Για κάποιους μοιάζει με ένα επίμονο σφύριγμα. Για άλλους με βουητό, βόμβο ή έναν οξύ ήχο που εμφανίζεται χωρίς να υπάρχει κάποια εξωτερική πηγή. Οι εμβοές μπορεί να είναι περιστασιακές ή να μετατραπούν σε έναν μόνιμο «ήχο στο παρασκήνιο», επηρεάζοντας τον ύπνο, τη συγκέντρωση, τη διάθεση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σημαντικά την καθημερινότητα.
Σε πρόσφατο αφιέρωμά του, ο Guardian συγκεντρώνει τις απόψεις ειδικών στην ακοολογία, την ψυχολογία και τη φυσικοθεραπεία σχετικά με τους μηχανισμούς των εμβοών και τις διαθέσιμες επιλογές αντιμετώπισης. Όπως επισημαίνουν, δεν υπάρχει μία θεραπεία που να εξαλείφει τις εμβοές σε όλους τους ανθρώπους, υπάρχουν όμως διαφορετικές παρεμβάσεις που μπορούν να μειώσουν την ενόχληση και να βοηθήσουν τον ασθενή να διαχειριστεί καλύτερα το σύμπτωμα.
Πρώτο βήμα: Να αποκλειστεί μία υποκείμενη αιτία
Η Δρ Emma Laird, ακοολόγος στο La Trobe University της Μελβούρνης, εξηγεί στον Guardian ότι μία από τις επικρατέστερες θεωρίες συνδέει τις εμβοές με μεταβολές στη δραστηριότητα των νευρικών οδών της ακοής. Πριν όμως επιλεγεί οποιαδήποτε παρέμβαση, τονίζει ότι είναι σημαντικό να διερευνηθεί εάν υπάρχει κάποιο άλλο ιατρικό αίτιο.
Οι κατευθυντήριες οδηγίες του βρετανικού Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας και Αριστείας στη Φροντίδα (NICE) συστήνουν ακουολογικό έλεγχο σε όσους εμφανίζουν εμβοές. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν περιπτώσεις όπου οι εμβοές συνοδεύονται από αιφνίδια απώλεια ακοής, νευρολογικά συμπτώματα, έντονο ίλιγγο ή εμφανίζονται επίμονα μόνο στο ένα αυτί ή συγχρονίζονται με τον σφυγμό, καθώς μπορεί να απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.
Όταν συνυπάρχει απώλεια ακοής, τα ακουστικά βαρηκοΐας μπορούν, σύμφωνα με τις οδηγίες του NICE, να έχουν θέση στην αντιμετώπιση. Ενισχύοντας τους εξωτερικούς ήχους, μπορεί να μειώνεται η κυριαρχία της εμβοής στην ακουστική αντίληψη του ασθενούς.
Όταν το πρόβλημα είναι η ενόχληση που προκαλεί ο ήχος
Ιδιαίτερη θέση στη διαχείριση των εμβοών έχει η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT). Στόχος της δεν είναι να εξαφανίσει τον ήχο, αλλά να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιδρά σε αυτόν.
Η ψυχολόγος Paula Sieradzki εξηγεί ότι, όταν ο εγκέφαλος αρχίσει να αντιλαμβάνεται τις εμβοές ως απειλή, μπορεί να δημιουργηθεί ένας κύκλος αυξημένης προσοχής, άγχους και ακόμη μεγαλύτερης ενόχλησης. Η CBT επιχειρεί να «σπάσει» αυτόν τον κύκλο, βοηθώντας το άτομο να αντιδρά λιγότερο έντονα στον ήχο.
Η προσέγγιση αυτή υποστηρίζεται και από τις οδηγίες του NICE, οι οποίες προτείνουν ψυχολογικές παρεμβάσεις για ενήλικες των οποίων οι εμβοές εξακολουθούν να επηρεάζουν την καθημερινότητα, την κοινωνική ζωή ή τη συναισθηματική τους κατάσταση. Μεταξύ των επιλογών περιλαμβάνονται η CBT, η θεραπεία αποδοχής και δέσμευσης (ACT) και προσεγγίσεις βασισμένες στο mindfulness.
Στρες, αυχένας και γνάθος
Ο αναπληρωτής καθηγητής και φυσικοθεραπευτής Peter Selvaratnam επισημαίνει ότι σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στις εμβοές, στην ένταση των μυών του αυχένα και της γνάθου και στο σφίξιμο ή τρίξιμο των δοντιών. Στη δική του πρακτική χρησιμοποιεί τεχνικές για τη χαλάρωση της γνάθου και του αυχένα, αλλά και ασκήσεις αναπνοής και mindfulness, κυρίως όταν συνυπάρχει έντονο στρες.
Μπορούν να βοηθήσουν οι ήχοι;
Μία ακόμη προσέγγιση είναι η λεγόμενη ηχητική θεραπεία, κατά την οποία χρησιμοποιούνται εξωτερικοί ήχοι, όπως ήχοι της φύσης ή άλλοι χαμηλής έντασης ήχοι, με στόχο να γίνουν οι εμβοές λιγότερο ενοχλητικές.
Η ακοολόγος Kathryn Penno αναφέρει ότι η μέθοδος επιχειρεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να συνηθίσει σταδιακά την παρουσία των εμβοών. Ωστόσο, εδώ χρειάζεται προσοχή: Το NICE επισημαίνει ότι τα διαθέσιμα στοιχεία για την ηχητική θεραπεία ως μεμονωμένη παρέμβαση παραμένουν ανεπαρκή για να διατυπωθεί σαφής σύσταση υπέρ μίας συγκεκριμένης μεθόδου.
Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι ότι δεν υπάρχει μία λύση που να ταιριάζει σε όλους. Η διερεύνηση της αιτίας, η αξιολόγηση της ακοής και του βαθμού στον οποίο οι εμβοές επηρεάζουν τη ζωή του ασθενούς μπορούν να καθορίσουν ποια προσέγγιση είναι καταλληλότερη. Οι επίσημες οδηγίες υπογραμμίζουν ότι, παρότι δεν υπάρχει μία καθολικά αποτελεσματική θεραπεία, υπάρχουν διαθέσιμες στρατηγικές που μπορούν να βοηθήσουν πολλούς ανθρώπους να ζουν καλύτερα με τις εμβοές.
Διαβάστε επίσης
Απίστευτο: Πώς η ζέστη απειλεί την ακοή και επιδεινώνει τις εμβοές – Πώς να προστατευθούμε
Νόσος Ménière: Νέα δεδομένα για τη νόσο που επηρεάζει 1 στα 2.000 άτομα
