Πριν από το καλοκαίρι, η φροντίδα του δέρματος και η σωστή αντηλιακή προστασία αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία, ειδικά για όσους έχουν προδιάθεση για σκουρόχρωμες κηλίδες ή ήδη παρατηρούν δυσχρωμίες στο δέρμα τους. Οι κηλίδες αυτές είναι γνωστές ως πανάδες ή μέλασμα και αποτελούν μια μορφή υπερμελάγχρωσης του δέρματος. Εμφανίζονται κυρίως στο πρόσωπο, τα χέρια και το ντεκολτέ, δηλαδή σε σημεία που εκτίθενται συχνά στον ήλιο. Ωστόσο, μπορούν να παρουσιαστούν και σε άλλα μέρη του σώματος.
Οι πανάδες είναι συχνότερες στις γυναίκες ηλικίας 20-40 ετών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορούν να εμφανιστούν και σε άνδρες.
Γιατί δημιουργούνται
Όπως εξηγεί η κ. Αναστασία Σεφέρη – Δανιήλ, πλαστική χειρουργός στο Νοσοκομείο ΥΓΕΙΑ και μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Πλαστικής Επανορθωτικής και Αισθητικής Χειρουργικής (HESPRAS), η βασική αιτία εμφάνισης των πανάδων είναι η αυξημένη παραγωγή μελανίνης, της χρωστικής που δίνει χρώμα στο δέρμα. Όταν τα μελανοκύτταρα, δηλαδή τα κύτταρα που παράγουν μελανίνη, λειτουργούν πιο έντονα σε ορισμένα σημεία, δημιουργούνται σκουρόχρωμες κηλίδες.
Οι ακριβείς μηχανισμοί που προκαλούν τις πανάδες δεν είναι πλήρως ξεκάθαροι. Ωστόσο, είναι γνωστό ότι αρκετοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην εμφάνισή τους, όπως η κληρονομική προδιάθεση, η εγκυμοσύνη, η λήψη αντισυλληπτικών, ορισμένα φάρμακα και, κυρίως, η έκθεση στον ήλιο χωρίς επαρκή προστασία.
Σε χώρες με έντονη ηλιοφάνεια, όπως η Ελλάδα, το πρόβλημα συχνά επιδεινώνεται τους καλοκαιρινούς μήνες. Ο ήλιος μπορεί να προκαλέσει νέες πανάδες ή να κάνει πιο εμφανείς όσες ήδη υπάρχουν.
Γιατί χρειάζεται δερματολογικός έλεγχος
Παρ’ ότι οι πανάδες είναι συνήθως καλοήθεις, κάθε νέα ή μεταβαλλόμενη σκουρόχρωμη βλάβη στο δέρμα πρέπει να αξιολογείται από δερματολόγο. Ο λόγος είναι ότι ορισμένες σοβαρότερες δερματικές αλλοιώσεις μπορεί να μοιάζουν εξωτερικά με πανάδες. Η σωστή διάγνωση είναι απαραίτητη πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε θεραπεία, ώστε να αποκλειστούν άλλες παθήσεις και να επιλεγεί η κατάλληλη μέθοδος αντιμετώπισης.
Οι διαφορετικοί τύποι πανάδων
Οι πανάδες διακρίνονται ανάλογα με το βάθος στο οποίο βρίσκεται η μελανίνη στο δέρμα. Όταν η μελανίνη εντοπίζεται πιο επιφανειακά, πρόκειται για επιδερμικό τύπο. Αυτή είναι και η πιο συχνή μορφή, αλλά κι εκείνη που ανταποκρίνεται συνήθως καλύτερα στη θεραπεία. Όταν η μελανίνη βρίσκεται βαθύτερα, μιλάμε για δερματικό τύπο, ο οποίος είναι πιο δύσκολος στην αντιμετώπιση. Υπάρχει επίσης ο μικτός τύπος, όπου οι βλάβες εντοπίζονται σε διαφορετικά βάθη. Η έκταση, το βάθος και η ένταση των πανάδων καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το θεραπευτικό πλάνο και τον χρόνο που θα χρειαστεί για να βελτιωθεί η εικόνα του δέρματος.
Σύγχρονες θεραπείες για τις πανάδες
Η θεραπεία των πανάδων θεωρούνταν στο παρελθόν απαιτητική, κυρίως επειδή η πάθηση έχει τάση υποτροπής. Σήμερα, όμως, οι διαθέσιμες μέθοδοι είναι πιο εξελιγμένες και μπορούν να προσφέρουν καλύτερα αποτελέσματα.
Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει εφαρμογή laser, ραδιοσυχνοτήτων ή ενέσιμης μεσοθεραπείας, ανάλογα με την περίπτωση. Τα σύγχρονα laser και οι ραδιοσυχνότητες στοχεύουν στην περιοχή όπου υπάρχει η περίσσεια μελανίνης, βοηθώντας στη βελτίωση της δυσχρωμίας. Τα νεότερης γενιάς μηχανήματα επιτρέπουν πιο ακριβή εφαρμογή, με μικρότερο χρόνο αποθεραπείας και ταχύτερη επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες. Η ενέσιμη μεσοθεραπεία, από την άλλη, βασίζεται στην έγχυση ουσιών όπως βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και άλλους παράγοντες που στοχεύουν στη ρύθμιση της παραγωγής μελανίνης.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι θεραπείες μπορούν να συνδυαστούν, ώστε να επιτευχθεί καλύτερο αποτέλεσμα.
Πόσες συνεδρίες χρειάζονται
Ο αριθμός των συνεδριών εξαρτάται από τη βαρύτητα του προβλήματος. Όταν οι πανάδες είναι επιφανειακές και περιορισμένες, η βελτίωση μπορεί να επιτευχθεί πιο γρήγορα. Αντίθετα, όταν είναι βαθύτερες ή πιο εκτεταμένες, απαιτείται περισσότερος χρόνος και πιο εντατικό πλάνο. Συνήθως, μπορεί να χρειαστούν από 1-3 συνεδρίες, με μεσοδιάστημα περίπου δύο εβδομάδων, πάντα σύμφωνα με την εκτίμηση του ειδικού.
Φροντίδα μετά τη θεραπεία και πρόληψη
Μετά τη θεραπεία, η ενυδάτωση και η αντηλιακή προστασία είναι απαραίτητες. Ο δερματολόγος συνήθως προτείνει συγκεκριμένη ενυδατική κρέμα και αντηλιακό, τα οποία πρέπει να χρησιμοποιούνται συστηματικά. Σε περιπτώσεις βαθύτερων πανάδων, μπορεί να χρειαστεί για λίγες ημέρες αποφυγή ορισμένων καλλυντικών ή λοσιόν.
Η αντηλιακή προστασία παραμένει το πιο σημαντικό μέτρο πρόληψης. Ωστόσο, σε ορισμένα άτομα οι πανάδες μπορεί να εμφανίζονται ξανά ακόμη και με σωστή χρήση αντηλιακού, λόγω γενετικής προδιάθεσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, απαιτείται πιο σταθερή παρακολούθηση και εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο.
Τελικά, οι πανάδες δεν είναι μόνο αισθητικό ζήτημα. Χρειάζονται σωστή διάγνωση, κατάλληλη θεραπεία και συνεπή φροντίδα, ώστε το δέρμα να παραμένει υγιές και προστατευμένο.
Διαβάστε επίσης
Η ατοπική δερματίτιδα δυσκολεύει τον ύπνο και τη μνήμη
Δέρμα: Καταπολεμά ο καφές κυτταρίτιδα και πρησμένα μάτια; Η δερματολόγος απαντά
Αξίζουν τελικά τα συμπληρώματα κολλαγόνου; Πού ωφελούν και πού όχι
