Ίδιες διαδρομές, ίδιες υποχρεώσεις, μια εβδομάδα που μοιάζει με την προηγούμενη. Ανάμεσα στην εργασία, στις δουλειές του σπιτιού και στις εκκρεμότητες, οι μέρες συχνά «κινούνται» γύρω από όσα πρέπει να προλάβουμε. Ακόμη και οι ευχάριστες στιγμές αποκτούν κάτι το… αναμενόμενο: το αγαπημένο στέκι, η καθιερωμένη έξοδος, μια δραστηριότητα που κάποτε περιμέναμε με ανυπομονησία.
Μέρος της εξήγησης βρίσκεται στην εξοικείωση. Όσο επαναλαμβάνεται μια εμπειρία, τόσο μπορεί να υποχωρεί η συγκίνηση που μας προκαλούσε αρχικά, επισημαίνει ο Δρ. Max Alberhasky, επίκουρος καθηγητής Μάρκετινγκ στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας.
Σε άρθρο του στο Psychology Today, προτείνει να βάζουμε σκόπιμα λίγη ποικιλία στο πρόγραμμά μας. Μια άγνωστη διαδρομή, μια νέα γνωριμία ή κάτι που μαθαίνουμε για πρώτη φορά μπορούν να δώσουν ενδιαφέρον σε μια κατά τα άλλα συνηθισμένη εβδομάδα.
Πώς το ευχάριστο γίνεται συνηθισμένο
Οι συνήθειες έχουν πρακτική αξία. Μας βοηθούν να οργανωνόμαστε, να εξοικονομούμε χρόνο και να ολοκληρώνουμε υποχρεώσεις χωρίς να χρειάζεται να αποφασίζουμε κάθε φορά από την αρχή. Η επανάληψη, όμως, μπορεί να αμβλύνει τη συναισθηματική μας ανταπόκριση.
Ως προς αυτό, η «ηδονική προσαρμογή» περιγράφει την τάση να συνηθίζουμε καταστάσεις και εμπειρίες, με αποτέλεσμα η αρχική ευχαρίστηση να εξασθενεί. Ο Δρ. Alberhasky χρησιμοποιεί το παράδειγμα της πρώτης πτήσης: ένα ταξίδι με αεροπλάνο μπορεί κάποτε να ήταν από μόνο του συναρπαστικό. Για κάποιον που ταξιδεύει συχνά, γίνεται μέρος της ρουτίνας.
Έτσι, μια ζωή που κυλά οργανωμένα μπορεί συγχρόνως να μοιάζει υπερβολικά προβλέψιμη. Το καινούργιο είναι αυτό που μας δίνει έναν λόγο να προσέξουμε ξανά όσα συμβαίνουν γύρω μας.
Η διάθεση αλλάζει όταν αλλάζουν οι παραστάσεις
Ο συγγραφέας επικαλείται μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Neuroscience, στην οποία οι ερευνητές παρακολούθησαν μέσω GPS τις μετακινήσεις των συμμετεχόντων και κατέγραψαν τη διάθεσή τους για διάστημα τριών έως τεσσάρων μηνών.
Οι ημέρες με μεγαλύτερη ποικιλία στις τοποθεσίες συνδέονταν με περισσότερα θετικά συναισθήματα. Η σχέση φάνηκε να λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις: η εξερεύνηση συνδεόταν με καλύτερη διάθεση και η καλύτερη διάθεση με περισσότερη εξερεύνηση στη συνέχεια.
Η πρακτική προέκταση που δίνει ο Alberhasky είναι να αναζητούμε αφορμές για ανακάλυψη και σε μικρή απόσταση από το σπίτι μας. Μια γειτονιά που δεν έχουμε περπατήσει ή ένας χώρος που προσπερνάμε καθημερινά μπορεί να γίνει η αρχή.
Η χαρά αρχίζει και πριν από την έξοδο
Όταν υπάρχει το οικονομικό περιθώριο, ο τρόπος με τον οποίο ξοδεύουμε έχει εξίσου σημασία. Επικαλούμενος έρευνες για την κατανάλωση και την ευτυχία, ο Δρ. Alberhasky δίνει έμφαση στις εμπειρίες: μια συναυλία, μια εκδρομή ή ένα γεύμα με την παρέα μπορούν να αφήσουν αναμνήσεις στις οποίες επιστρέφουμε και ιστορίες που μοιραζόμαστε.
Στην ευχαρίστηση συμβάλλει και η προσμονή. Κλείνοντας εγκαίρως ένα εισιτήριο ή οργανώνοντας μια συνάντηση, αποκτούμε κάτι ευχάριστο να περιμένουμε. Η εμπειρία έχει ήδη μια θέση στη σκέψη μας – πριν καν τη ζήσουμε.
Στην ίδια λογική, ο καθηγητής προτείνει να αφήνουμε χώρο για μικρές, διαφορετικές απολαύσεις μέσα στον μήνα. Η ποικιλία μπορεί να προκύψει με ελάχιστη δαπάνη ή και χωρίς καθόλου χρήματα.
Δέκα τρόποι να βγούμε από τον «αυτόματο πιλότο»
Οι προτάσεις του Δρ. Alberhasky καλύπτουν διαφορετικές ανάγκες, διαθέσιμο χρόνο και οικονομικές δυνατότητες. Το κριτήριο είναι να επιλέξουμε κάτι που μας κινεί την περιέργεια και θα θέλαμε πραγματικά να δοκιμάσουμε.
- Πάρτε έναν διαφορετικό δρόμο. Αλλάξτε τη διαδρομή της βόλτας ή μιας καθημερινής μετακίνησης, εφόσον είναι πρακτικό.
- Αλλάξτε για λίγο χώρο εργασίας. Αν εργάζεστε εξ αποστάσεως και οι συνθήκες το επιτρέπουν, δοκιμάστε μια βιβλιοθήκη ή ένα ήσυχο καφέ.
- Βάλτε κάτι άγνωστο στην κουζίνα σας. Επισκεφθείτε μια αγορά ή ένα κατάστημα που δεν συνηθίζετε και επιλέξτε ένα υλικό με το οποίο δεν έχετε μαγειρέψει.
- Μάθετε κάτι από την αρχή. Δοκιμάστε ένα εισαγωγικό μάθημα σε μια δραστηριότητα που σας ενδιαφέρει.
- Ανανεώστε ένα γνώριμο χόμπι. Αν παίζετε κάποιο όργανο, εξερευνήστε ένα μουσικό είδος έξω από τις προτιμήσεις σας.
- Πιάστε κουβέντα με έναν καινούργιο άνθρωπο. Μια αυθόρμητη συζήτηση, όταν υπάρχει αμοιβαία διάθεση, προσφέρει την έκπληξη μιας άγνωστης ιστορίας ή μιας διαφορετικής οπτικής.
- Οργανώστε μια κοντινή εξερεύνηση. Σχεδιάστε μια ημερήσια εκδρομή ή επισκεφθείτε ένα μέρος λίγο έξω από την πόλη σας.
- Δώστε χώρο στο παιχνίδι. Ξαναπιάστε ένα παλιό βιντεοπαιχνίδι ή μαζέψτε φίλους για καραόκε.
- Κλείστε μια εμπειρία που θα περιμένετε. Μια παράσταση, μια συναυλία, ένας αγώνας ή μια έξοδος για μια κουζίνα που δεν έχετε δοκιμάσει μπορούν να γίνουν το ευχάριστο σημείο αναφοράς των επόμενων ημερών.
- Απομακρύνετε για λίγο το κινητό. Αφιερώστε δεκαπέντε λεπτά σε όσα συμβαίνουν γύρω σας ή δοκιμάστε μια σύντομη πρακτική διαλογισμού. Παρατηρήστε πού στρέφεται η προσοχή σας όταν δεν μεσολαβεί η οθόνη.
Για όσους σκέφτονται μια μεγαλύτερη αγορά, ο Δρ. Alberhasky προσθέτει ένα ακόμη κριτήριο: ποιες εμπειρίες θα μας «ξεκλειδώσει»; Ένα τηλεσκόπιο, για παράδειγμα, μπορεί να ανοίξει ένα νέο ενδιαφέρον και να δώσει αφορμές για εξορμήσεις. Η αξία του βρίσκεται και στις δυνατότητες χρήσης του, πέρα από τη χαρά της απόκτησης.
Αφετηρία μπορεί να είναι μία μόνο καινούργια δραστηριότητα την εβδομάδα, προτείνει ο καθηγητής. Κάτι που χωρά στη ζωή μας και θέλουμε να του δώσουμε μια ευκαιρία. Μια μικρή απόκλιση από το πρόγραμμα, αρκετή για να έχουμε στο τέλος της ημέρας κάτι διαφορετικό να θυμηθούμε.
Διαβάστε επίσης
Γιατί εμφανίζεται η πλήξη στη σχέση; Και πώς μπορεί να φουντώσει ξανά η φλόγα του έρωτα
7 ασυνήθιστες διαδρομές που οδηγούν πιο κοντά στην ευτυχία – Γιατί το μονοπάτι δεν είναι ένα
9 πράγματα που κάνει διαφορετικά ο «πιο ευτυχισμένος άνθρωπος στον κόσμο» – Δείτε βίντεο
