Έναν πιθανό βιολογικό μηχανισμό που μπορεί να εξηγεί γιατί ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν πυρετό, κόπωση, πονοκέφαλο ή εντονότερη τοπική αντίδραση μετά τον εμβολιασμό, ενώ άλλοι δεν αισθάνονται σχεδόν τίποτα, εντόπισαν ερευνητές του Πανεπιστημίου της Γενεύης (UNIGE) και του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Γενεύης (HUG).
Σύμφωνα με τη μελέτη τους, η οποία δημοσιεύθηκε στο Science Translational Medicine, η απάντηση ενδέχεται να βρίσκεται σε διαφορές που υπάρχουν στο ανοσοποιητικό σύστημα πριν ακόμη γίνει το εμβόλιο.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι σε ορισμένα άτομα το έμφυτο ανοσοποιητικό σύστημα, δηλαδή η πρώτη γραμμή άμυνας του οργανισμού, είναι εξαρχής πιο ενεργό. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας μηχανισμός που σχετίζεται με τις ιντερφερόνες, μόρια που συμβάλλουν καθοριστικά στην αντιμετώπιση των ιών. Όσο εντονότερη ήταν αυτή η δραστηριότητα πριν από τον εμβολιασμό, τόσο πιθανότερο ήταν να εμφανιστούν πιο έντονα παροδικά συμπτώματα μετά το εμβόλιο.
Τι εξέτασαν οι ερευνητές
Η ερευνητική ομάδα παρακολούθησε το ανοσοποιητικό σύστημα 51 υγιών ατόμων, τα οποία έλαβαν δύο δόσεις mRNA εμβολίου κατά της COVID-19. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν επί επτά ημέρες μετά από κάθε δόση. Οι αντιδράσεις μετά τον εμβολιασμό, όπως εξηγούν οι ερευνητές, είναι στις περισσότερες περιπτώσεις ήπιες και παροδικές και συνδέονται με την ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος. Μπορεί να εκδηλωθούν τοπικά, με πόνο, ερυθρότητα ή πρήξιμο στο σημείο της ένεσης, ή με συμπτώματα όπως κόπωση και πυρετός. Ωστόσο, η έντασή τους διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.
«Γνωρίζουμε ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι τείνουν να εμφανίζουν λιγότερες αντιδράσεις στον εμβολιασμό λόγω της σχετιζόμενης με την ηλικία μείωσης της ανοσολογικής λειτουργίας και ότι η δόση του εμβολίου μπορεί επίσης να επηρεάσει τη σοβαρότητα των ανεπιθύμητων ενεργειών. Ωστόσο, οι βιολογικοί μηχανισμοί πίσω από αυτές τις ατομικές διαφορές παρέμεναν ελάχιστα κατανοητοί», εξηγεί ο Arnaud Didierlaurent, αναπληρωτής καθηγητής στο Κέντρο Εμβολιολογίας UNIGE/HUG και στο Τμήμα Παθολογίας και Ανοσολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Γενεύης.
Ο ρόλος των ιντερφερονών
Οι ιντερφερόνες παράγονται από τα κύτταρα όταν αυτά προσβάλλονται από έναν ιό και λειτουργούν ως ένα είδος συστήματος συναγερμού: Προειδοποιούν γειτονικά κύτταρα και τα προετοιμάζουν να αμυνθούν. Όπως, όμως, διαπίστωσε η ερευνητική ομάδα, δεν ξεκινούν όλοι οι άνθρωποι από το ίδιο ανοσολογικό «σημείο εκκίνησης».
«Όσο πιο ενεργή είναι η φυσική απόκριση ενός ανθρώπου στις ιντερφερόνες, ακόμη και πριν από τον εμβολιασμό, τόσο πιθανότερο είναι να εμφανίσει εντονότερες αντιδράσεις μετά τον εμβολιασμό», εξηγεί η Natacha Madelon, πρώτη συγγραφέας της μελέτης και ερευνήτρια στο Κέντρο Εμβολιολογίας.
Οι λόγοι γι’ αυτές τις διαφορές δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί. Σύμφωνα με τον Didierlaurent, ενδέχεται να σχετίζονται με γενετικούς παράγοντες, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του μικροβιώματος ή ακόμη και με προηγούμενο επεισόδιο φλεγμονής.
Γιατί οι αντιδράσεις μπορεί να είναι εντονότερες στη δεύτερη δόση
Η ερευνητική ομάδα εντόπισε και έναν δεύτερο πιθανό μηχανισμό, μέσα από πειραματικό μοντέλο. Μετά την πρώτη δόση, ο οργανισμός έχει ήδη αναπτύξει αντισώματα και Τ-λεμφοκύτταρα που αναγνωρίζουν το αντιγόνο του εμβολίου. Σε επόμενη δόση, αυτή η επίκτητη ανοσία μπορεί να ενισχύσει γρήγορα την ενεργοποίηση κυττάρων του έμφυτου ανοσοποιητικού, μεταξύ των οποίων τα μονοκύτταρα. Τα κύτταρα αυτά αντιδρούν εντονότερα και προσελκύουν περισσότερα φλεγμονώδη κύτταρα στο σημείο της ένεσης.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα ευρήματα μπορεί μελλοντικά να βοηθήσουν στην καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών που είναι απαραίτητοι για την ανάπτυξη ισχυρής ανοσολογικής απόκρισης και εκείνων που συμβάλλουν κυρίως στην εμφάνιση συμπτωμάτων μετά τον εμβολιασμό. Η ομάδα εξετάζει πλέον εάν οι ίδιοι μηχανισμοί παρατηρούνται και με άλλους τύπους εμβολίων.
Διαβάστε επίσης
Τι προσφέρει ο HPV εμβολιασμός των εφήβων 9-14 ετών – Όσα πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς
