Για χρόνια, ο καρκίνος του παγκρέατος παρέμενε ένας από τους δυσκολότερους αντιπάλους της ογκολογίας. Διαγιγνώσκεται συχνά αργά, εξελίσσεται επιθετικά και, όταν έχει ήδη δώσει μεταστάσεις, οι θεραπευτικές επιλογές είναι περιορισμένες.
Μια νέα έγκριση στις ΗΠΑ έρχεται να προσθέσει μια σημαντική στοχευμένη θεραπεία σε αυτό το πεδίο, αναφέρει το npr. Ο αμερικανικός Οργανισμός Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε τη δαραξονρασίβη (daraxonrasib), για ενήλικες με μεταστατικό παγκρεατικό αδενοκαρκίνωμα, οι οποίοι έχουν λάβει τουλάχιστον μία προηγούμενη συστηματική στρατηγική ή δεν μπορούν να ακολουθήσουν πολυφαρμακευτική χημειοθεραπεία.
Το φάρμακο λαμβάνεται από το στόμα, μία φορά την ημέρα, και στοχεύει την οικογένεια πρωτεϊνών RAS, που παίζει κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη πολλών όγκων.
Η σημασία της έγκρισης είναι μεγάλη, επειδή οι μεταλλάξεις στο KRAS είναι ιδιαίτερα συχνές στον καρκίνο του παγκρέατος και για δεκαετίες θεωρούνταν εξαιρετικά δύσκολο να στοχευθούν φαρμακευτικά.
Τι έδειξε η μελέτη
Η έγκριση βασίστηκε στη μελέτη RASolute 302, μια τυχαιοποιημένη, πολυκεντρική δοκιμή με 500 ασθενείς με μεταστατικό παγκρεατικό αδενοκαρκίνωμα. Οι συμμετέχοντες είχαν ήδη λάβει προηγούμενη θεραπεία και η νόσος τους είχε επιδεινωθεί. Στη δοκιμή έλαβαν είτε δαραξονρασίβη είτε χημειοθεραπεία επιλογής του γιατρού.
Η διάμεση συνολική επιβίωση έφτασε τους 13,2 μήνες στην ομάδα της δαραξονρασίβης, έναντι 6,7 μηνών στην ομάδα της χημειοθεραπείας. Η επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου ήταν εξίσου μεγαλύτερη, 7,2 μήνες έναντι 3,6 μηνών, ενώ ανταπόκριση στη θεραπεία καταγράφηκε στο 30% των ασθενών που έλαβαν το νέο φάρμακο, σε σύγκριση με 11% στην ομάδα της χημειοθεραπείας.
Ένας καρκίνος που συχνά εντοπίζεται αργά
Στις ΗΠΑ, περίπου 67.000 άνθρωποι αναμένεται να διαγνωστούν φέτος με καρκίνο του παγκρέατος, ενώ περισσότεροι από 52.000 εκτιμάται ότι θα πεθάνουν από τη νόσο. Το συνολικό ποσοστό πενταετούς επιβίωσης παραμένει χαμηλό, περίπου 13%, γεγονός που αποτυπώνει πόσο δύσκολη παραμένει η αντιμετώπισή του.
Ο βασικός λόγος είναι ότι ο καρκίνος του παγκρέατος συχνά δεν δίνει σαφή συμπτώματα στα αρχικά στάδια. Έτσι, σε πολλούς ασθενείς η διάγνωση γίνεται όταν η νόσος έχει ήδη εξαπλωθεί σε άλλα όργανα.
Ο FDA ενέκρινε το φάρμακο περίπου 6,5 μήνες νωρίτερα από την προβλεπόμενη προθεσμία αξιολόγησης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ταχύτερη πρόσβαση σε θεραπείες για σοβαρές και απειλητικές για τη ζωή νόσους.
Η ίδια προσέγγιση παρακολουθείται στενά και για άλλους όγκους που σχετίζονται με μεταλλάξεις RAS, όπως ορισμένοι καρκίνοι του πνεύμονα και του παχέος εντέρου. Αν τα επόμενα δεδομένα δείξουν αντίστοιχο όφελος, η νέα κατηγορία θεραπειών θα μπορούσε να αποκτήσει ευρύτερη θέση στην ογκολογία.
Παρενέργειες, κόστος και επόμενα βήματα
Όπως κάθε ισχυρή αντικαρκινική θεραπεία, η δαραξονρασίβη συνοδεύεται από ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι συχνότερες ήταν εξάνθημα, διάρροια, στοματίτιδα, ναυτία, κόπωση, έμετος, κοιλιακός πόνος, οίδημα, μειωμένη όρεξη και αιμορραγία.
Στη μελέτη, σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες καταγράφηκαν στο 44% των ασθενών που έλαβαν δαραξονρασίμπη, έναντι 57,5% στην ομάδα της χημειοθεραπείας. Η θεραπεία, ωστόσο, θα χορηγείται μόνο με ογκολογική παρακολούθηση και σε ασθενείς που πληρούν τις συγκεκριμένες ενδείξεις.
Η πρόσβαση, πάντως, θα είναι και οικονομικό ζήτημα. Η φαρμακευτική εταιρεία ανακοίνωσε ότι η μηνιαία τιμή του φαρμάκου στις ΗΠΑ θα είναι περίπου 39.800 δολάρια, ποσό που αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τη δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στην καινοτομία και στο κόστος των νέων ογκολογικών θεραπειών.
Για τους ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος, η έγκριση δεν κλείνει τη μάχη με τη νόσο. Προσθέτει, όμως, μια θεραπευτική επιλογή που δεν υπόσχεται θαύματα, αλλά προσφέρει περισσότερο χρόνο και αναδεικνύει ότι ένας από τους πιο δύσκολους μοριακούς στόχους της ογκολογίας μπορεί πλέον να αξιοποιηθεί κλινικά.
Διαβάστε επίσης
Ένας χειρουργός αποκαλύπτει 3 ανεπαίσθητες αλλαγές που προειδοποιούν για καρκίνο στο πάγκρεας
Ογκολογία: Eπανάσταση η πρόσφατη μελέτη για νέα θεραπεία του καρκίνου παγκρέατος
Καρκίνος Παγκρέατος: Ο ετήσιος προληπτικός έλεγχος που αυξάνει την επιβίωση των ασθενών
