Mετά από τόσα χρόνια ερευνών για τις επιπτώσεις του καπνίσματος, το συμπέρασμα είναι ένα: μπορεί να σκοτώσει. Υπάρχουν, ωστόσο, άλλοι παράγοντες που είναι εξίσου επικίνδυνοι ή και περισσότερο;
Νέα επιστημονική ανάλυση υποστηρίζει ότι η χαμηλή φυσική κατάσταση και η ανεπαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης μπορεί να επιβαρύνουν την υγεία σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό από όσο πιστεύουμε. Σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Nutrition, οι ισχύουσες οδηγίες για τη σωματική δραστηριότητα και τη διατροφή στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και σε άλλες χώρες της Δύσης, επικεντρώνονται κυρίως στην αποφυγή ελλείψεων και όχι στη βελτιστοποίηση της υγείας και της μακροζωίας.
Ο συγγραφέας της ανάλυσης, Chris Macdonald από το Πανεπιστήμιο του Cambridge, υποστηρίζει ότι οι δημόσιες συστάσεις χρειάζονται αναθεώρηση, ώστε να αντανακλούν καλύτερα τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα.
Η φυσική κατάσταση ως κρυφός δείκτης υγείας
Όπως αναφέρεται στην ανάλυση, τα άτομα με πολύ χαμηλή καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση εμφανίζουν έως και τετραπλάσιο κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με όσους διατηρούν υψηλά επίπεδα φυσικής κατάστασης. Αντίστοιχα, η μειωμένη μυϊκή δύναμη συνδέεται με περίπου διπλάσιο κίνδυνο θνησιμότητας.
Οι αριθμοί αυτοί προέρχονται από διαφορετικές μελέτες και δεν αποτελούν άμεση σύγκριση με τους κινδύνους του καπνίσματος. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ερευνητή, αναδεικνύουν ότι η έλλειψη φυσικής κατάστασης αποτελεί έναν ιδιαίτερα σημαντικό και συχνά υποτιμημένο παράγοντα κινδύνου.
Kαθοριστική η ένταση της άσκησης
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της ανάλυσης αφορά τη σημασία της έντασης της σωματικής δραστηριότητας. Δεδομένα από περισσότερους από 70.000 ενήλικες έδειξαν ότι η έντονη άσκηση σχετίζεται με σημαντικά μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου θανάτου από κάθε αιτία συγκριτικά με τη μέτριας έντασης δραστηριότητα. Αντίστοιχα, τα οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία φαίνεται να είναι ακόμη πιο έντονα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η άσκηση υψηλής έντασης δεν αφορά αποκλειστικά τους νέους ή τους αθλητές. Μελέτες σε μεσήλικες που προηγουμένως ακολουθούσαν καθιστικό τρόπο ζωής έδειξαν ότι ένα οργανωμένο πρόγραμμα έντονης άσκησης μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη λειτουργία και τη δομή της καρδιάς. Παρόλα αυτά, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι όσοι έχουν υπάρξει για χρόνια σωματικά αδρανείς θα πρέπει να ξεκινούν σταδιακά και, εφόσον υπάρχουν προβλήματα υγείας, να συμβουλεύονται πρώτα τον γιατρό τους.
Η πρωτεΐνη στο επίκεντρο
Η ανάλυση αμφισβητεί επίσης τις ισχύουσες συστάσεις για την ημερήσια πρόσληψη πρωτεΐνης, οι οποίες, σύμφωνα με τον συγγραφέα, βασίζονται σε πρότυπα του 1991 και έχουν σχεδιαστεί κυρίως για την αποφυγή ελλείψεων σε άτομα με καθιστικό τρόπο ζωής.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι όσοι ακολουθούν πρόγραμμα μυϊκής ενδυνάμωσης ενδέχεται να χρειάζονται σημαντικά περισσότερη πρωτεΐνη από όση προβλέπουν οι επίσημες οδηγίες, με ορισμένες μελέτες να υποστηρίζουν ακόμη και διπλάσια πρόσληψη. Η επαρκής κατανάλωση πρωτεΐνης συνδέεται με μεγαλύτερη μυϊκή μάζα, αυξημένη δύναμη και καλύτερη διατήρηση της λειτουργικότητας με την πάροδο της ηλικίας.
Ιδιαίτερα σημαντικά θεωρούνται τα οφέλη για τους ηλικιωμένους, καθώς η απώλεια μυϊκής μάζας σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο πτώσεων και καταγμάτων. Παράλληλα, ορισμένα δεδομένα υποδηλώνουν ότι οι ανάγκες σε πρωτεΐνη κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να είναι υψηλότερες από τις σημερινές συστάσεις, αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα.
Η πρωτεΐνη φαίνεται επίσης να συμβάλλει στον έλεγχο του σωματικού βάρους, καθώς ενισχύει το αίσθημα κορεσμού και βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής μάζας κατά την απώλεια λίπους. Σε αρκετές μελέτες, τα άτομα με υψηλότερη πρόσληψη πρωτεΐνης έχασαν περισσότερο λίπος, παρά την ίδια συνολική πρόσληψη θερμίδων.
Τι ισχύει για όσους ακολουθούν vegan διατροφή
Ο συγγραφέας δεν απορρίπτει τις χορτοφαγικές διατροφές, ωστόσο επισημαίνει ότι ιδιαίτερα οι vegan δίαιτες χρειάζονται προσεκτικό σχεδιασμό ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες σε πρωτεΐνη.
Επικαλείται, μεταξύ άλλων, μελέτη που συσχέτισε τη vegan διατροφή με υψηλότερο κίνδυνο καταγμάτων, πιθανώς λόγω χαμηλότερης πρόσληψης πρωτεΐνης και ασβεστίου. Αναφέρεται επίσης σε έρευνες που συσχετίζουν τη vegan διατροφή στην εγκυμοσύνη με χαμηλότερο βάρος γέννησης και αυξημένο κίνδυνο προεκλαμψίας, χωρίς όμως να τεκμηριώνεται αιτιώδης σχέση.
Παρόλα αυτά, τρόφιμα όπως το τόφου, η σόγια και τα όσπρια μπορούν να καλύψουν επαρκώς τις ανάγκες σε πρωτεΐνη, όταν εντάσσονται σε μια ισορροπημένη και σωστά σχεδιασμένη διατροφή.
Χρειάζονται νέες συστάσεις;
Καταλήγοντας, ο Macdonald υποστηρίζει ότι οι κυβερνήσεις και οι υγειονομικοί οργανισμοί θα πρέπει να μετατοπίσουν το ενδιαφέρον τους από την απλή αποφυγή ελλείψεων προς τη μεγιστοποίηση της υγείας και της ποιότητας ζωής.
Αν και τα συμπεράσματα της ανάλυσης δεν αλλάζουν το γεγονός ότι το κάπνισμα αποτελεί έναν από τους σοβαρότερους κινδύνους για την υγεία, αναδεικνύουν παράλληλα τη σημασία δύο παραγόντων που συχνά παραβλέπονται: της τακτικής άσκησης και της επαρκούς πρόσληψης πρωτεΐνης.
Η διατήρηση καλής φυσικής κατάστασης και μυϊκής μάζας δεν αποτελεί μόνο ζήτημα εμφάνισης ή αθλητικής απόδοσης, αλλά βασική προϋπόθεση για υγιή γήρανση και μακροχρόνια ευεξία.
Διαβάστε επίσης
Γήρανση: Με ποια κακή συνήθεια οι millennials επιταχύνουν το βιολογικό τους ρολόι
Είναι τα όρθια γραφεία αποτελεσματική λύση για καλύτερη υγεία; Ένας ειδικός έχει αμφιβολίες
Kάθεστε πολύ; Πόσα λεπτά άσκησης αντιστρέφουν τους κινδύνους του καθισιού και σώζουν ζωές
