Ένας περίπατος, λίγη ποδηλασία, οι δουλειές του σπιτιού: η κίνηση που συγκεντρώνεται μέσα στην εβδομάδα μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία για τους ανθρώπους με νόσο Πάρκινσον. Νέα έρευνα συνδέει τον περισσότερο χρόνο σωματικής δραστηριότητας με βραδύτερη επιδείνωση της κινητικότητας και των γνωστικών λειτουργιών, στρέφοντας το ενδιαφέρον πέρα από την οργανωμένη προπόνηση.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Neurology, παρακολούθησε ασθενείς με ήπια έως μέτρια νόσο για διάστημα έως επτά ετών.
Τι έδειξε η μακροχρόνια παρακολούθηση
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 294 ασθενείς, με μέση ηλικία περίπου 66 ετών, στο Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι. Αξιολόγησαν τις γνωστικές λειτουργίες τους για έως πέντε χρόνια και την κινητική τους κατάσταση για έως επτά. Η διάμεση διάρκεια παρακολούθησης ήταν τρία χρόνια.
Μέσα από δομημένες συνεντεύξεις, οι συμμετέχοντες ανέφεραν πόσο χρόνο αφιέρωναν σε μέτρια ή έντονη δραστηριότητα στην εργασία, στο σπίτι και στην αναψυχή. Στην καταγραφή περιλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων, γρήγορο περπάτημα, ποδηλασία, κολύμβηση και οικιακές εργασίες.
Στη συνέχεια χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: έως τέσσερις ώρες εβδομαδιαίως, τέσσερις έως οκτώ και περισσότερες από οκτώ.
Όσοι ήταν περισσότερο δραστήριοι παρουσίασαν βραδύτερη έκπτωση στις γνωστικές αξιολογήσεις. Ευνοϊκότερη πορεία είχε και η ενδιάμεση ομάδα σε σύγκριση με εκείνη που κινούνταν λιγότερο, χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο πιο ενεργών ομάδων.
Αντίστοιχη σύνδεση παρατηρήθηκε με την εξέλιξη των κινητικών συμπτωμάτων. Ωστόσο, εξασθένησε σε πρόσθετη ανάλυση που απέκλεισε τέσσερις συμμετέχοντες με ασυνήθιστα γρήγορη γνωστική επιδείνωση.
Περισσότερος χρόνος δεν σημαίνει υποχρεωτικά μεγαλύτερη ένταση
Στη παρούσα ανάλυση, η έντονη δραστηριότητα δεν εμφάνισε πρόσθετη συσχέτιση με την πορεία των ασθενών, πέρα από εκείνη του συνολικού χρόνου κίνησης.
Αυτό δεν αποτελεί ένδειξη ότι η απαιτητικότερη προπόνηση είναι άχρηστη ή πρέπει να αποφεύγεται. Ο Daniel Corcos, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Northwestern, ο οποίος δεν συμμετείχε στην εργασία, επισημαίνει στο Medscape Medical News ότι ο παρατηρητικός σχεδιασμός της δεν επιτρέπει οριστικά συμπεράσματα για τα οφέλη διαφορετικών εντάσεων.
Το ενδιαφέρον για τη σκέψη και τη μνήμη
Ο Alberto Espay, καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι και μέλος της ερευνητικής ομάδας, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση με τη γνωστική πορεία. Όπως εξηγεί στο Medscape Medical News, τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, αλλά δεν αποδεικνύουν ότι η άσκηση προλαμβάνει τη γνωστική έκπτωση ή την άνοια.
Χρειάζεται ακόμη να διευκρινιστεί κατά πόσο οι διαφορές στις βαθμολογίες αντιστοιχούν σε ουσιαστική διατήρηση των καθημερινών ικανοτήτων. Παραμένει ανοιχτή και μια αντίστροφη εξήγηση: άνθρωποι με βραδύτερη εξέλιξη ενδέχεται να μπορούν ευκολότερα να παραμένουν ενεργοί.
Ποιες ασκήσεις προτείνει η Cleveland Clinic
Για την πρακτική οργάνωση ενός προγράμματος, η Cleveland Clinic προτείνει τέσσερις άξονες: αερόβια άσκηση, μυϊκή ενδυνάμωση, ευλυγισία και ισορροπία. Η νευρολογική φυσικοθεραπεύτρια Amy Chan αναφέρει περπάτημα, ποδηλασία και κολύμβηση, μαζί με στοχευμένες κινήσεις όπως:
- Έγερση από καρέκλα: Ελεγχόμενο σήκωμα και κάθισμα, για ενδυνάμωση του κάτω μέρους του σώματος και εξάσκηση μιας καθημερινής λειτουργίας.
- Στροφές κορμού: Βοηθούν την ευλυγισία και τη στροφή του σώματος.
- Καθίσματα: Ενεργοποιούν μεγάλες μυϊκές ομάδες, με προσαρμογή στις δυνατότητες του ασκούμενου.
- «Bird dog»: Έκταση αντίθετου χεριού και ποδιού από θέση στα τέσσερα, για τον κορμό και τα ισχία.
- Σανίδα: Ενδυναμώνει τους μυς που υποστηρίζουν τη στάση και τη σταθερότητα, εφόσον είναι κατάλληλη για το άτομο.
Η επιλογή και η εκτέλεσή τους χρειάζονται εξατομίκευση από φυσικοθεραπευτή, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν προβλήματα ισορροπίας ή δυσκολία μετακίνησης στο έδαφος. Η Chan συστήνει σταδιακή αύξηση της επιβάρυνσης, προθέρμανση, αποθεραπεία και επαρκή ενυδάτωση. Η ώρα προσαρμόζεται στο πότε ο ασθενής κινείται καλύτερα υπό την αγωγή του. Πόνος ή ασυνήθιστη δυσφορία απαιτούν διακοπή και επαγγελματική καθοδήγηση.
Το ζητούμενο είναι ένα πρόγραμμα ασφαλές, εφαρμόσιμο και ευχάριστο, που να μπορεί να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα. Η κίνηση εντάσσεται στη συνολική φροντίδα της Πάρκινσον, συμπληρώνοντας τη θεραπεία και ακολουθώντας τις ανάγκες κάθε ανθρώπου.
Διαβάστε επίσης
Νόσος Πάρκινσον: Η διατροφή που μπορεί να την καθυστερήσει ακόμη και 17 χρόνια
Νόσος Πάρκινσον: Το σημείο του προσώπου που «προειδοποιεί» πριν εμφανιστούν κινητικά συμπτώματα
Nόσος Πάρκινσον: Οι πάσχοντες θα ξεπεράσουν τα 25 εκατομμύρια μέχρι το 2050
