Αύξηση καταγράφεται στους καταγεγραμμένους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας τη διαρκώς εντεινόμενη πρόκληση που συνιστά η νόσος για τη δημόσια υγεία. Από λίγο περισσότερους από 1,06 εκατομμύρια το 2021, οι καταγεγραμμένοι ασθενείς έφτασαν σχεδόν τα 1,3 εκατομμύρια το 2025, σημειώνοντας αύξηση κατά 225.564 άτομα μέσα σε πέντε χρόνια.
Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία της ΗΔΙΚΑ, τα οποία έχουν δημοσιοποιηθεί από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων – Σωματείων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ), οι καταγεγραμμένοι ασθενείς ανέρχονταν σε 1.067.165 το 2021, αυξήθηκαν σε 1.127.601 το 2022 και σε 1.189.712 το 2023. Το 2024 έφτασαν τους 1.242.340, ενώ το 2025 ανήλθαν σε 1.292.729. Η ετήσια αύξηση διαμορφώθηκε από 5,7% το 2022 σε 4,1% το 2025.
Ο σακχαρώδης διαβήτης αφορά πλέον περίπου το 10%-12% του πληθυσμού της χώρας, ενώ ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εμφάνιση της νόσου σε ολοένα και νεότερες ηλικίες. Σημειώνεται ότι τα διαθέσιμα στοιχεία αποτυπώνουν την εξέλιξη των καταγεγραμμένων ασθενών και όχι τον ακριβή αριθμό των νέων διαγνώσεων κάθε έτους.
Ενδεικτικά, δημοσίευση της ΕΕΦΑΜ, με βάση στοιχεία της ΗΔΙΚΑ για την περίοδο 2021-2025, καταγράφει μέση ετήσια αύξηση περίπου 56.391 περιστατικών στο θεραπευτικό πρωτόκολλο του διαβήτη τύπου 2, 246 στον διαβήτη τύπου 1 και 20.995 στον διαβήτη κύησης. Οι αριθμοί αυτοί προκύπτουν από τη μεταβολή των καταγραφών ανά θεραπευτικό πρωτόκολλο και δεν αντιστοιχούν κατ’ ανάγκη σε επιβεβαιωμένες νέες διαγνώσεις.
Η εικόνα στην Ελλάδα εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή τάση. Σύμφωνα με τη μελέτη Global Burden of Disease 2021, παγκοσμίως καταγράφηκαν 23,9 εκατομμύρια νέα περιστατικά διαβήτη τύπου 2, με τον ηλικιακά σταθμισμένο ετήσιο δείκτη επίπτωσης να ανέρχεται σε 280,3 ανά 100.000 κατοίκους. Σε σύγκριση με το 1990, τα νέα περιστατικά έχουν αυξηθεί κατά 220,6%.
Εξειδικευμένοι γιατροί χωρίς επαγγελματικά κίνητρα
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, στις 14 Νοεμβρίου, και το φετινό μήνυμα «Πρώιμη δράση για τον διαβήτη», η Επαγγελματική Ένωση Παθολόγων Διαβητολόγων Ελλάδος (ΕΠΕΠΑΔΙΕ) αναδεικνύει μια σημαντική αντίφαση: ενώ οι ανάγκες των ασθενών αυξάνονται και η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της νόσου είναι καθοριστικής σημασίας, το σύστημα υγείας αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στην εκπαίδευση, την επαγγελματική κατοχύρωση και την αξιοποίηση των εξειδικευμένων γιατρών.
Όπως επισημαίνει η Ένωση, η εξειδίκευση στην Παθολογία του Σακχαρώδους Διαβήτη θεσμοθετήθηκε το 2019 και προβλέπει δύο επιπλέον έτη εκπαίδευσης μετά την ολοκλήρωση της πενταετούς ειδικότητας της Παθολογίας, σε Διαβητολογικό Κέντρο. Ωστόσο, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο παρουσιάζει σοβαρές δυσλειτουργίες, οι οποίες δυσχεραίνουν την πρόσβαση των νέων παθολόγων στην εξειδίκευση, ενώ δεν κατοχυρώνουν επαρκώς τα επαγγελματικά και συνταγογραφικά δικαιώματα όσων την έχουν ήδη αποκτήσει.
Το αποτέλεσμα είναι να μην υπάρχουν ουσιαστικά κίνητρα για έναν νέο γιατρό να επιλέξει την εξειδίκευση στη Διαβητολογία. Οι περιορισμένες δυνατότητες επαγγελματικής αξιοποίησης, η απουσία σαφώς προσδιορισμένων αρμοδιοτήτων και η μη αναγνώριση διακριτών δικαιωμάτων από τον ΕΟΠΥΥ και την ΗΔΙΚΑ δημιουργούν ένα επιπλέον αντικίνητρο, σε μια περίοδο κατά την οποία η Παθολογία αντιμετωπίζει ήδη δυσκολίες στην προσέλκυση νέων γιατρών.
Η Ένωση προειδοποιεί ότι η κατάσταση αυτή απειλεί τη συνέχεια της εξειδικευμένης φροντίδας, καθώς αποθαρρύνει τη δημιουργία της επόμενης γενιάς παθολόγων-διαβητολόγων, τόσο στο ΕΣΥ όσο και στον ιδιωτικό τομέα.
Υπολειτουργούν Διαβητολογικά Κέντρα και ιατρεία
Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές στις δημόσιες δομές. Διαβητολογικά Κέντρα, Ιατρεία Διαβητικού Ποδιού και εξωτερικά Διαβητολογικά Ιατρεία αντιμετωπίζουν προβλήματα στελέχωσης και λειτουργίας, με αποτέλεσμα να περιορίζονται οι δυνατότητες έγκαιρης διάγνωσης, θεραπευτικής παρέμβασης και συστηματικής παρακολούθησης των ασθενών.
Ένα ακόμη ζήτημα που θέτει η ΕΠΕΠΑΔΙΕ αφορά τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται η συνταγογραφική δραστηριότητα των εξειδικευμένων γιατρών. Τα μηνιαία στατιστικά στοιχεία που αποστέλλουν η ΗΔΙΚΑ και ο ΕΟΠΥΥ δεν διαχωρίζουν τις εξειδικεύσεις ούτε λαμβάνουν υπόψη το επίπεδο περίθαλψης στο οποίο παρέχεται η φροντίδα. Έτσι, ένας παθολόγος που εργάζεται σε ένα Διαβητολογικό Κέντρο και παρακολουθεί ασθενείς με πολλαπλές και σύνθετες συνοσηρότητες αξιολογείται με τα ίδια κριτήρια που ισχύουν για ένα γενικό παθολογικό ιατρείο.
Η στρέβλωση αυτή, σύμφωνα με την Ένωση, δημιουργεί πιέσεις στους εξειδικευμένους γιατρούς, οι οποίοι ενδέχεται να περιορίζουν τις διαγνωστικές εξετάσεις ή να επιλέγουν φθηνότερες θεραπευτικές επιλογές υπό τον φόβο κυρώσεων ή περιορισμού της συνταγογράφησής τους.
Ωστόσο, ο σακχαρώδης διαβήτης δεν αποτελεί μια νόσο που περιορίζεται στη ρύθμιση του σακχάρου. Επηρεάζει πολλαπλά όργανα και συστήματα, συνδέεται με σοβαρές καρδιαγγειακές, νεφρικές και ηπατικές επιπλοκές και απαιτεί ολιστική αντιμετώπιση. Η έγκαιρη αναγνώριση των συνοσηροτήτων και η εξατομικευμένη παρακολούθηση μπορούν να αποτρέψουν σοβαρές επιπλοκές, νοσηλείες και, τελικά, μεγαλύτερη επιβάρυνση του συστήματος υγείας.
Έκκληση για διάλογο με το υπουργείο Υγείας
Η ΕΠΕΠΑΔΙΕ ζητά:
- την επανεξέταση και απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου της εξειδίκευσης,
- τη σαφή κατοχύρωση των επαγγελματικών και συνταγογραφικών δικαιωμάτων των παθολόγων-διαβητολόγων,
- τη δημιουργία ουσιαστικών κινήτρων για την προσέλκυση νέων γιατρών,
- την ενίσχυση και στελέχωση των δημόσιων Διαβητολογικών Κέντρων, των Διαβητολογικών Ιατρείων και των Ιατρείων Διαβητικού Ποδιού,
- την προσαρμογή των κριτηρίων αξιολόγησης της συνταγογράφησης στις πραγματικές ανάγκες των ασθενών που παρακολουθούνται από εξειδικευμένες δομές.
Καλεί, τέλος, το υπουργείο Υγείας σε διάλογο για την αντιμετώπιση των εκκρεμοτήτων που παραμένουν άλυτες. Όπως υπογραμμίζει, η πρώιμη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπευτική παρέμβαση δεν αποτελούν μόνο ζήτημα καλύτερης υγείας για τους ασθενείς, αλλά και ουσιαστική επένδυση για τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας. Η εξοικονόμηση πόρων δεν μπορεί να επιτυγχάνεται εις βάρος του αναγκαίου διαγνωστικού ελέγχου και της πρόληψης, καθώς το κόστος των επιπλοκών που θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί είναι πολλαπλάσιο μακροπρόθεσμα.
Ειδήσεις σήμερα
Τα 4 νοσοκομεία της επαρχίας που «φορτώνουν» με ράντζα το ΕΣΥ στην Αττική
Ποια εμβόλια πρέπει να κάνουν οι ενήλικες το 2026-2027 – Οι 3 σημαντικές αλλαγές
