Η βιταμίνη D, η γνωστή «βιταμίνη του ήλιου», φαίνεται πως μπορεί να έχει πολύ πιο σημαντικό ρόλο από αυτόν που της αποδίδαμε μέχρι σήμερα. Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Neurology Open Access συνδέει τα υψηλότερα επίπεδά της στη μέση ηλικία με λιγότερες αλλοιώσεις στον εγκέφαλο που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι με περισσότερη βιταμίνη D στο αίμα τους γύρω στα 40, εμφάνιζαν περίπου 16 χρόνια αργότερα χαμηλότερα επίπεδα της πρωτεΐνης tau στον εγκέφαλο. Η συγκεκριμένη πρωτεΐνη θεωρείται από τα βασικά «σημάδια» της νόσου Αλτσχάιμερ.
Τι έδειξε η έρευνα
Η μελέτη βασίστηκε σε στοιχεία από τη μακροχρόνια Framingham Heart Study και εξέτασε 739 ενήλικες που δεν είχαν άνοια. Τα επίπεδα της βιταμίνης D μετρήθηκαν όταν οι συμμετέχοντες ήταν κατά μέσο όρο 39 ετών και, αρκετά χρόνια αργότερα, υποβλήθηκαν σε ειδικές εγκεφαλικές απεικονίσεις.
Όσο υψηλότερα ήταν τα επίπεδα της βιταμίνης D στη μέση ηλικία, τόσο χαμηλότερο ήταν το φορτίο της tau στον εγκέφαλο αργότερα. Αντίθετα, οι ερευνητές δεν βρήκαν ανάλογη σχέση με το β-αμυλοειδές, έναν άλλο γνωστό βιολογικό δείκτη της νόσου Αλτσχάιμερ.
«Αυτά τα ευρήματα είναι πολλά υποσχόμενα, καθώς υποδηλώνουν μια σύνδεση μεταξύ υψηλότερων επιπέδων βιταμίνης D στην πρώιμη μέση ηλικία και χαμηλότερου φορτίου tau 16 χρόνια αργότερα», δήλωσε ο Martin David Mulligan από το Πανεπιστήμιο του Galway.
Ο ίδιος τόνισε ότι «η μέση ηλικία είναι μια περίοδος κατά την οποία η τροποποίηση των παραγόντων κινδύνου μπορεί να έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο».
Γιατί η μέση ηλικία εισέρχεται στο επίκεντρο
Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι η μάχη απέναντι στην άνοια δεν αρχίζει όταν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα, αλλά πολύ νωρίτερα. Οι αλλαγές στον εγκέφαλο μπορεί να ξεκινούν αθόρυβα επί χρόνια, πριν γίνουν κλινικά ορατές.
Σε αυτό το πλαίσιο, η παρούσα έρευνα στρέφει το βλέμμα στη μέση ηλικία, μια περίοδο κατά την οποία η πρόληψη ενδέχεται να έχει μεγαλύτερη αξία. Η λογική είναι απλή: αν ορισμένοι παράγοντες κινδύνου μπορούν να επηρεαστούν νωρίς, ίσως αργότερα μειωθεί και το βάρος της νόσου.
«Τα υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης D στη μέση ηλικία μπορεί να προσφέρουν προστασία απέναντι στην ανάπτυξη αυτών των εναποθέσεων tau στον εγκέφαλο. Πρόκειται για έναν έναν τροποποιήσιμο παράγοντα για τη μείωση της πιθανότητας», ανέφερε ο Mulligan.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη
Η βιταμίνη D είναι περισσότερο γνωστή για τη συμβολή της στην υγεία των οστών. Ωστόσο, οι επιστήμονες μελετούν όλο και περισσότερο τη σχέση της με τη λειτουργία του εγκεφάλου, τη φλεγμονή και τη γενικότερη βιολογική φθορά που συνοδεύει τη γήρανση.
Καθώς μεγαλώνουμε, ο οργανισμός χάνει σταδιακά μέρος της ικανότητάς του να επιδιορθώνει βλάβες, ενώ αυξάνονται και οι φλεγμονώδεις διεργασίες. Αυτές οι αλλαγές συνδέονται με χρόνιες παθήσεις, ανάμεσά τους και η άνοια. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η βιταμίνη D φαίνεται να εξετάζεται ως ένας πιθανός κρίκος στην αλυσίδα της πρόληψης.
Το ενδιαφέρον γίνεται ακόμη μεγαλύτερο αν ληφθεί υπόψη ότι η ανεπάρκεια βιταμίνης D είναι συχνή, ιδίως σε μεγαλύτερες ηλικίες, σε ανθρώπους με περιορισμένη έκθεση στον ήλιο ή σε όσους περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας σε εσωτερικούς χώρους.
Συμπέρασμα
Η παρούσα μελέτη δεν «λύνει» το παζλ της άνοιας. Προσθέτει, όμως, ένα ακόμη κομμάτι σε μια συζήτηση που γίνεται όλο και πιο έντονη: ότι δηλαδή η πρόληψη της γνωστικής έκπτωσης ξεκινά πολύ νωρίτερα. Και η επαρκής πρόσληψη της βιταμίνης D ενδέχεται να παίζει τον ρόλο της.
Διαβάστε επίσης
Ποιες φλεγμονές πυροδοτούν τη νόσο Αλτσχάιμερ δεκαετίες νωρίτερα
Όραση: Μπορεί μια εξέταση ματιών να «δείξει» πρώιμα σημάδια άνοιας; Τι λέει η επιστήμη
Άνοια: Τα σημάδια που μαρτυρούν τον κίνδυνο 9 χρόνια νωρίτερα
