Η απώλεια δοντιών δεν επηρεάζει μόνο το χαμόγελο και την ικανότητά μας να απολαμβάνουμε το φαγητό. Ενδέχεται να έχει επιπτώσεις και στην υγεία του εγκεφάλου, καθώς ολοένα περισσότερες επιστημονικές μελέτες συνδέουν την κακή στοματική υγεία και τη μειωμένη ικανότητα μάσησης με αυξημένο κίνδυνο άνοιας.

Στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος βρίσκεται πλέον η ίδια η διαδικασία της μάσησης και ο τρόπος με τον οποίο επηρεάζει τον εγκέφαλο. Οι ερευνητές εξετάζουν κατά πόσο η διατήρηση της ικανότητας μάσησης μπορεί να συμβάλλει στην προστασία της μνήμης και των γνωστικών λειτουργιών, ιδιαίτερα όσο μεγαλώνουμε.

Τι έδειξε ανάλυση 35,7 εκατομμυρίων ανθρώπων

Επιστημονική ανασκόπηση του 2026, που περιέλαβε 21 διαχρονικές μελέτες με περίπου 35,7 εκατομμύρια συμμετέχοντες, διαπίστωσε ότι η απώλεια δοντιών συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας και ήπιας γνωστικής διαταραχής. Μάλιστα, ο κίνδυνος εμφανιζόταν μεγαλύτερος όσο περισσότερα δόντια είχαν χαθεί.

Ωστόσο, οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η συσχέτιση δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Παράγοντες όπως το κάπνισμα, ο διαβήτης και τα αγγειακά νοσήματα μπορούν να επηρεάζουν τόσο τη στοματική όσο και την εγκεφαλική υγεία.

Ο νευρολόγος Mill Etienne, καθηγητής στο New York Medical College, επισημαίνει ότι σημασία ενδέχεται να έχει όχι μόνο ο αριθμός των δοντιών που λείπουν, αλλά και η θέση τους.

Πώς η μάσηση ενεργοποιεί τον εγκέφαλο

Η μάσηση δεν αποτελεί μια απλή μηχανική διαδικασία. Ενεργοποιεί νευρικές οδούς και περιοχές του εγκεφάλου που συμμετέχουν στη μνήμη και τη μάθηση, ενώ επηρεάζει και την εγκεφαλική αιμάτωση.

Ανασκόπηση οκτώ μελετών μαγνητικής τομογραφίας, δημοσιευμένη στο Journal of Oral Rehabilitation, εντόπισε συσχέτιση μεταξ0ύ μειωμένης ικανότητας μάσησης και μικρότερου όγκου του ιππόκαμπου, μιας περιοχής καθοριστικής για τη μνήμη.

Σε μία από τις μελέτες, η απώλεια δέκα δοντιών συσχετίστηκε με περίπου 2,2% μικρότερο όγκο και στους δύο ιππόκαμπους.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και μια μικρή τυχαιοποιημένη μελέτη του 2026 σε 50 ηλικιωμένους. Όσοι ενθαρρύνθηκαν να μασούν συχνότερα κατά τη διάρκεια των γευμάτων παρουσίασαν βελτίωση στη μνήμη έπειτα από έναν μήνα.

Μπορεί η αποκατάσταση των δοντιών να προστατεύσει τη μνήμη;

Τριετής μελέτη, τα ευρήματα της οποίας δημοσιεύτηκαν στο Frontiers in Oral Health, διαπίστωσε ότι ηλικιωμένοι που χρησιμοποιούσαν οδοντικές προσθέσεις είχαν 9% χαμηλότερο κίνδυνο συνολικής λειτουργικής έκπτωσης και 13% χαμηλότερο κίνδυνο περιορισμού των πνευματικών δραστηριοτήτων.

Παρότι τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, δεν έχει αποδειχθεί ότι η αντικατάσταση των χαμένων δοντιών προλαμβάνει την άνοια.

Το μήνυμα των επιστημόνων είναι ότι η φροντίδα της στοματικής υγείας και η διατήρηση της ικανότητας μάσησης μπορεί να έχουν σημασία πολύ πέρα από το στόμα, αποτελώντας ένα ακόμη πεδίο έρευνας για την υγιή γήρανση.

Διαβάστε επίσης

Άνοια: Οι οδηγίες του ΠΟΥ για να μειώσουμε τον κίνδυνο και οι 4 «κανόνες της γιαγιάς»

Η σχολική εκπαίδευση δυναμώνει το μυαλό και μειώνει τον κίνδυνο άνοιας – Το παράδειγμα της Βρετανίας

Άνοια: Οι δραστηριότητες που διαφυλάσσουν μυαλό και μνήμη