Οι περισσότεροι συνδέουν τον εμβολιασμό με την πρόληψη σοβαρών λοιμώξεων και των επιπλοκών τους στο αναπνευστικό, το νευρικό ή το καρδιαγγειακό σύστημα. Ωστόσο, μια λιγότερο γνωστή πτυχή της προστασίας που προσφέρουν τα εμβόλια αφορά την υγεία των ματιών και τη διατήρηση της όρασης.
Επιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο Vaccine συγκεντρώνει τα διαθέσιμα δεδομένα για τις οφθαλμικές επιπλοκές λοιμωδών νοσημάτων που μπορούν να προληφθούν μέσω του εμβολιασμού κυρίως στην παιδική ηλικία, αλλά και την ενήλικη ζωή. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αρκετές από αυτές τις λοιμώξεις έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν βλάβες σε διάφορες δομές του οφθαλμού, από τον επιπεφυκότα και τον κερατοειδή έως τον αμφιβληστροειδή και το οπτικό νεύρο.
Όταν μια λοίμωξη φτάνει στα μάτια
Οι παθογόνοι μικροοργανισμοί μπορούν να επηρεάσουν τα μάτια είτε μέσω άμεσης προσβολής των ιστών είτε μέσω φλεγμονωδών αντιδράσεων του ανοσοποιητικού συστήματος. Το αποτέλεσμα μπορεί να κυμαίνεται από μια παροδική επιπεφυκίτιδα έως σοβαρές καταστάσεις όπως κερατίτιδα, ραγοειδίτιδα, αμφιβληστροειδίτιδα και οπτική νευρίτιδα, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγούν σε μόνιμη απώλεια όρασης.
Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι η αναγνώριση αυτών των εκδηλώσεων είναι σημαντική όχι μόνο για τη θεραπεία των ασθενών αλλά και για την έγκαιρη διάγνωση λοιμωδών νοσημάτων και την αντιμετώπιση επιδημικών εξάρσεων.
Η ιλαρά και ο κίνδυνος τύφλωσης
Η ιλαρά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η παιδική αυτή νόσος που – δυστυχώς – έχει πλέον επιστρέψει σε ΗΠΑ και Ευρώπη, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές οφθαλμικές επιπλοκές, ιδιαίτερα σε παιδιά με έλλειψη βιταμίνης Α. Μεταξύ άλλων έχουν περιγραφεί κερατοεπιπεφυκίτιδα, έλκη κερατοειδούς, κερατομαλάκυνση, αμφιβληστροειδίτιδα και οπτική νευρίτιδα. Σε σοβαρές περιπτώσεις οι βλάβες μπορεί να είναι μη αναστρέψιμες.
Έρπης ζωστήρας: Όταν επηρεάζεται το μάτι
Μετά την νόσο της ανεμοβλογιάς, ο ιός μπορεί να παραμείνει σε λανθάνουσα μορφή στα νεύρα. Πιθανή μεταγενέστερη «αφύπνισή» του μπορεί να οδηγήσει σε οφθαλμικό έρπη ζωστήρα, μια κατάσταση που προσβάλλει τα βλέφαρα, τον κερατοειδή και το εσωτερικό του οφθαλμού. Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν κερατίτιδα, ραγοειδίτιδα, ακόμη και σοβαρές βλάβες του αμφιβληστροειδούς. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι υποτροπές δεν είναι σπάνιες και ορισμένοι ασθενείς καταλήγουν με σημαντική μείωση της οπτικής οξύτητας.
Η συγγενής ερυθρά και οι βλάβες στα νεογνά
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη συγγενή ερυθρά, όταν η λοίμωξη προσβάλλει το έμβρυο κατά την εγκυμοσύνη. Η κατάσταση αυτή συνδέεται με σοβαρές ανωμαλίες των οφθαλμών, όπως συγγενή καταρράκτη, γλαύκωμα και χαρακτηριστικές αλλοιώσεις του αμφιβληστροειδούς. Η καθιέρωση του εμβολιασμού κατά της ερυθράς έχει μειώσει δραματικά αυτά τα περιστατικά σε πολλές χώρες.
Από τη γρίπη έως την COVID-19
Η ανασκόπηση περιλαμβάνει επίσης τη γρίπη και τη νόσο COVID-19. Παρότι οι περισσότερες οφθαλμικές εκδηλώσεις είναι ήπιες, έχουν καταγραφεί περιστατικά κερατίτιδας, ραγοειδίτιδας, αμφιβληστροειδικών βλαβών και οπτικής νευρίτιδας. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η πρόληψη της λοίμωξης μέσω του εμβολιασμού συμβάλλει στη μείωση και αυτών των επιπλοκών.
Γιατί τα μάτια είναι ιδιαίτερα ευάλωτα
Οι συγγραφείς εξηγούν ότι το μάτι διαθέτει ένα ιδιαίτερο ανοσολογικό περιβάλλον, γνωστό ως «ανοσολογικό προνόμιο», το οποίο το προστατεύει από υπερβολικές φλεγμονώδεις αντιδράσεις. Ωστόσο, όταν ένας παθογόνος μικροοργανισμός καταφέρει να ξεπεράσει αυτούς τους αμυντικούς μηχανισμούς, η λοίμωξη μπορεί να επιμείνει και να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στους ιστούς του οφθαλμού.
Ο εμβολιασμός ως μέσο προστασίας της όρασης
Το κεντρικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η διατήρηση υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης δεν συμβάλλει μόνο στην πρόληψη των λοιμώξεων αλλά και στη μείωση του κινδύνου σοβαρών οφθαλμικών επιπλοκών. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η προστασία της όρασης αποτελεί μία ακόμη σημαντική, αλλά συχνά παραγνωρισμένη, ωφέλεια του εμβολιασμού.
Διαβάστε επίσης
Όραση: Επτά SOS συμβουλές για την προστασία από τον καταρράκτη
Μάτια: Έξι πολύτιμα tips για δυνατή όραση σε κάθε ηλικία
Όραση: Έξι καθημερινές συνήθειες μιας οπτομέτρη για υγιές βλέμμα
