Η ταχύτητα με την οποία γράφουμε με το χέρι μπορεί να αποκαλύπτει περισσότερα για τον εγκέφαλό μας απ’ όσα νομίζουμε. Νέα μελέτη σε ηλικιωμένους στην Πορτογαλία διαπίστωσε ότι ορισμένα χαρακτηριστικά της γραφής, κυρίως όταν απαιτείται υπαγόρευση, ενδέχεται να συνδέονται με ενδείξεις γνωστικής έκπτωσης.
Η γραφή με το χέρι δεν είναι μια απλή κινητική πράξη. Απαιτεί λεπτή κινητικότητα, συντονισμό, προσοχή, μνήμη, επιλογή και οργάνωση πληροφοριών. Ακριβώς επειδή ενεργοποιεί ταυτόχρονα πολλές νοητικές λειτουργίες, θεωρείται πιθανό «παράθυρο» στην κατάσταση του εγκεφάλου, ειδικά στις μεγαλύτερες ηλικίες, όταν μπορεί να γίνεται πιο αργή, ασταθής ή λιγότερο οργανωμένη.
Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Human Neuroscience, οι ερευνητές εξέτασαν αν στοιχεία όπως η ταχύτητα γραφής, ο χρόνος έναρξης και η οργάνωση των κινήσεων διαφοροποιούνται ανάμεσα σε ηλικιωμένους με γνωστική διαταραχή και σε άτομα χωρίς αντίστοιχες ενδείξεις.
«Η γραφή δεν είναι απλώς μια κινητική δραστηριότητα, είναι ένα “παράθυρο” στον εγκέφαλο», σημείωσε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Δρ. Άνα Ρίτα Ματίας, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Αθλητισμού και Υγείας του Πανεπιστημίου της Έβορα.
Στην έρευνα συμμετείχαν 58 άτομα, ηλικίας 62 έως 92 ετών, που διέμεναν σε οίκους ευγηρίας. Από αυτούς, οι 38 είχαν ήδη διαγνωστεί με κάποια μορφή γνωστικής διαταραχής. Οι συμμετέχοντες χρησιμοποίησαν στυλό με μελάνι πάνω σε ψηφιακή επιφάνεια καταγραφής και κλήθηκαν να ολοκληρώσουν διαφορετικές δοκιμασίες.
Στις πιο απλές ασκήσεις, έπρεπε να σχεδιάσουν δέκα οριζόντιες γραμμές μέσα σε 20 δευτερόλεπτα και να κάνουν τουλάχιστον δέκα τελείες στο ίδιο χρονικό διάστημα. Σε άλλες δοκιμασίες, έγραψαν δύο προτάσεις διαφορετικής πολυπλοκότητας, είτε αντιγράφοντάς τες είτε ακούγοντάς τες μέσω υπαγόρευσης.
Πού κατέληξαν οι ερευνητές
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι απλές δοκιμασίες ελέγχου του στυλό, που βασίζονται κυρίως στη βασική κινητική ικανότητα, δεν μπορούσαν να αποτυπώσουν με σαφήνεια τη γνωστική κατάσταση των συμμετεχόντων.
Παρόμοια εικόνα παρατηρήθηκε και στις ασκήσεις αντιγραφής. Παρότι είναι πιο απαιτητικές, δεν ανέδειξαν καθαρές διαφορές ανάμεσα στις ομάδες, αν και κινήθηκαν κοντά στο όριο της στατιστικής σημαντικότητας.
Αντίθετα, οι δοκιμασίες υπαγόρευσης φάνηκαν πιο ενδεικτικές. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός πως η υπαγόρευση απαιτεί μεγαλύτερη συμμετοχή της μνήμης και των εκτελεστικών λειτουργιών του εγκεφάλου.
Στην ομάδα με γνωστική διαταραχή, δύο παράγοντες ξεχώρισαν στη μικρότερη πρόταση: ο χρόνος που χρειαζόταν το άτομο για να ξεκινήσει να γράφει και ο αριθμός των κινήσεων γραφής. Στην πιο σύνθετη πρόταση, σημαντικά στοιχεία ήταν το κάθετο μέγεθος των γραμμάτων, ο χρόνος έναρξης και η συνολική διάρκεια της γραφής.
Το μήνυμα των ειδικών
Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι μια μέθοδος βασισμένη σε απλές ασκήσεις γραφής με το χέρι και προσιτά ψηφιακά εργαλεία θα μπορούσε μελλοντικά να αξιοποιηθεί για την παρακολούθηση της γνωστικής έκπτωσης. Ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι η προσέγγιση βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Απαιτούνται μεγαλύτερες και πιο μακροχρόνιες μελέτες, σε διαφορετικούς πληθυσμούς, ώστε να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα. Επιπλέον, η συγκεκριμένη έρευνα δεν έλαβε υπόψη τη χρήση φαρμάκων και την πιθανή επίδρασή τους στη γραφή ή στη γνωστική λειτουργία.
Διαβάστε επίσης
Αδιόρατα σημάδια άνοιας που μπορεί να εμφανιστούν από τα 30 – Έρευνα αποκαλύπτει
Το πασίγνωστο φαρμακευτικό φυτό για δυνατή μνήμη – Πολύτιμος σύμμαχος κατά της άνοιας
Νόσος Αλτσχάιμερ – Άνοια: Ένα τεστ με στυλό και χαρτί δείχνει τον κίνδυνο σε 3 λεπτά
