Μία διαφορετική προσέγγιση στη θεραπεία της κατάθλιψης έρχεται στο προσκήνιο, σε μία περίοδο όπου σημαντικό ποσοστό ασθενών δεν βρίσκει ουσιαστική ανακούφιση από τα συμβατικά αντικαταθλιπτικά.
Σύμφωνα με τον Mitchell B. Liester, M.D., ψυχίατρο και Αναπληρωτή Κλινικό Καθηγητή Ψυχιατρικής στο University of Colorado School of Medicine σε άρθρο του στο Psychology Today, η υπογλώσσια χορήγηση κεταμίνης σε χαμηλή δόση ενδέχεται να αποτελέσει μία πιο προσιτή και καλά ανεκτή εναλλακτική επιλογή για άτομα με θεραπευτικά ανθεκτική κατάθλιψη.
Η κατάθλιψη παραμένει μία από τις κυριότερες αιτίες αναπηρίας παγκοσμίως. Παρότι τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα πρώτης γραμμής έχουν βοηθήσει εκατομμύρια ανθρώπους, δεν είναι αποτελεσματικά για όλους. Όπως επισημαίνει ο Mitchell B. Liester, σε άρθρο του στο Psychology Today, μόνο ένα μέρος των ασθενών επιτυγχάνει πλήρη ύφεση των συμπτωμάτων με τις υπάρχουσες φαρμακευτικές επιλογές, γεγονός που καθιστά αναγκαία την αναζήτηση νέων θεραπευτικών δρόμων.
Η δράση της κεταμίνης
Η κεταμίνη χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες ως αναισθητικό, ενώ παράλληλα έχει αποτελέσει και δημοφιλή ναρκωτική ουσία. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, έχει προσελκύσει το επιστημονικό ενδιαφέρον λόγω της ταχείας αντικαταθλιπτικής της δράσης, ιδίως σε περιπτώσεις όπου άλλες θεραπείες έχουν αποτύχει. Σε αντίθεση με τα κλασικά αντικαταθλιπτικά που δρουν κυρίως στο σύστημα της σεροτονίνης, η κεταμίνη επηρεάζει το γλουταμινεργικό σύστημα του εγκεφάλου, έναν διαφορετικό νευροβιολογικό μηχανισμό που σχετίζεται με τη νευροπλαστικότητα και τη ρύθμιση της διάθεσης.
Μέχρι σήμερα, η πιο διαδεδομένη μορφή χορήγησης για την κατάθλιψη ήταν η ενδοφλέβια, σε ελεγχόμενο ιατρικό περιβάλλον. Η μέθοδος αυτή έχει δείξει ταχεία βελτίωση των συμπτωμάτων, συνοδεύεται όμως από υψηλό κόστος, ανάγκη στενής παρακολούθησης και παρενέργειες όπως αποπροσωποποίηση ή παροδικές διαταραχές αντίληψης.
Η υπογλώσσια μορφή σε χαμηλή δόση
Ο Mitchell B. Liester εστιάζει σε μία διαφορετική πρακτική: Την υπογλώσσια χορήγηση πολύ χαμηλής δόσης κεταμίνης, δηλαδή την τοποθέτηση του φαρμάκου κάτω από τη γλώσσα ώστε να απορροφάται σταδιακά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει, μικρές κλινικές μελέτες αλλά και η δική του κλινική εμπειρία σε εκατοντάδες ασθενείς δείχνουν ότι η μέθοδος αυτή μπορεί να μειώσει σημαντικά τα συμπτώματα της κατάθλιψης, ακόμη και σε άτομα που είχαν δοκιμάσει πολλαπλές άλλες θεραπείες χωρίς αποτέλεσμα.
Τα πλεονεκτήματα, όπως τα περιγράφει, περιλαμβάνουν χαμηλότερο κόστος, μεγαλύτερη ευκολία πρόσβασης και ηπιότερες παρενέργειες σε σύγκριση με υψηλότερες δόσεις ή άλλες μορφές χορήγησης. Σε χαμηλές δόσεις, οι ανεπιθύμητες ενέργειες φαίνεται να είναι συνήθως παροδικές και ήπιες, όπως ελαφρά ζάλη ή υπνηλία.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς
Παρά τα ενθαρρυντικά δεδομένα, ο Αμερικανός ψυχίατρος τονίζει ότι η χρήση κεταμίνης για την κατάθλιψη είναι συχνά εκτός των εγκεκριμένων ενδείξεων και πρέπει να γίνεται αποκλειστικά υπό ιατρική επίβλεψη. Η σωστή επιλογή ασθενών, η εξατομίκευση της δόσης και η παρακολούθηση για πιθανές παρενέργειες είναι κρίσιμες προϋποθέσεις για την ασφαλή εφαρμογή της θεραπείας.
Η υπογλώσσια κεταμίνη δεν παρουσιάζεται ως «θαυματουργή λύση», αλλά ως μία πιθανή προσθήκη στο θεραπευτικό «οπλοστάσιο» απέναντι στην ανθεκτική κατάθλιψη. Σύμφωνα με τον ειδικό, απαιτούνται μεγαλύτερες και καλά σχεδιασμένες κλινικές μελέτες για να επιβεβαιωθεί με σαφήνεια η μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα και ασφάλειά της.
Σε μία εποχή όπου η ανάγκη για ταχύτερες και αποτελεσματικότερες παρεμβάσεις στην ψυχική υγεία είναι επιτακτική, η χαμηλή δόση υπογλώσσιας κεταμίνης ανοίγει μία συζήτηση που φαίνεται ότι μόλις ξεκινά.
Διαβάστε επίσης
Η ουσία που ξανανιώνει τον εγκέφαλο – Τι δείχνει έρευνα
Αυτοκτονία: Αμφιλεγόμενη ουσία καταστέλλει τις αρνητικές σκέψεις σε 24 ώρες – Πώς θα χορηγείται
Κεταμίνη: Πόσο «εθισμένος» ήταν ο Έλον Μασκ; Τι γνωρίζουμε για την αμφιλεγόμενη ουσία
