Μία από τις πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις Δημόσιας Υγείας παραμένει ο εμβολιασμός, όπως αποδεικνύεται από ακόμη μια μελέτη με ελληνική συμμετοχή. Οι ερευνητές, με βασικό τον μεταδιδακτορικό ερευνητή της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου, κ. Ηλία Γκούντα, εξέτασαν το όφελος από τη συνεχή εφαρμογή του εθνικού εμβολιαστικού προγράμματος παιδιών τόσο σε ό,τι αφορά στην αποτροπή νέων περιστατικών νόσων που προλαμβάνονται με τον εμβολιασμό και θανάτων όσο και στην εξοικονόμηση πόρων για το κράτος.
Η πρόληψη ασθενειών μέσω του εμβολιασμού αποτελεί μία από τις πιο επιτυχημένες παγκόσμιες παρεμβάσεις δημόσιας υγείας, που χρησιμοποιούνται για την αποτροπή εκατομμυρίων θανάτων κάθε χρόνο. Από την καθιέρωση του Διευρυμένου Προγράμματος Εμβολιασμού του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας το 1974, ο εμβολιασμός έχει αποτρέψει 154 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων 146 εκατομμυρίων θανάτων παιδιών κάτω των 5 ετών, εκ των οποίων το 70% ήταν ηλικίας κάτω του 1 έτους.
Όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς της μελέτης, τα εθνικά παιδιατρικά προγράμματα εμβολιασμού (NIPs) όχι μόνο προλαμβάνουν τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα που σχετίζονται με ασθένειες, αλλά μειώνουν και τις συνολικές δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης. Μια μελέτη του 2023 εκτίμησε το ατομικό κόστος εμβολιασμού καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής σε 23 ευρωπαϊκές χώρες και διαπίστωσε ότι σε όλες τις χώρες που μελετήθηκαν, το ετήσιο κόστος εμβολιασμού ανά άτομο ήταν μικρό σε σύγκριση με το ετήσιο κατά κεφαλήν κόστος νοσηλείας για οποιαδήποτε αιτία, με το διάμεσο κόστος εμβολιασμών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής ανά άτομο να είναι 27,9 φορές χαμηλότερο από το αντίστοιχο κόστος νοσηλειών και φαρμάκων για λοιμώδη νοσήματα. Ένα σχετικά χαμηλό επίπεδο επένδυσης στους παιδικούς εμβολιασμούς μπορεί όχι μόνο να μειώσει τις δαπάνες υγείας και το βάρος των ασθενειών, αλλά μπορεί επίσης να αποφέρει οικονομικά οφέλη και οφέλη για την ανάπτυξη των παιδιών σε μια χώρα.
Το ελληνικό εμβολιαστικό πρόγραμμα παιδιών για το 2023 περιλαμβάνει 15 εμβόλια που στοχεύουν σε 18 ασθένειες. Παρόλο, όμως, που η Ελλάδα διαθέτει ένα εκτεταμένο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού, η επίδρασή του στη Δημόσια Υγεία και το σχετικό κόστος-όφελος του ελληνικού παιδιατρικού εμβολιαστικού προγράμματος δεν έχουν αξιολογηθεί. Αυτό επιχειρείται από τη συγκεκριμένη μελέτη, με την οποία διερευνάται η ποσοτικοποίηση των οφελών για τη Δημόσια Υγεία (μείωση νοσηρότητας και θνησιμότητας) και του οικονομικού αντικτύπου (εξοικονόμηση δαπανών υγείας, αποφυγή απωλειών παραγωγικότητας) κατά τη διάρκεια της ζωής των παιδιών που γεννήθηκαν το 2022. Οι ερευνητές εστιάζουν σε εννέα βασικά εμβόλια (που στοχεύουν σε 14 παθογόνους παράγοντες) τα οποία συνιστώνται για όλα τα παιδιά ηλικίας από 2 μηνών έως 11 ετών.
Πόσους θανάτους αποτρέπει το πρόγραμμα παιδικών εμβολιασμών
Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της μελέτης, η συνεχής εφαρμογή του ελληνικού παιδιατρικού εμβολιαστικού προγράμματος εκτιμάται ότι θα οδηγήσει στην αποτροπή 447.221 περιστατικών νόσων και 242 θανάτων κατά τη διάρκεια της ζωής του πληθυσμού της μελέτης.
Πιο αναλυτικά, το ελληνικό παιδιατρικό εμβολιαστικό πρόγραμμα εκτιμάται ότι προλαμβάνει το 100% των περιπτώσεων διφθερίτιδας, ερυθράς και πολιομυελίτιδας, καθώς και το 97% έως 99,9% των περιπτώσεων τετάνου, ηπατίτιδας Α, ηπατίτιδας Β, Haemophilus influenzae τύπου b, ιλαράς, παρωτίτιδας, μηνιγγίτιδας ACWY και κοκκύτη. Οι νόσοι με τον μεγαλύτερο απόλυτο αριθμό περιστατικών που μπορούν να αποτραπούν είναι η πνευμονιοκοκκική νόσος (233.809, μείωση 65,1%), η ανεμευλογιά (60.115, μείωση 90,0%) και ο ροταϊός (53.861, μείωση 91,4%). Οι νόσοι με τον μεγαλύτερο αριθμό θανάτων που μπορούν να αποτραπούν είναι η διφθερίτιδα (93), η ηπατίτιδα Β (59) και η ιλαρά (43).
Σύμφωνα με τη μελέτη, ο εμβολιασμός έναντι της διφθερίτιδας, της ηπατίτιδας Β, της ιλαράς και της πνευμονιοκοκκικής νόσου εκτιμάται ότι αποφέρει τον μεγαλύτερο αριθμό κερδισμένων ετών ζωής και ποιοτικών ετών. Η διφθερίτιδα εκτιμάται ότι αποφέρει τον μεγαλύτερο αριθμό κερδισμένων ποιοτικών ετών ζωής, ενώ οι εμβολιασμοί για ηπατίτιδα Α και Hib εκτιμάται ότι αποφέρουν τα λιγότερα κερδισμένα ποιοτικά χρόνια. Πρέπει να σημειωθεί ότι τόσο η ηπατίτιδα Α όσο και το Hib παρουσίαζαν επίσης χαμηλό αριθμό εκτιμώμενων περιστατικών και θανάτων στην προ-εμβολιαστική εποχή σε σύγκριση με άλλα νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβολιασμό.
Δαπάνες που κερδίζονται
Την ίδια στιγμή, το συνολικό εκτιμώμενο κόστος καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής για τον πληθυσμό της μελέτης χωρίς τη συνεχή εφαρμογή του ελληνικού παιδιατρικού εμβολιαστικού προγράμματος θα ανερχόταν σε 337 εκατ. €. Αυτό περιλαμβάνει 129,3 εκατ. € σε δαπάνες θεραπείας νόσων, 124 εκατ. € σε απώλειες παραγωγικότητας λόγω θνησιμότητας και 83,7 εκατ. € σε απώλειες παραγωγικότητας λόγω οξέων περιστατικών και μακροχρόνιων επιπλοκών.
Αντίθετα, σε ένα σενάριο με συνεχή εφαρμογή του ελληνικού παιδιατρικού NIP, το συνολικό εκτιμώμενο κοινωνικό κόστος ζωής θα ήταν 135,6 εκατ. €. Αυτό περιλαμβάνει 26,9 εκατ. € σε δαπάνες θεραπείας, 2,7 εκατ. € σε απώλειες παραγωγικότητας λόγω θνησιμότητας και 10,5 εκατ. € σε απώλειες παραγωγικότητας λόγω οξέων περιστατικών και μακροχρόνιων επιπλοκών. Το συνολικό κόστος συνέχισης του ελληνικού παιδιατρικού NIP περιλαμβάνει 79,2 εκατ. € σε δαπάνες εμβολιασμού και 16,3 εκατ. € σε απώλειες παραγωγικότητας από φροντιστές που συνοδεύουν παιδιά σε επισκέψεις εμβολιασμού, δηλαδή συνολικά 95,5 εκατ. €. Συνολικά, η συνεχής εφαρμογή του ελληνικού παιδιατρικού εμβολιαστικού προγράμματος εκτιμάται ότι μειώνει το συνολικό κόστος που σχετίζεται με νόσους κατά 296,9 εκατ. € και αποφέρει καθαρή κοινωνική εξοικονόμηση 201,4 εκατ. € για την Ελλάδα.
Διαβάστε επίσης
«Συναγερμός» από τους παιδιάτρους για τις ελλείψεις εμβολίων κατά του πνευμονιόκοκκου
6 χρόνια από την «ασθενή 0» με κορωνοϊό – Η πανδημία που άλλαξε τη ζωή μας
Έρχεται συνδυαστικό εμβόλιο κατά κορωνοϊού και γρίπης – Μία δόση προστατεύει από δύο λοιμώξεις
