Τι αλλάζει πραγματικά στη νέα διατροφική πυραμίδα των ΗΠΑ; Μία διαιτολόγος απαντά

Οι νέες διατροφικές οδηγίες στις ΗΠΑ παρουσιάζουν μια ανανεωμένη εκδοχή της προηγούμενης διατροφικής πυραμίδας. Αυτό που προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση είναι η αντιστροφή του οπτικού σχήματος της πυραμίδας. Ωστόσο, συνολικά, οι διατροφικές συστάσεις που τη συνοδεύουν δεν διαφέρουν δραστικά από την προηγούμενη εκδοχή.

Βασίζονται οι νέες οδηγίες σε ορθή επιστημονική τεκμηρίωση; Και πόσο έχουν αλλάξει στην πραγματικότητα;

Οι νέες διατροφικές οδηγίες δίνουν έμφαση στα εξής:

1) Περισσότερη πρωτεΐνη

Στη νέα πυραμίδα δίνεται προτεραιότητα στην πρωτεΐνη, η οποία τοποθετείται στο ανώτερο τμήμα της. Οι νέες διατροφικές οδηγίες συστήνουν οι ενήλικες να καταναλώνουν 1,2–1,6 γραμμάρια πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως, ποσότητα αυξημένη σε σχέση με τις προηγούμενες συστάσεις, οι οποίες ανέφεραν 10–35% των ημερήσιων θερμίδων (περίπου 0,8–1 γρ/κιλό σωματικού βάρους/ημέρα).

Η αυξημένη πρόσληψη πρωτεΐνης μπορεί να είναι απαραίτητη σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως σε άτομα που επιδιώκουν απώλεια σωματικού βάρους ή αύξηση της μυϊκής μάζας. Ωστόσο, τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δεν επαρκούν για να υποστηρίξουν την εφαρμογή αυτών των συστάσεων στο σύνολο του γενικού πληθυσμού. Επιπλέον, η υπερβολική ενεργειακή πρόσληψη, ακόμη και όταν προέρχεται από πρωτεΐνη, μπορεί τελικά να οδηγήσει σε αύξηση του λιπώδους ιστού.

Όσον αφορά τις πηγές πρωτεΐνης, η νέα διατροφική πυραμίδα δίνει έμφαση σε τρόφιμα όπως το κόκκινο κρέας, το κοτόπουλο, τα πλήρη γαλακτοκομικά, ο σολομός και τα αυγά, με περιορισμένη αναφορά στις φυτικές πηγές πρωτεΐνης, όπως τα όσπρια, οι σπόροι και η σόγια. Ωστόσο, τα δεδομένα των επιστημονικών ερευνών συνεχίζουν να δείχνουν ότι οι φυτικές πρωτεΐνες και τα ψάρια σχετίζονται με πιο ευνοϊκά αποτελέσματα για την υγεία, συγκριτικά με διατροφές υψηλής περιεκτικότητας σε κόκκινο κρέας.

2) Λιπαρά

Η νέα διατροφική πυραμίδα περιλαμβάνει τρόφιμα πλούσια σε λιπαρά, όπως το αβοκάντο, το ελαιόλαδο, οι ξηροί καρποί, αλλά και το βούτυρο. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων με πλήρη λιπαρά, με σύσταση για τρεις μερίδες ημερησίως.

Με τη σύσταση για αυξημένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος, πλήρων γαλακτοκομικών και βουτύρου, δημιουργείται η εντύπωση χαλάρωσης των περιορισμών ως προς το είδος των λιπαρών. Τρόφιμα πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά, όπως τα παραπάνω, μπορεί να οδηγήσουν σε αυξημένη πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών, η οποία έχει αποδεδειγμένα συσχετιστεί με υψηλότερα επίπεδα LDL («κακής») χοληστερόλης και αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Στο κείμενο των διατροφικών οδηγιών, πάντως, διατηρείται η προηγούμενη σύσταση ότι τα κορεσμένα λιπαρά δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν το 10% της συνολικής ημερήσιας θερμιδικής πρόσληψης. Στην πράξη, ωστόσο, είναι δύσκολο να δοθεί έμφαση στα παραπάνω τρόφιμα χωρίς να ξεπεραστεί αυτό το όριο.

3) Υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και πρόσθετα σάκχαρα

Οι νέες συστάσεις αναφέρουν ότι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, η πρόσθετη ζάχαρη, τα συσκευασμένα ή έτοιμα προς κατανάλωση προϊόντα και τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε νάτριο θα πρέπει να αποφεύγονται.

Για πρώτη φορά, γίνεται επίσης αναφορά στον περιορισμό προϊόντων που περιέχουν τεχνητές αρωματικές ύλες, συντηρητικά ή μη θρεπτικά γλυκαντικά. Ωστόσο, οι συστάσεις αυτές δεν είναι επαρκώς σαφείς ως προς το πώς μπορούν να εφαρμοστούν στην καθημερινή ζωή, ιδιαίτερα για άτομα με περιορισμένη πρόσβαση σε φρέσκα και μη επεξεργασμένα τρόφιμα.

4) Φρούτα και λαχανικά

Οι νέες οδηγίες ενθαρρύνουν την κατανάλωση ποικιλίας φρούτων και λαχανικών, δίνοντας έμφαση στα ολόκληρα φρούτα (φρέσκα, κατεψυγμένα ή αποξηραμένα) και όχι στους χυμούς. Προτείνονται δύο μερίδες φρούτων και τρεις μερίδες λαχανικών ημερησίως σε μια δίαιτα 2.000 θερμίδων, αυξάνοντας ελαφρώς τις ποσότητες σε σχέση με τις προηγούμενες συστάσεις.

5) Δημητριακά ολικής αλέσεως

Τα δημητριακά ολικής άλεσης υποβαθμίζονται στο μικρότερο τμήμα της νέας πυραμίδας. Η νέα σύσταση αφορά 2–4 μερίδες ημερησίως, προσαρμοσμένες στις ατομικές θερμιδικές ανάγκες. Ωστόσο, επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση δημητριακών ολικής άλεσης σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο θνησιμότητας, καρδιαγγειακών νοσημάτων και παχυσαρκίας, με το όφελος να είναι δοσοεξαρτώμενο.

Παράλληλα, οι συστάσεις για πρόσληψη φυτικών ινών παραμένουν υψηλές, όπως και στις προηγούμενες οδηγίες (25–29 γραμμάρια φυτικών ινών ημερησίως). Με τις νέες προτεινόμενες μερίδες φρούτων, λαχανικών και δημητριακών ολικής άλεσης, αλλά και με την απουσία σαφούς αναφοράς στα όσπρια, η κάλυψη αυτών των συστάσεων καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολη στην καθημερινότητα.

6) Αλκοόλ

Στις νέες οδηγίες συστήνεται περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ για καλύτερη γενική υγεία, με τη φράση «όσο λιγότερο, τόσο το καλύτερο», ενώ για ορισμένες ομάδες πληθυσμού προτείνεται η πλήρης αποφυγή. Δεν ορίζεται πλέον συγκεκριμένο «ασφαλές» όριο κατανάλωσης, όπως ίσχυε στο παρελθόν, γεγονός που ενδέχεται να προκαλέσει σύγχυση.

Συμπέρασμα

Όπως και στις προηγούμενες εκδόσεις, οι νέες διατροφικές οδηγίες συνεχίζουν να συστήνουν την πρόσληψη πρωτεΐνης από ποικιλία πηγών, τον περιορισμό των πρόσθετων σακχάρων και του αλατιού, καθώς και τη διατήρηση της πρόσληψης κορεσμένων λιπαρών κάτω από το 10% των συνολικών ημερήσιων θερμίδων. Παράλληλα, δίνεται προτεραιότητα στην επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης, στο «πραγματικό» φαγητό και στις ολόκληρες τροφές.

Οι οδηγίες αυτές είναι πληθυσμιακές και αποτελούν γενικές κατευθυντήριες γραμμές, όχι εξατομικευμένες συμβουλές. Όσοι αναζητούν εξατομικευμένη, επιστημονικά τεκμηριωμένη διατροφική υποστήριξη καλό είναι να απευθύνονται σε διαιτολόγο.

Διαβάστε επίσης

Στοματική υγεία: Οι ντομάτες «σύμμαχος» κατά της ουλίτιδας – Σωτήριο το λυκοπένιο

Ρίξτε την κοιλιά με τη «μέθοδο που χορταίνει» – Τι θα τρώτε

Ελαιόλαδο με λεμόνι: Ένας μαγικός συνδυασμός υγείας ή ένας διατροφικός μύθος;