Του Βασίλη Τσακίρογλου

Στο πλαίσιο της 5ης Ημερίδας για τον Εμβολιασμό που διοργανώνουν το ygeiamou.gr και το Πρώτο Θέμα, η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα καλύτερα συστήματα εμβολιασμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πιο αναλυτικά, όπως εξήγησε η κυρία Αγαπηδάκη, «για μας δεν υπάρχει ερώτημα φαρμακοποιός ή γιατρός. Όλοι εδώ οι εταίροι ανήκουν στο δίκτυο της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και ο καθένας, αλλά και κάποιοι άλλοι ακόμα που δεν είναι σήμερα εδώ, όπως επισκέπτες υγείας και νοσηλευτές, έχουν διαδραματίσει έναν πολύ σημαντικό ρόλο στο κομμάτι του εμβολιασμού.

Πρέπει να έχουμε κατά νου ότι, όταν συζητάμε για την εμβολιαστική κάλυψη από πλευράς Υπουργείου Υγείας, υπάρχουν δύο διακριτές κατηγορίες πολιτικών που εφαρμόζουμε: Η μία αφορά στο δομικό κομμάτι και η άλλη στο λειτουργικό. Στο δομικό κομμάτι, λοιπόν, η Ελλάδα δεν είχε το Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμού. Τώρα το έχει.

Κι αυτό είναι μια σπουδαία κατάκτηση. Το ότι σήμερα ακούω κριτική είναι επειδή ακριβώς υπάρχει πια το Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμού. Επίσης, υπάρχει μια σειρά από δυνατότητες.

Υπάρχει ο Ψηφιακός Βοηθός για τους γιατρούς. Εάν ο γιατρός ρωτήσει τον Ψηφιακό Βοηθό “ποια εμβόλια δεν έχει κάνει ο ασθενής;”, θα το βγάλει αυτόματα. Δεν χρειάζεται να ψάχνετε. Έχουμε φροντίσει από το Υπουργείο Υγείας να δημιουργήσουμε ψηφιακά εργαλεία τα οποία μπορούν να βοηθήσουν τον γιατρό. Αλλά οι γιατροί, αν δεν γνωρίζουν ποιο είναι το όφελος του Ψηφιακού Βοηθού, δεν μπορούν να το αξιοποιήσουν. Το θέμα είναι ότι χρειάζεται λίγος χρόνος για να εξοικειωθούν και οι γιατροί και οι επαγγελματίες υγείας με όλα αυτά τα εργαλεία. Δεν είμαστε ρομπότ να πατάμε ένα κουμπί τη μία μέρα και το εργαλείο να είναι διαθέσιμο την άλλη μέρα. Οπότε, εδώ είμαστε να ενημερώνουμε και να δούμε τι άλλες βελτιώσεις μπορούμε να κάνουμε στο σύστημα.

Φυσικά, πάντοτε τα πάντα επιδέχονται βελτίωσης. Ειλικρινά, δεν νομίζω ότι υπάρχει κανείς που μπορεί να υποστηρίξει ότι υπάρχει τελειότητα σε οτιδήποτε αφορά τη ζωή, όχι μόνο την υγεία.

Πάμε λίγο σε άλλα θέματα. Αναφέρθηκε το πρόγραμμα εμβολιασμών. Είναι προς ανάρτηση, έχει εγκριθεί και έχει τις εξής νέες συστάσεις στο κομμάτι του νέου εμβολίου για τον πνευμονιόκοκκο. Συνεχίζεται η αποζημίωση του εμβολίου HPV έως το τέλος του 2027 για κορίτσια και αγόρια 15 έως 18 ετών. Είναι πολύ σημαντικό αυτό για τη χώρα μας. Και για τις μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες, στις οποίες εντοπίζονται οι επικίνδυνοι τύποι του ιού.

Διευρύνονται οι κατηγορίες δικαιούχων εμβολιασμού για τον RSV. Δίνουμε έμφαση στους ενήλικες που διαμένουν σε μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων. Έχουν δοθεί διευκρινίσεις στο νέο εμβολιαστικό πρόγραμμα για ενήλικες που λαμβάνουν ανοσοτροποποιητικούς παράγοντες. Και βέβαια, έχουμε συνεχή παρακολούθηση, προκειμένου, εάν χρειαστεί, να προσθέσουμε και νέα εμβόλια. Η χώρα μας έχει ένα από τα πιο πλήρη εμβολιαστικά προγράμματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

Οι ηλικιωμένοι έχουν μεγάλη επιθυμία να εμβολιαστούν – «Το κράτος πρέπει να φτάνει και στο πιο απομακρυσμένο χωριό»

Σε σχέση με την κάλυψη που επιτυγχάνουν οι δημόσιες υπηρεσίες υγείας, η κυρία Ειρήνη Αγαπηδάκη διευκρίνισε ότι «οι εμβολιασμοί έχουν δύο βασικές κατηγορίες εμποδίων: τις ενδοπροσωπικές μεταβλητές, τη διστακτικότητα, τον φόβο, την παραπληροφόρηση, τη χαμηλή εγγραμματοσύνη υγείας.

Και υπάρχουν και τα δομικά εμπόδια, που αναλύονται σε δύο βασικές κατηγορίες, όπως η γεωγραφική απόσταση στη χώρα μας. Γι’ αυτό έχουμε τις Κινητές Ομάδες Υγείας.

Αυτό που μου έχει κάνει εντύπωση, γιατί όπως ξέρετε είμαι ένας άνθρωπος που πηγαίνω και στο πεδίο απευθείας, είναι ότι οι ηλικιωμένοι όχι απλώς είναι ενήμεροι, αλλά έχουν μια αγωνία να εμβολιαστούν. Αυτό δείχνει ότι υπάρχουν πολλά πράγματα που πολλές φορές δεν αποτυπώνονται στις έρευνες και πρέπει να πάμε στο πεδίο για να λάβουμε γνώση.

Θεωρώ ότι έχει περάσει η πληροφορία που αφορά την ευαλωτότητα ενός ατόμου έναντι της νόσου και γι’ αυτόν τον λόγο, τουλάχιστον στις περιπτώσεις που έχουμε τις Κινητές Ομάδες Υγείας, είμαστε σε θέση άμεσα να καλύψουμε αυτή την ανάγκη, γιατί ο Προσωπικός Γιατρός από μόνος του δεν φτάνει. Πρέπει εμείς, το κράτος, να φτάσουμε και στο πιο απομακρυσμένο χωριό».

«Η βόμβα είναι η διστακτικότητα των γιατρών να μιλήσουν για τον εμβολιασμό – Και η άγνοια»

Όπως επισήμανε περαιτέρω η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, κυρία Αγαπηδάκη, «ως προς τα πρακτικά ζητήματα του εμβολιασμού, η Πολιτεία έχει λύσει δύο βασικά και κρίσιμης σημασίας θέματα: το κόστος και τη γεωγραφική απόσταση.

Ωστόσο, σήμερα με σόκαρε όταν άκουσα τον καθηγητή Πιέρ Βαν Νταμ να λέει ότι στο Βέλγιο μόνο το 30% των γιατρών αισθάνεται άνετα να συζητήσει για θέματα εμβολιασμού. Και, ακόμη χειρότερα, μόλις το 25% αναφέρει ότι έχει επαρκή γνώση γι’ αυτό.

Για εμένα αυτή είναι η βόμβα που πέφτει σήμερα και που πρέπει να μας απασχολήσει όλους μας. Πιστέψτε με, κανένας και τίποτα δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη σχέση γιατρού-ασθενούς και φαρμακοποιού-ασθενούς, διότι όταν ένας άνθρωπος με τον οποίο έχεις μακροχρόνια σχέση, τον εμπιστεύεσαι, ξέρει τα παιδιά σου, ξέρει την οικογένειά σου, σε έχει περιθάλψει άπειρες φορές και υπάρχει μια ανεπτυγμένη σχέση, δεν αισθάνεται άνετα να συζητήσει μαζί σου γιατί μπορεί να ξέρει ότι διατηρείς κάποιες λανθασμένες πεποιθήσεις για τα εμβόλια, χάνεται μια σημαντική ευκαιρία.

Και για να το πούμε ωμά και πρακτικά, ο γιατρός διστάζει να μπει σε αυτή την κουβέντα γιατί φοβάται ότι μπορεί να φύγεις και να πας κάπου αλλού. Έτσι, όμως, χάνεται μια τεράστια ευκαιρία.

Αν θέλουμε, λοιπόν, να αυξήσουμε τους εμβολιασμούς, πρέπει να μας βοηθήσει και η επιστημονική κοινότητα, οι επιστημονικές εταιρείες σε διαφορετικά πεδία, και για τις ομάδες υψηλού κινδύνου και για τον γενικό πληθυσμό, να δούμε πώς θα αυξήσουμε την αυτοπεποίθηση των γιατρών, των επαγγελματιών υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα, για να ανοίξει αυτή η συζήτηση για τον εμβολιασμό του κοινού.

Είναι μια βαθιά ανθρώπινη σχέση και, όσο προχωρά η Τεχνητή Νοημοσύνη, πρέπει να γίνεται ακόμα πιο ανθρώπινη και όχι να εκφυλιστεί σε μια διεκπεραιωτική, τυπική κουβέντα».

«Όχι» στην πριμοδότηση των γιατρών για να συστήνουν τον εμβολιασμό

Κάθετα αρνητική στην ενδεχόμενη «επιδότηση» του εμβολιασμού, μέσω επιπλέον μπόνους στους γιατρούς, δήλωσε η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, κυρία Ειρήνη Αγαπηδάκη.

Συγκεκριμένα, μιλώντας στην 5η Ημερίδα για τον Εμβολιασμό που διοργανώνουν το ygeiamou.gr και το Πρώτο Θέμα, η κυρία Αγαπηδάκη υπογράμμισε ότι «το νόημα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας -κι εδώ θα γίνω λίγο αιχμηρή- είναι ότι δεν χρειάζονται κίνητρα προς τον γιατρό για τον εμβολιασμό. Είναι βασική του υποχρέωση.

Θεωρώ πως δεν πρέπει να δώσουμε οικονομικά κίνητρα σε έναν γιατρό της Πρωτοβάθμιας για να καλύψει ένα βασικότατο κομμάτι των καθηκόντων του. Κάνουμε λάθος συζήτηση. Έχουμε δημιουργήσει μια σειρά από πυλώνες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (Προσωπικό Γιατρό και Παιδίατρο, Κέντρα Υγείας, Κινητές Ομάδες κ.λπ.). Δεν έχουμε αφήσει τον Προσωπικό Γιατρό μόνο του, ως υπεύθυνο για τον εμβολιασμό.

Επομένως, είναι σημαντικότατο να συνειδητοποιήσουμε ότι είναι βασική θεσμική υποχρέωση κάθε επαγγελματία υγείας της Πρωτοβάθμιας να ασχολείται με τον τομέα της πρόληψης και το κομμάτι του εμβολιασμού, των προληπτικών εξετάσεων.

Διαφορετικά, μπαίνουμε σε μια συντεχνιακή λογική, βάσει της οποίας για καθετί θα πρέπει να βάζουμε ένα μπόνους, να δίνουμε ένα κίνητρο. Έτσι, όμως, στο τέλος, κατά κάποιον τρόπο, απεμπολείται το βασικό πλαίσιο των καθηκόντων του λειτουργήματος του γιατρού και του επαγγελματία υγείας. Και με βρίσκετε κάθετη σε αυτό το σημείο».

Διαβάστε επίσης

Άδωνις Γεωργιάδης: Θεωρώ την mRNA τεχνολογία μια τεράστια ακόμα ανακάλυψη της ανθρωπότητας

Αθανασάκης: Τα εμβόλια δεν κάνουν δουλειά από τα ράφι, αλλά όταν δίνονται στους ανθρώπους

Μαρία Θεοδωρίδου: Κρίσιμη η ανάγκη εμβολιασμού των ενηλίκων και των χρονίως πασχόντων