Τον θεμέλιο λίθο της σύγχρονης διάγνωσης και έναν από τους βασικότερους πυλώνες της Ογκολογίας και της Ιατρικής Ακριβείας αποτελεί η ιατρική ειδικότητα της Παθολογικής Ανατομικής. Από τη διάγνωση ενός όγκου έως την ανίχνευση βιοδεικτών και την επιλογή της καταλληλότερης εξατομικευμένης θεραπείας, ο ρόλος της είναι καθοριστικός για την πορεία κάθε ασθενούς.
Με αφορμή τη διεξαγωγή της 10ης Πανελλήνιας Διημερίδας Παθολογικής Ανατομικής, η Ελληνική Εταιρεία Παθολογικής Ανατομικής (ΕΕΠΑ) πραγματοποίησε Συνέντευξη Τύπου, κατά την οποία παρουσιάστηκαν οι σύγχρονες προκλήσεις της ειδικότητας, καθώς και οι στρατηγικές προτεραιότητες που απαιτούνται για τη βιώσιμη ανάπτυξή της στη χώρα μας.
Η παρουσίαση ήρθε τη στιγμή που η Παθολογική Ανατομική βρίσκεται σήμερα σε μια περίοδο βαθιάς μετάβασης. Η ραγδαία ανάπτυξη της Ιατρικής Ακριβείας, η συνεχής αύξηση των βιοδεικτών, η ενσωμάτωση της Μοριακής Παθολογικής Ανατομικής στην καθημερινή κλινική πρακτική, η Ψηφιακή Παθολογική Ανατομική και οι εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης μεταβάλλουν ουσιαστικά το εύρος, την πολυπλοκότητα και τις απαιτήσεις του παθολογοανατομικού έργου. Όπως τονίστηκε στη συνέντευξη, η Παθολογική Ανατομική δεν αποτελεί απλώς μία εργαστηριακή ειδικότητα. Είναι η επιστημονική βάση πάνω στην οποία στηρίζονται η διάγνωση, η πρόγνωση, η θεραπευτική καθοδήγηση και η εφαρμογή των σύγχρονων ογκολογικών θεραπειών.
Ακολουθούν 10 ερωτήσεις και οι απαντήσεις τους για τη σημασία και το έργο της κρίσιμης αυτής ιατρικής ειδικότητας για κάθε ογκολογικό ασθενή.
Τι είναι η Παθολογική Ανατομική;
Η Παθολογική Ανατομική είναι η ιατρική ειδικότητα που εξετάζει ιστούς και κύτταρα με σκοπό τη διάγνωση νοσημάτων, μεταξύ των οποίων του καρκίνου. Ο παθολογοανατόμος θέτει τη διάγνωση, καθορίζει τον τύπο και τα χαρακτηριστικά του όγκου και παρέχει κρίσιμες πληροφορίες για την επιλογή της θεραπείας.
Γιατί είναι τόσο σημαντική για τον καρκίνο;
Σχεδόν κάθε ασθενής με συμπαγή κακοήθη όγκο χρειάζεται παθολογοανατομική διάγνωση πριν από την έναρξη θεραπείας. Η ιστολογική διάγνωση αποτελεί τη βάση για:
• τη χειρουργική αντιμετώπιση
• τη χημειοθεραπεία
• την ανοσοθεραπεία
• τις στοχευμένες θεραπείες
Τι είναι οι βιοδείκτες;
Οι βιοδείκτες είναι βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου, ο έλεγχος για τα οποία βοηθά τους ιατρούς να επιλέξουν τη θεραπεία με τη μεγαλύτερη πιθανότητα αποτελεσματικότητας για κάθε ασθενή. Οι περισσότεροι βιοδείκτες αξιολογούνται σε παθολογοανατομικά εργαστήρια με ειδικές τεχνικές, όπως η ανοσοϊστοχημεία, ο in situ υβριδισμός και οι μοριακές εξετάσεις.
Τι είναι η Ιατρική Ακριβείας;
Η Ιατρική Ακριβείας είναι η προσέγγιση κατά την οποία η θεραπεία προσαρμόζεται στα ιδιαίτερα βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου και του ασθενούς. Η Παθολογική Ανατομική αποτελεί βασικό πυλώνα της Ιατρικής Ακριβείας.
Υπάρχει έλλειψη παθολογοανατόμων στην Ελλάδα;
Όπως συμβαίνει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, αρκετά παθολογοανατομικά εργαστήρια αντιμετωπίζουν προκλήσεις στελέχωσης, ιδίως στο Δημόσιο Τομέα. Η αύξηση των διαγνωστικών απαιτήσεων και των βιοδεικτών έχει αυξήσει σημαντικά τον φόρτο εργασίας τα τελευταία έτη.
Τι είναι η Ψηφιακή Παθολογική Ανατομική;
Η Ψηφιακή Παθολογική Ανατομική επιτρέπει τη μετατροπή των ιστολογικών πλακιδίων σε ψηφιακές εικόνες υψηλής ανάλυσης. Οι εικόνες αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για:
• διάγνωση
• δεύτερη γνώμη
• εκπαίδευση
• έρευνα
• ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης
Θα αντικαταστήσει η τεχνητή νοημοσύνη τον παθολογοανατόμο;
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να υποστηρίξει τον παθολογοανατόμο σε συγκεκριμένες εργασίες, όπως η ποσοτικοποίηση βιοδεικτών ή ο εντοπισμός περιοχών ενδιαφέροντος. Ωστόσο, η τελική διάγνωση και η κλινική ερμηνεία παραμένουν ευθύνη του ιατρού. Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί εργαλείο υποστήριξης και όχι υποκατάστασης της ιατρικής κρίσης.
Τι είναι το LIS;
Το Laboratory Information System (LIS) είναι το πληροφοριακό σύστημα που υποστηρίζει τη λειτουργία του παθολογοανατομικού εργαστηρίου.
Το LIS εξασφαλίζει:
• ιχνηλασιμότητα
• ασφάλεια δεδομένων
• διασφάλιση ποιότητας
• παραγωγή δομημένων δεδομένων
Η ψηφιακή μετάβαση ξεκινά από το LIS και όχι από τον σαρωτή.
Τι είναι τα δομημένα παθολογοανατομικά πορίσματα;
Πρόκειται για πορίσματα που ακολουθούν προκαθορισμένα πρότυπα και περιλαμβάνουν όλα τα απαραίτητα διαγνωστικά δεδομένα ανά πεδία με προτυποποιημένο τρόπο, ο οποίος μπορεί εύκολα να ενταχθεί σε ψηφιακά πληροφοριακά συστήματα. Συμβάλλουν:
• στην πληρότητα των πληροφοριών
• στη συγκρισιμότητα των δεδομένων
• στη δημιουργία εθνικών μητρώων καρκίνου
• στην υποστήριξη της Ιατρικής Ακριβείας
Ποια είναι τα βασικά αιτήματα της ΕΕΠΑ;
Η ΕΕΠΑ προτείνει:
• ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού στα Εργαστήρια
• ενίσχυση των τεχνολογικών υποδομών κα αυτοματοποίηση στα Εργαστήρια
• ψηφιακό μετασχηματισμό με επίκεντρο το LIS
• ανάπτυξη Εθνικού Δικτύου Ψηφιακής Παθολογικής Ανατομικής
• ισότιμη πρόσβαση όλων των ασθενών σε βιοδείκτες και μοριακές εξετάσεις
• ενίσχυση της ποιότητας και της διαπίστευσης
Διαβάστε επίσης
Νέο παγκόσμιο εμβόλιο σχεδιασμένο με ΑΙ υπόσχεται προστασία από μελλοντικές πανδημίες
Τεχνητή νοημοσύνη: «Βλέπει» τον κίνδυνο για κολπική μαρμαρυγή και εγκεφαλικό επεισόδιο
Νέα τριπλή θεραπεία «φρενάρει» τη μηνιγγίτιδα στα νεογνά χωρίς αντιβιοτικά
