Ένα νέο t-shirt ή ένα τζιν που μόλις αγοράσαμε μπορούν να μας βάλουν στον πειρασμό να τα φορέσουμε αμέσως με το που τα αγοράσουμε. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτή η συνήθεια μπορεί να κρύβει κινδύνους για την υγεία. «Συστήνω σε όλους να πλένουν τα ρούχα τους αφού τα αγοράσουν», επισημαίνει η δερματολόγος της Cleveland Clinic, δρ. Shilpi Khetarpal.
Χημικές ουσίες στα υφάσματα
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι οι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή των ρούχων. Τα καινούρια ή σκουρόχρωμα ρούχα συχνά περιέχουν υπολείμματα βαφών που δεν έχουν δεσμευτεί πλήρως στο ύφασμα, ειδικά εάν πρόκειται για προϊόντα γρήγορης μόδας. Οι περισσότερες από αυτές είναι συνθετικές βαφές, που παράγονται από πετρέλαιο.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι λεγόμενες αζωχρωστικές, οι οποίες χρησιμοποιούνται ευρέως – κυρίως σε πολυεστερικά υφάσματα. Όταν περιέχουν τη χημική ένωση βενζιδίνη, μπορεί να μετατραπούν στον οργανισμό σε καρκινογόνες ουσίες.
Όπως αναφέρει η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA), «η έκθεση σε βαφές με βάση τη βενζιδίνη αποτελεί ανησυχία για καταναλωτές, εργαζόμενους και παιδιά, γιατί μπορούν να μετατραπούν στο σώμα σε ουσία που είναι γνωστό ότι προκαλεί καρκίνο». Παράλληλα, οι βαφές αυτές μπορεί να αποκολληθούν από το ύφασμα όταν έρχονται σε παρατεταμένη επαφή με το δέρμα, αυξάνοντας την έκθεση.
Ένα άλλο συστατικό, η p-φαινυλενοδιαμίνη, έχει επίσης συνδεθεί με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία. «Η οξεία έκθεση σε υψηλά επίπεδα μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δερματίτιδα, ερεθισμό των ματιών, άσθμα, ακόμη και νευρολογικά συμπτώματα όπως σπασμούς και κώμα», σημειώνει η EPA.
Επιπλέον, οι κατασκευαστές συχνά χρησιμοποιούν φορμαλδεΰδη για να αποτρέψουν το ζάρωμα και τη μούχλα, μια ουσία που μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό στο δέρμα, σημείωσε η δρ. Shilpi Khetarpal.
Στα υφάσματα ενδέχεται επίσης να υπάρχουν τα λεγόμενα «παντοτινά χημικά» (PFAS), τα οποία χρησιμοποιούνται σε αδιάβροχα υλικά και μελάνια εκτύπωσης και έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου.
Βαρέα μέταλλα στα ρούχα
Εκτός από τις βαφές, στη διαδικασία παραγωγής υφασμάτων χρησιμοποιούνται και βαρέα μέταλλα όπως αρσενικό, κάδμιο και χρώμιο, ουσίες ιδιαίτερα τοξικές για τον άνθρωπο και με καρκινογόνο δράση.
Μάλιστα, πρόσφατη μελέτη της American Chemical Society έδειξε ότι φωτεινά παιδικά ρούχα περιέχουν μόλυβδο σε επίπεδα πάνω από τα επιτρεπτά όρια. «Η έκθεση σε μόλυβδο θεωρείται επιβλαβής σε οποιοδήποτε επίπεδο, προκαλώντας προβλήματα συμπεριφοράς και βλάβες στο κεντρικό νευρικό σύστημα», τονίζει η ανακοίνωση.
Βακτήρια και άλλοι ανεπιθύμητοι επισκέπτες
Πέρα από τις διεργασίες στην παραγωγή, τα ρούχα στα καταστήματα μπορεί να φέρουν μικροοργανισμούς. «Μελέτες έχουν δείξει ότι μετά από δοκιμές ρούχων βρίσκονται βακτήρια κοπράνων και ιοί του αναπνευστικού», αναφέρει η δρ. Jami L. Miller, αναπληρώτρια καθηγήτρια Δερματολογίας στο Vanderbilt Health.
Οι ιοί μπορούν να επιβιώσουν στα υφάσματα για αρκετές ώρες ή και ημέρες. Για παράδειγμα, ο κορωνοϊός μπορεί να παραμείνει έως και τρεις ημέρες, ενώ η γρίπη έως και 12 ώρες. «Μόλις μεταφερθεί στα χέρια, ο ιός ζει λιγότερο, περίπου πέντε λεπτά. Όμως αυτό αρκεί για να μεταδοθεί, αν σκεφτεί κανείς πόσο συχνά αγγίζουμε το πρόσωπό μας», εξηγεί ο δρ. Stanley Martin, ειδικός στις λοιμώδεις νόσους.
Τα πιο συχνά βακτήρια που εντοπίζονται είναι ο σταφυλόκοκκος και το E. coli, ενώ στα ρούχα μπορεί να υπάρχουν και ακάρεα, ψείρες ή ακόμη και το παράσιτο που προκαλεί ψώρα. «Έχω δει περιπτώσεις ψειρών που πιθανόν μεταδόθηκαν από δοκιμή ρούχων σε καταστήματα», αναφέρει ο δρ. Donald Belsito, καθηγητής Δερματολογίας στο Columbia University Medical Center.
Το απλό μέτρο προστασίας
Παρότι οι κίνδυνοι μπορεί να φαίνονται υπερβολικοί, η λύση είναι απλή: ένα καλό πλύσιμο πριν από την πρώτη χρήση. Με αυτόν τον τρόπο απομακρύνονται χημικά κατάλοιπα, μικρόβια και πιθανοί ερεθιστικοί παράγοντες, προστατεύοντας το δέρμα και τη συνολική υγεία.
Διαβάστε επίσης
Πόσο πειράζει που ξαπλώνουμε στο κρεβάτι με τα ρούχα;
Τι μπορεί να σας προκαλέσει το αγαπημένο σας ρούχο; Έτσι θα το αντιμετωπίσετε
