Όταν μιλάμε για οικειότητα μέσα σε μια σχέση, συχνά το μυαλό πηγαίνει πρώτα στη σεξουαλική επαφή. Ωστόσο, η οικειότητα δεν εξαντλείται εκεί, καθώς υπάρχει μια βαθύτερη αλλά εξίσου καθοριστική μορφή σύνδεσης: η συναισθηματική οικειότητα.
Πρόκειται για την αίσθηση ότι δύο άνθρωποι μπορούν να παραμένουν ξεχωριστοί, μοναδικοί και αυθεντικοί, ενώ ταυτόχρονα αισθάνονται ενωμένοι συναισθηματικά. Σε μια τέτοια σχέση, ο καθένας αναγνωρίζει τις δικές του ανάγκες, επιθυμίες, αξίες και πεποιθήσεις, ενώ παράλληλα σέβεται και στηρίζει τη μοναδικότητα του άλλου.
Παρόλα αυτά, δεν είναι δεδομένη σε κάθε σχέση. Χτίζεται, καλλιεργείται και χρειάζεται φροντίδα. Ο Paul Dunion, Ed.D., ψυχοθεραπευτής με πάνω από 40 χρόνια εμπειρίας, παρουσιάζει σε άρθρο του στο Psychology Today όλα όσα θα πρέπει να προσέξουμε.
Τα σημάδια ότι η συναισθηματική οικειότητα φθίνει
1. Σταματά να υπάρχει ανάληψη ευθύνης
Ένα από τα πρώτα σημάδια απομάκρυνσης είναι ότι οι σύντροφοι δυσκολεύονται να πουν «συγγνώμη». Η παραδοχή ενός λάθους γίνεται πιο δύσκολη, ενώ αυξάνεται ο φόβος της κριτικής. Αντί η σχέση να λειτουργεί ως ασφαλές πλαίσιο ειλικρίνειας, αρχίζει να μοιάζει με χώρο άμυνας και αυτοπροστασίας.
2. Δημιουργούνται «ιστορίες» που δεν λέγονται ποτέ
Όταν η επικοινωνία μειώνεται, το ζευγάρι αρχίζει να ερμηνεύει μόνο του τη συμπεριφορά του άλλου. Μπορεί να σκέφτονται: «Δεν με βρίσκει πια ενδιαφέροντα/ενδιαφέρουσα» ή «Ίσως τον/την ελκύει κάποιος άλλος». Το πρόβλημα είναι ότι αυτές οι σκέψεις, παρότι δεν έχουν συζητηθεί ή επιβεβαιωθεί, αρχίζουν να αντιμετωπίζονται σαν αλήθειες. Έτσι, ο ένας μπορεί να αποσύρεται συναισθηματικά, ο άλλος να γίνεται πιο επιθετικός, και η απόσταση να μεγαλώνει.
3. Μειώνεται η περιέργεια για τον άλλον
Η υγιής συναισθηματική σύνδεση περιλαμβάνει ενδιαφέρον. Όταν η περιέργεια χάνεται, ο σύντροφος αντιμετωπίζεται σαν κάτι δεδομένο.
4. Η διαφορετικότητα γίνεται απειλή
Στην αρχή μιας σχέσης, οι διαφορές μπορεί να μοιάζουν ενδιαφέρουσες ή ακόμη και γοητευτικές. Με τον καιρό, όμως, όταν η οικειότητα αποδυναμώνεται, οι ίδιες διαφορές μπορεί να γίνουν αφορμή για κατηγορίες, έλεγχο ή κριτική. Έτσι, η σχέση χάνει τον χώρο όπου και οι δύο μπορούν να είναι ο εαυτός τους.
5. Περιορίζεται η σωματική επαφή
Η συναισθηματική απόσταση συχνά φαίνεται και στο σώμα. Τα αυθόρμητα αγγίγματα, μια αγκαλιά, ένα χάδι, ένα πέρασμα από δίπλα με τρυφερότητα, αρχίζουν να μειώνονται. Δεν πρόκειται απαραίτητα για τη σεξουαλική ζωή του ζευγαριού, αλλά για τις μικρές καθημερινές μορφές σωματικής επαφής που διατηρούν τη σύνδεση ζωντανή.
6. Υπάρχει λιγότερη άνεση στην ειλικρίνεια
Όσο μειώνεται η συναισθηματική ασφάλεια, τόσο αυξάνεται η επιφυλακτικότητα. Οι σύντροφοι μπορεί να αποφεύγουν να μιλήσουν ανοιχτά για όσα νιώθουν, φοβούμενοι ότι θα παρεξηγηθούν, θα απορριφθούν ή θα δεχθούν επίθεση. Έτσι, η διαφάνεια αντικαθίσταται από σιωπή, μισές αλήθειες ή συναισθηματική απόσταση.
7. Οι επιθυμίες γίνονται ασαφείς
Σε πολλές σχέσεις που έχουν χάσει τη συναισθηματική τους εγγύτητα, οι σύντροφοι δεν ξέρουν πια τι ζητούν ο ένας από τον άλλον. Δεν είναι ξεκάθαρο τι λείπει, τι πονάει ή τι χρειάζεται να αλλάξει. Η επιθυμία, όμως, είναι βασικό στοιχείο της συναισθηματικής οικειότητας. Όταν αδρανοποιείται, η σχέση κινδυνεύει να περάσει από τη ζωντανή σύνδεση στην απλή συνύπαρξη.
8. Σταματούν τα κοινά σχέδια
Η απουσία σχεδίων είναι συχνά ένα διακριτικό αλλά σημαντικό σημάδι. Το ζευγάρι σταματά να οργανώνει χρόνο μόνο για τους δύο, εξόδους, μικρές αποδράσεις ή κοινές εμπειρίες. Όταν δεν υπάρχει επιθυμία για κοινό χρόνο, η σχέση μπορεί να αρχίσει να λειτουργεί περισσότερο σαν πρακτική συνεργασία παρά σαν ζωντανός δεσμός.
9. Πολύ λίγη ή υπερβολικά πολλή εγγύτητα
Η απόσταση δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Όταν δύο άνθρωποι λειτουργούν σαν ένα ενιαίο πρόσωπο, χωρίς να αναγνωρίζεται η ατομικότητα του καθενός, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα βαθιά οικειότητα. Οι δύο σύντροφοι μπορούν να μοιράζονται, αλλά και να παραμένουν δύο αυτόνομοι άνθρωποι με προσωπικές ανάγκες, επιθυμίες και όρια.
10. Η δουλειά ή τα παιδιά γίνονται «καταφύγιο»
Πολλές φορές, η συναισθηματική απόσταση καλύπτεται πίσω από κοινωνικά αποδεκτές δικαιολογίες: πολλή δουλειά, υπερβολικές υποχρεώσεις, συνεχής ενασχόληση με τα παιδιά.
Πώς μπορεί να ξαναχτιστεί η συναισθηματική οικειότητα
Η απομάκρυνση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η σχέση έχει τελειώσει. Μπορεί να είναι ένα σημάδι ότι χρειάζεται φροντίδα, ειλικρίνεια και επανασύνδεση, τονίζει ο ειδικός. Το πρώτο βήμα είναι η ανάληψη ευθύνης. Όχι με κατηγορίες, αλλά με ειλικρινή αναγνώριση του τρόπου με τον οποίο ο καθένας συνέβαλε στην απόσταση.
Το επόμενο βήμα είναι να ξαναζωντανέψει η επιθυμία μέσα στη σχέση. Τι ζητώ πραγματικά από τη σχέση μας και τι ζητά η σχέση μας από εμένα; Οι απαντήσεις μπορεί να μην είναι εύκολες. Μπορεί να χρειαστούν χρόνο, ειλικρίνεια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας ή συμβούλου ζεύγους. Ωστόσο, μπορούν να λειτουργήσουν ως αφετηρία για να ξαναβρεί το ζευγάρι τη συναισθηματική του σύνδεση.
Η οικειότητα χρειάζεται παρουσία
Η συναισθηματική οικειότητα δεν βασίζεται στις μεγάλες δηλώσεις, αλλά στη σταθερή παρουσία. Στο ενδιαφέρον, στην ανάληψη ευθύνης, στην περιέργεια, στην τρυφερότητα και στην προθυμία να δει κανείς τον άλλον όχι ως δεδομένο, αλλά ως έναν ξεχωριστό άνθρωπο που αξίζει να γνωρίζει ξανά και ξανά.
Διαβάστε επίσης
Πώς θα καταλάβετε ότι ο σύντροφός σας είναι ψυχοπαθής – H κίνηση που τον προδίδει
Μένετε μαζί για χάρη των παιδιών; Τότε πρέπει να κάνετε αυτή την ερώτηση στον εαυτό σας
Ποιος είναι ο σύντροφος «φούσκα» που εξαφανίζεται όταν η σχέση σοβαρεύει
