Δέκα ήσυχα λεπτά κάτω από το φύλλωμα των δέντρων, με τη συνοδεία του κελαηδίσματος των πουλιών, μπορεί να αρκούν για να μειώσουν αισθητά το άγχος και τα αρνητικά συναισθήματα, σύμφωνα με νέα έρευνα, που εξετάζει πώς το φυσικό περιβάλλον και οι ήχοι επηρεάζουν την ψυχική ευεξία.
Σ’ ένα ελεγχόμενο πείραμα με 106 φοιτητές, οι ερευνητές συνέκριναν 4 διαφορετικούς συνδυασμούς περιβάλλοντος και ήχου: Ένα αναγεννημένο δάσος με κελαηδίσματα πουλιών, ένα δάσος με θόρυβο κυκλοφορίας, ένα αστικό περιβάλλον με κελαηδίσματα πουλιών και ένα αστικό περιβάλλον με θόρυβο κυκλοφορίας.
Τα πιο θετικά αποτελέσματα προέκυψαν όταν τόσο το φυσικό περιβάλλον, όσο και το ηχοτοπίο ήταν φυσικά. Οι φοιτητές ανέφεραν τα χαμηλότερα επίπεδα άγχους και τα λιγότερα αρνητικά συναισθήματα αφού πέρασαν χρόνο στο δάσος, ακούγοντας ηχογραφημένο κελάηδισμα πουλιών. Αντίθετα, ο συνδυασμός ενός αστικού χώρου με κτίρια και θόρυβο κυκλοφορίας προκάλεσε τα υψηλότερα επίπεδα άγχους και την πιο αδύναμη αίσθηση ψυχικής αναζωογόνησης.
Δοκιμάζοντας τη δύναμη του χώρου και του ήχου
Η μελέτη διεξήχθη από ερευνητές του Κρατικού Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας και δημοσιεύθηκε στο Environmental Conservation. Οι συμμετέχοντες, ηλικίας 22,5 ετών κατά μέσο όρο, επισκέφθηκαν δύο τοποθεσίες εντός ή κοντά στον χώρο του πανεπιστημίου.
Η πρώτη ήταν ένα αναγεννημένο δάσος δίπλα σ’ ένα ρυάκι, με πυκνή δασική κάλυψη και χωρίς ορατά κτίρια. Η δεύτερη ήταν μια περιοχή με κυρίαρχο υλικό το σκυρόδεμα έξω από το φοιτητικό κέντρο του πανεπιστημίου, περιτριγυρισμένη από σκληρές επιφάνειες και με ανεμπόδιστη θέα σε κοντινά κτίρια.
Σε κάθε τοποθεσία, οι φοιτητές κάθισαν ήσυχα για 5 λεπτά πριν ακούσουν, μέσω ακουστικών με λειτουργία εξουδετέρωσης θορύβου, μία από τις δύο ηχογραφήσεις διάρκειας 10 λεπτών. Η μία περιλάμβανε κελαηδίσματα πουλιών που είχαν ηχογραφηθεί σ’ ένα έλος γλυκού νερού στη Φλόριντα, ενώ η άλλη αποτελούνταν από θόρυβο κυκλοφορίας, που είχε ηχογραφηθεί κοντά σε μια πολυσύχναστη διασταύρωση έξω από το Παρίσι.
Κάθε συμμετέχων βίωσε και τους 4 πιθανούς συνδυασμούς περιβάλλοντος και ήχου. Μετά από κάθε συνεδρία, οι φοιτητές αξιολόγησαν το επίπεδο άγχους τους, τα θετικά και αρνητικά συναισθήματά τους, καθώς και τον βαθμό στον οποίο η εμπειρία τους φάνηκε ψυχικά αναζωογονητική.
Φυσικό περιβάλλον και ήχοι κέρδισαν την «κούρσα» της ψυχικής ευεξίας
Τα ευρήματα έδειξαν ότι τόσο το οπτικό περιβάλλον, όσο και το ηχοτοπίο επηρέαζαν τα συναισθήματα που ένιωθαν οι συμμετέχοντες. Το δάσος, σε συνδυασμό με το κελάηδισμα των πουλιών, είχε σταθερά καλύτερα αποτελέσματα από τις άλλες συνθήκες – συνδέθηκε με τα χαμηλότερα επίπεδα άγχους, τα θετικότερα συναισθήματα και την ισχυρότερη συνολική αίσθηση ευεξίας.
Ο θόρυβος της κυκλοφορίας στο αστικό περιβάλλον παρουσίασε το αντίθετο πρότυπο, με τους συμμετέχοντες να αναφέρουν μεγαλύτερο άγχος, περισσότερα αρνητικά συναισθήματα και λιγότερη ψυχική ανάκαμψη.
Οι δύο μικτές συνθήκες -το κελάηδισμα των πουλιών στην αστική περιοχή και ο θόρυβος της κυκλοφορίας στο δάσος- βρέθηκαν κάπου ενδιάμεσα. Αυτό υποδηλώνει ότι τόσο το φυσικό περιβάλλον, όσο και οι φυσικοί ήχοι μπορεί να προσφέρουν ο καθένας τα δικά του οφέλη, αλλά τα αποτελέσματά τους είναι ισχυρότερα όταν συνδυάζονται.
Το δάσος είχε μεγαλύτερη σημασία από τον ήχο
Αν και το κελάηδισμα των πουλιών βελτίωσε την εμπειρία των συμμετεχόντων, το φυσικό περιβάλλον φάνηκε να έχει ισχυρότερη επίδραση. Οι φοιτητές ένιωθαν πιο αναζωογονημένοι όταν κάθονταν στο δάσος, ακόμη κι όταν ακουγόταν ο θόρυβος της κυκλοφορίας. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι το πράσινο, η δασική κάλυψη και η απουσία ορατών κτιρίων ενδέχεται να διαδραματίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στη βοήθεια του εγκεφάλου να αναρρώσει από το άγχος και την ψυχική κόπωση.
Μια απλή και προσιτή μορφή ανακούφισης από το άγχος
Τα φυσικά ηχοτοπία μπορεί να προσφέρουν έναν απλό και οικονομικό τρόπο βελτίωσης της συναισθηματικής ευεξίας. Ακόμη και μια σύντομη παύση σ’ έναν πράσινο χώρο συσχετίστηκε με μετρήσιμα βραχυπρόθεσμα οφέλη.
Η μελέτη μπορεί να έχει επιπτώσεις στον αστικό σχεδιασμό. Η αποκατάσταση τμημάτων δασικής έκτασης, η αύξηση της δασικής κάλυψης και η υποστήριξη των πτηνών θα μπορούσαν να προσφέρουν στους κατοίκους εύκολα προσβάσιμους χώρους για σύντομες περιόδους ανάρρωσης κατά τη διάρκεια ημερών γεμάτων άγχος.
Το μήνυμα είναι απλό: Ένα σύντομο διάλειμμα ανάμεσα στα δέντρα, με το κελάηδισμα των πουλιών στο παρασκήνιο, μπορεί να είναι ό,τι ακριβώς χρειάζεται το μυαλό και η ψυχή για να αναζωογονηθούν.
Διαβάστε επίσης
Πώς το χώμα θωρακίζει τα παιδιά από αλλεργίες και άσθμα – Ένα ενδιαφέρον πείραμα
Γιατί αυξάνονται οι νέοι που αγκαλιάζουν δέντρα – Η μαρτυρία μιας 35χρονης θεραπεύτριας
Αναζητάτε γαλήνη και ηρεμία; Οι «ψυχοθεραπευτές» της φύσης που βοηθούν
