Η οθόνη είναι ανοιχτή και ο κέρσορας αναβοσβήνει, περιμένοντας την επόμενη εντολή. Ο χρήστης, όμως, διστάζει. Αντί να απευθυνθεί ξανά σε ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης, κλείνει το παράθυρο και συνεχίζει μόνος του. Η εικόνα αυτή φαίνεται να γίνεται ολοένα συχνότερη, καθώς περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν συνειδητά να περιορίσουν ή ακόμη και να απορρίψουν τη χρήση εφαρμογών AI.
Η τάση αυτή αποτυπώνεται στη νέα κθεση του Digital Futures Institute του King’s College London και του Responsible AI UK, όπου σύμφωνα με τα ευρήματα περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα πολίτες περιορίζουν σκόπιμα τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η έκθεση «AI: the growing UK pushback» δείχνει ότι το 42% των ερωτηθέντων μειώνει συνειδητά την έκθεσή του σε εργαλεία AI, κυρίως εξαιτίας ανησυχιών για την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια. Ανάμεσά τους βρίσκονται ακόμη και άτομα που δηλώνουν συνολικά θετικά απέναντι στην τεχνολογία.
Δύσκολο να την αποφύγουν, ακόμη κι αν το θέλουν
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα είναι ότι το 70% των συμμετεχόντων θεωρεί δύσκολο ή αδύνατο να αποφύγει την έκθεση στην Τεχνητή Νοημοσύνη, ακόμη και αν το επιθυμεί.
Το στοιχείο αυτό εγείρει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο οι πολίτες μπορούν να συναινούν ουσιαστικά στη χρήση της AI, να γνωρίζουν πότε εφαρμόζεται και να έχουν τη δυνατότητα να εξαιρεθούν.
Αυξάνονται οι φόβοι για τους κινδύνους
Οι στάσεις απέναντι στην Τεχνητή Νοημοσύνη φαίνεται να γίνονται σταδιακά πιο επιφυλακτικές. Από τον Οκτώβριο του 2023 έως τον Ιούνιο του 2026, το ποσοστό των ενηλίκων στο Ηνωμένο Βασίλειο που θεωρούν ότι η AI «εγκυμονεί» περισσότερους κινδύνους από οφέλη αυξήθηκε από 48% σε 52%. Αντίθετα, το ποσοστό όσων πιστεύουν ότι τα οφέλη υπερτερούν των κινδύνων μειώθηκε από 38% σε 34%.
Η έκθεση επισημαίνει, παράλληλα, ότι η πρόσβαση στην AI και η εξοικείωση με αυτήν δεν οδηγούν απαραίτητα σε τακτική χρήση. Όταν οι άνθρωποι επιλέγουν να μην αξιοποιήσουν τα συγκεκριμένα εργαλεία, αυτό δεν σημαίνει ότι στερούνται των απαραίτητων δεξιοτήτων.
Ιδιωτικότητα και ασφάλεια οι βασικές ανησυχίες
Η προστασία των προσωπικών δεδομένων, η ασφάλεια και η συμμόρφωση με τους κανόνες αποτελούν τον συχνότερο λόγο περιορισμού της χρήσης, τον οποίο επικαλείται το 29% των συμμετεχόντων.
Δεύτερος συχνότερος λόγος, με ποσοστό 22%, είναι η προτίμηση των χρηστών να συνεχίσουν να εργάζονται με τον τρόπο που ήδη γνωρίζουν.
Η αμφιθυμία της Generation Z
Η Generation Z χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη συχνότερα από τους Millennials και τους Boomers. Την ίδια στιγμή, όμως, είναι πιθανότερο να θεωρεί ότι η AI έχει περισσότερους κινδύνους από οφέλη και να περιορίζει συνειδητά τη χρήση της.
Όταν ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να επιλέξουν λέξεις που περιγράφουν τα συναισθήματά τους απέναντι στην τεχνολογία, οι Millennials και η Generation Z ανέφεραν συχνότερα ότι νιώθουν «σίγουροι» και «ενθουσιασμένοι». Οι Boomers, αντίθετα, ήταν πιθανότερο να δηλώσουν «θυμωμένοι» και «νευρικοί».
Η Τεχνητή Νοημοσύνη συγκέντρωσε, επίσης, χαμηλότερα ποσοστά θετικής αποδοχής σε σύγκριση με άλλους θεσμούς ή τεχνολογίες. Το 29% των ερωτηθέντων εξέφρασε θετικά συναισθήματα για την AI, έναντι 63% για το βρετανικό Σύστημα Υγείας και 51% για τις ανεμογεννήτριες.
«Οι πολίτες χρειάζονται ουσιαστική συναίνεση»
Η καθηγήτρια Kate Devlin, πρόεδρος και διευθύντρια του Digital Futures Institute στο King’s College London και συν-συγγραφέας της έκθεσης, σημείωσε ότι η αρνητική στάση απέναντι στην AI φαίνεται να ενισχύεται.
Όπως ανέφερε, οι πολίτες χρειάζονται ουσιαστικούς τρόπους συναίνεσης, δηλαδή τη δυνατότητα να επιλέγουν πότε εφαρμόζεται η Τεχνητή Νοημοσύνη, πώς αλληλεπιδρά μαζί τους και πότε μπορούν να εξαιρεθούν από τη χρήση της.
Παράλληλα, κάλεσε εργοδότες και εταιρείες τεχνολογίας να λάβουν υπόψη ότι αρκετοί άνθρωποι αισθάνονται άγχος για τα εργαλεία AI, εκφράζοντας ανησυχία ότι μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια και την ιδιωτικότητά τους.
Η ίδια τόνισε ότι οι στάσεις του κοινού δεν χωρίζονται καθαρά σε δύο στρατόπεδα, υπέρ και κατά της Τεχνητής Νοημοσύνης. Πολλοί αναγνωρίζουν τις πιθανές χρήσεις και τα οφέλη της, ενώ ταυτόχρονα ανησυχούν για τις αρνητικές συνέπειες.
Ο Jack Stilgoe, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης και Τεχνολογίας στο UCL και επίσης συν-συγγραφέας της έκθεσης, επισήμανε ότι οι εταιρείες που προωθούν νέες τεχνολογίες συχνά θεωρούν πως όσοι τις γνωρίζουν καλύτερα θα είναι και περισσότερο θετικοί απέναντί τους.
Τα ευρήματα, όμως, δείχνουν το αντίθετο: Οι ανησυχίες για την AI αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου, ενώ ακόμη και οι συχνότεροι χρήστες της εμφανίζονται αμφίθυμοι.
Διαβάστε επίσης
Ανθρωποειδή ρομπότ βάζουν γκολ στο γήπεδο – Δείτε βίντεο
Τεχνητή Νοημοσύνη: Γιατί εμπιστευόμαστε το ChatGPT με κλειστά μάτια; Ένας καθηγητής εξηγεί
Chatbots σε ρόλο παιχνιδιού ή ψυχολόγου για παιδιά και εφήβους – Τι ανησυχεί τους ειδικούς
