Ένα απλό τεστ κοπράνων, που ανιχνεύει ίχνη αίματος πριν εμφανιστούν συμπτώματα, φαίνεται να συνδέεται με σημαντική μείωση των θανάτων από καρκίνο του παχέος εντέρου.
Αυτό δείχνει μία από τις μεγαλύτερες σχετικές μελέτες που έχουν γίνει στην Ισπανία. Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, παρακολούθησε για 21 χρόνια σχεδόν 2,2 εκατομμύρια ανθρώπους στη Χώρα των Βάσκων, στη βόρεια Ισπανία.
Στην ηλικιακή ομάδα 50 έως 69 ετών, που καλύπτεται από το πρόγραμμα προληπτικού ελέγχου, η θνησιμότητα από καρκίνο του παχέος εντέρου μειώθηκε κατά 50,1%.
Η εξέταση που βρίσκει την κακοήθεια νωρίς
Το πρόγραμμα βασίζεται στον ανοσοχημικό έλεγχο κοπράνων, γνωστό ως FIT (faecal immunochemical test). Πρόκειται για ένα μη επεμβατικό τεστ που ανιχνεύει μικρές ποσότητες κρυμμένου αίματος στα κόπρανα, ένα πιθανό πρώιμο σημάδι καρκίνου ή ύποπτων αλλοιώσεων.
Στη Χώρα των Βάσκων, προσφέρεται κάθε δύο χρόνια σε άνδρες και γυναίκες 50 έως 69 ετών που δεν εμφανίζουν συμπτώματα. Όταν το αποτέλεσμα είναι θετικό, ακολουθεί κολονοσκόπηση.
Το FIT γίνεται στο σπίτι, δεν απαιτεί ειδική προετοιμασία και, όταν το αποτέλεσμα είναι αρνητικό, επαναλαμβάνεται ανά διετία στο πλαίσιο του οργανωμένου προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου.
Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης αποτυπώνεται στα στοιχεία: μέσω του προγράμματος εντοπίστηκαν 4.892 περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου, με το 70,8% των καρκίνων να ανιχνεύεται στα στάδια Ι και ΙΙ. Σε αυτά, οι πιθανότητες ίασης είναι υψηλότερες και η θεραπεία, συνήθως, λιγότερο επιθετική.
Τι έδειξαν τα στοιχεία 21 ετών
Η μελέτη, με επικεφαλής τον Δρ. Luis Bujanda, ανέλυσε τα δεδομένα θνησιμότητας από το 2004 έως το 2024. Στο εν λόγω διάστημα καταγράφηκαν 438.134 θάνατοι από όλες τις αιτίες, εκ των οποίων 16.298 συνδέονταν με καρκίνο του παχέος εντέρου.
Στην ομάδα 50 έως 69 ετών, μειώθηκαν από 39,7 σε 19,8 ανά 100.000 κατοίκους (50,1% πτώση), ενώ «έπεσε» από το 32,8 σε 23,1 στο σύνολο του πληθυσμού.
Ως σημείο καμπής, οι ερευνητές εντόπισαν το 2012: μόλις 3 χρόνια μετά την έναρξη του προγράμματος. Επίσης, εκτίμησαν ότι, χωρίς τον εκτεταμένο έλεγχο, η θνησιμότητα στη συγκεκριμένη ομάδα θα ήταν 46,2% υψηλότερη.
Γιατί έχει σημασία ο προληπτικός έλεγχος
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ένας από τους συχνότερους τύπους και από τις βασικές αιτίες θανάτου από καρκίνο διεθνώς. Ωστόσο, μπορεί να εντοπιστεί νωρίς, πριν ξεκινήσουν οι ενδείξεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο προληπτικός έλεγχος δεν «φέρνει στο φως» μόνο τη νόσο σε πρώιμο στάδιο αλλά μπορεί να οδηγήσει και στην αφαίρεση πολυπόδων πριν εξελιχθούν σε κακοήθεια.
Οι συγγραφείς τονίζουν ότι η μελέτη ήταν παρατηρητική: αποτυπώνει ισχυρή συσχέτιση ανάμεσα στην εφαρμογή του προγράμματος και στη μείωση της θνησιμότητας, αλλά δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση.
Σε κάθε περίπτωση, η διάρκεια της παρακολούθησης, το μέγεθος του πληθυσμού και η σταθερή μείωση της θνησιμότητας δείχνουν πως ένα απλό τεστ μπορεί να αλλάξει την πορεία της νόσου, όταν γίνεται οργανωμένα και στην ώρα του.
Διαβάστε επίσης
Η ηλικία του πατέρα «εκτοξεύει» τον κίνδυνο καρκίνου παχέος εντέρου για τις κόρες
