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία, η οποία ενέταξε τους φαρμακοποιούς στα προγράμματα εμβολιασμού το 2011.

Η εμπειρία της Ιρλανδίας έδειξε ότι η συμμετοχή των φαρμακείων μπορούσε να αυξήσει τον συνολικό αριθμό των εμβολιασμών χωρίς να μειώσει σημαντικά τη συμμετοχή στις υπηρεσίες της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Η πανδημία της COVID-19 επιτάχυνε αυτή τη μετάβαση, καθώς πολλές χώρες διεύρυναν τις αρμοδιότητες των φαρμακοποιών, προκειμένου να ενισχύσουν την εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού.

Σήμερα, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά στοιχεία, εμβολιασμοί από φαρμακοποιούς πραγματοποιούνται, μεταξύ άλλων, στην Ελλάδα, την Κύπρο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία, το Βέλγιο, την Πολωνία, τη Νορβηγία, την Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ποια εμβόλια χορηγούνται στα φαρμακεία

Εκτός από τα εμβόλια κατά της γρίπης και της COVID-19, σε 13 ευρωπαϊκές χώρες οι φαρμακοποιοί έχουν τη δυνατότητα να χορηγούν και άλλα εμβόλια, ανάλογα με το εθνικό θεσμικό πλαίσιο.

Σε αυτά περιλαμβάνονται εμβόλια κατά του πνευμονιόκοκκου, του έρπητα ζωστήρα, του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), της ηπατίτιδας Α και Β, καθώς και άλλων λοιμωδών νοσημάτων.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες όπου οι φαρμακοποιοί έχουν αρμοδιότητες εμβολιασμού και πέραν της γρίπης και της COVID-19, σύμφωνα με τη συγκριτική ευρωπαϊκή καταγραφή. Ωστόσο, το ποια εμβόλια μπορούν να χορηγούνται σε κάθε χώρα καθορίζεται από την αντίστοιχη εθνική νομοθεσία.

Γιατί τα φαρμακεία μπορούν να αυξήσουν τους εμβολιασμούς

Το μεγάλο πλεονέκτημα των φαρμακείων είναι η εύκολη πρόσβαση. Οι πολίτες επισκέπτονται συχνά το φαρμακείο της γειτονιάς τους, ενώ οι φαρμακοποιοί βρίσκονται σε τακτική επαφή με ανθρώπους που αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών από λοιμώξεις, όπως οι ηλικιωμένοι και οι ασθενείς με διαβήτη ή καρδιαγγειακά νοσήματα.

Όπως επισημαίνει ο Δρ Jorge Batista, ανώτερος σύμβουλος επαγγελματικών θεμάτων του PGEU, η διεύρυνση των εμβολιαστικών υπηρεσιών στα φαρμακεία αντανακλά τη σταδιακή ενίσχυση του ρόλου των φαρμακοποιών στην πρόληψη και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο συνδυασμός προσβασιμότητας, εμπιστοσύνης και ευκολίας μπορεί να βοηθήσει ανθρώπους που διαφορετικά θα παρέλειπαν τον εμβολιασμό τους.

Για να αξιοποιηθεί πλήρως αυτή η δυνατότητα, υπογραμμίζει ότι οι εμβολιασμοί στα φαρμακεία πρέπει να εντάσσονται στις εθνικές στρατηγικές εμβολιασμού και να υποστηρίζονται σταθερά από τα συστήματα υγείας.

Η μάχη κατά της παραπληροφόρησης

Ο ρόλος των φαρμακοποιών δεν περιορίζεται στη χορήγηση εμβολίων. Επεκτείνεται στην ενημέρωση των πολιτών και στην αντιμετώπιση της διστακτικότητας απέναντι στον εμβολιασμό.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση Φοιτητών Φαρμακευτικής (EPSA) τονίζει ότι η κατάλληλη επιστημονική εκπαίδευση πρέπει να συνοδεύεται από δεξιότητες επικοινωνίας με τους ασθενείς.

Η Nil Eker, αντιπρόεδρος της EPSA για θέματα εκπαίδευσης, επισημαίνει ότι οι φαρμακοποιοί χρειάζεται να μπορούν να αναγνωρίζουν την παραπληροφόρηση, να ακούν τις ανησυχίες των πολιτών χωρίς επικριτική διάθεση και να τους βοηθούν να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις για την υγεία τους.

Η διεύρυνση των εμβολιασμών στα φαρμακεία, επομένως, δεν αφορά μόνο την ευκολότερη πρόσβαση σε μια υπηρεσία υγείας, αλλά και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην επιστημονική ενημέρωση.

Η Τσεχία ετοιμάζεται να ακολουθήσει

Η Τσεχία ενδέχεται να γίνει η 20ή ευρωπαϊκή χώρα που θα επιτρέψει στους φαρμακοποιούς να πραγματοποιούν εμβολιασμούς.

Το υπουργείο Υγείας της χώρας προωθεί σχετική νομοθετική αλλαγή, η οποία ωστόσο συναντά αντιδράσεις από την ηγεσία του Ιατρικού Συλλόγου, που εκφράζει ανησυχίες για την εμπορευματοποίηση της εμβολιαστικής διαδικασίας.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Υγείας Adam Vojtěch υποστηρίζει ότι η αλλαγή θα διευκολύνει την πρόσβαση των πολιτών στα εμβόλια, χωρίς να υποκαθιστά τον ρόλο των γιατρών στην πρόληψη.

Η ευρωπαϊκή τάση είναι πλέον σαφής: Τα φαρμακεία αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη θέση στα προγράμματα εμβολιασμού, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς τους γιατρούς και τις υπόλοιπες υπηρεσίες υγείας, με κοινό στόχο την αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης και την προστασία του πληθυσμού.

Διαβάστε επίσης

Στα φαρμακεία ήδη το 30% των εμβολίων για τη γρίπη: Ποιοι πρέπει να το κάνουν πρώτοι, πότε και τι ισχύει για τα παιδιά

Φαρμακευτικός Σύλλογος Αττικής: Ζητά συμμετοχή 51% του φαρμακοποιού στο ιδιοκτησιακό καθεστώς

Λευχαιμία: Θεραπευτικό εμβόλιο με ελληνική υπογραφή μειώνει κατά 41% τον κίνδυνο θανάτου