Στην προσπάθειά μας να κυνηγήσουμε «την καλή ζωή», πολλοί από εμάς θυσιάζουμε τις σχέσεις μας, την υγεία μας και την ψυχική μας ισορροπία, και παρ’ όλα αυτά καταλήγουμε με ζωές και δουλειές που μας προσφέρουν ελάχιστη χαρά και πληρότητα. Όμως, παρότι η ζωή μας μπορεί να φαίνεται υπερβολικά περίπλοκη και ακόμη και εκτός του ελέγχου μας, η λύση σε αυτή την πρόκληση ίσως είναι πιο απλή απ’ όσο φανταζόμαστε.
Χιλιάδες χρόνια πριν, οι αρχαίοι Έλληνες ανακάλυψαν νέους τρόπους σκέψης και ύπαρξης που μπορούν να μας ωφελήσουν και σήμερα, αν επιλέξουμε να ακολουθήσουμε το μονοπάτι που μας χάραξαν. Ο Δρ. Alex Pattakos, συνιδρυτής του Παγκόσμιου Ινστιτούτου Νοήματος, παρουσιάζει όλα όσα μπορούμε να μάθουμε από τη σοφία τους, με άρθρο του στο Psychology Today.
Ο άνθρωπος ως κοινωνικό ον: Η δύναμη της σύνδεσης
«Ο άνθρωπος είναι από τη φύση του κοινωνικό ον», έλεγε ο Αριστοτέλης, σε μια από τις πιο γνωστές ρήσεις του.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι, από τη φύση μας, ανθίζουμε μέσα σε ομάδες ή κοινότητες, πραγματικές και όχι ψηφιακές. Παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας στις επικοινωνίες, η έρευνα δείχνει ότι πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ολοένα και πιο αποξενωμένοι. Η κατάθλιψη, το άγχος και οι εξαρτήσεις βρίσκονται σε άνοδο, οδηγώντας σε μια γενική μείωση της ευεξίας.
«Αντί να δανειζόμαστε πράγματα από τους γείτονες, απλώς αγοράζουμε τα δικά μας. Αντί να ζητάμε βοήθεια, κάνουμε μόνοι μας τις δουλειές ή προσλαμβάνουμε επαγγελματίες. Τι έχουμε χάσει; Μήπως, προσπαθώντας τόσο πολύ να είμαστε αυτάρκεις, αποκοπήκαμε ο ένας από τον άλλον;» αναρωτιέται ο συγγραφέας.
Οι αρχαίοι Έλληνες, μέσα από την παράδοση της γειτονιάς και της φιλοξενίας, μας θυμίζουν κάτι απλό αλλά ουσιαστικό: ανήκουμε ο ένας στον άλλον. Η οικογένεια, οι φίλοι, οι γείτονες, οι συνάδελφοι δεν είναι απλώς «επαφές», αλλά το «χωριό» μας.
Μοιραζόμαστε και νοιαζόμαστε
Ο Επίκουρος συμβούλευε: «Να αναζητούμε κάποιον για να φάμε και να πιούμε μαζί του πριν αναζητήσουμε τι θα φάμε και θα πιούμε».
Κάθε αλληλεπίδραση είναι μια ευκαιρία να ενισχύσουμε ή να αποδυναμώσουμε τους δεσμούς μας με τους άλλους. Σε μεγάλο βαθμό, το βάθος της ζωής μας εξαρτάται από το βάθος των σχέσεών μας. Αυτό είναι ουσιώδες στοιχείο του ελληνικού τρόπου ζωής, λέει ο ειδικός.
Ενθουσιασμός για τη ζωή: Η ενέργεια της ύπαρξης
«Ο ήλιος είναι καινούριος κάθε μέρα», έλεγε ο Ηράκλειτος.
Οι αρχαίοι Έλληνες μάς δίδαξαν ότι η ζωή είναι σύντομη και διαρκώς μεταβαλλόμενη. Η ανάγκη να αγκαλιάζουμε την πληρότητα της ζωής – με τα πάνω και τα κάτω της, τις χαρές και τις λύπες – με ζήλο και εκτίμηση για το δώρο της ύπαρξης, είναι βαθιά ριζωμένη στο ελληνικό «DNA».
Σε περιόδους κρίσης και υπερβολικού άγχους, όταν παλεύουμε ή αισθανόμαστε έλλειψη πληρότητας, χρειάζεται να επιστρέφουμε στα βασικά της ζωής και να αναζητούμε πηγές αληθινού νοήματος και ευεξίας. «Όπως μας δίδαξε ο προ-σωκρατικός φιλόσοφος Ηράκλειτος, ο ήλιος είναι καινούριος κάθε μέρα. Κάθε μέρα είναι μια νέα ευκαιρία να συνδεθούμε ουσιαστικά με τους άλλους, να ανακαλύψουμε βαθύτερο σκοπό και να αγκαλιάσουμε πλήρως τη ζωή. Είναι μια νέα ευκαιρία να ακολουθήσουμε το ελληνικό μονοπάτι προς την ευεξία» τονίζει.
«Γνώθι σαυτόν»: Η σημασία της αυτογνωσίας
Στον Ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς είναι χαραγμένο το «Γνώθι σαυτόν», η πασίγνωστη ρήση του Σωκράτη. Η αναζήτηση απαντήσεων, έτσι, για όσους έπαιρναν τους χρησμούς δεν ήταν απλώς εξωτερική, αλλά βαθιά εσωτερική διαδικασία.
Ο Σωκράτης στην απολογία του μίλησε για την «εσωτερική φωνή», μια διαίσθηση που καθοδηγούσε τις πράξεις του ψάχνοντας το σωστό. Η προσέγγισή του ήταν μεταφυσική: συνδύαζε τη λογική και τον ορθό λόγο με τη διαίσθηση, συμβουλευόμενος αυτό που θα ονομάζαμε «εσωτερικό μαντείο». Όπως και για τον Σωκράτη, η πρόκληση για πολλούς από εμάς σήμερα είναι αν θα εμπιστευτούμε αυτή την εσωτερική φωνή ή αν θα παρασυρθούμε από τους άλλους.
Να είμαστε αληθινοί με τον εαυτό μας
«Υπάρχει μία ζωή για τον καθένα μας: η δική μας», έλεγε ο Ευριπίδης.
Για τους αρχαίους Έλληνες, ο σκοπός της ζωής δεν ήταν η συσσώρευση υλικών αγαθών, αλλά η ευδαιμονία, μια βαθιά, διαρκής κατάσταση πληρότητας. Όχι στιγμιαία ευχαρίστηση, αλλά εσωτερική αρμονία, ανάπτυξη και προσφορά στους άλλους.
Όταν απομακρυνόμαστε από την αυθεντική μας φύση, κυνηγώντας εξωτερικά επιτεύγματα εις βάρος της υγείας και των σχέσεών μας, χάνουμε τον προσανατολισμό μας. Η πραγματική ευεξία, όμως, ξεκινά από την επανασύνδεση με τον πυρήνα μας.
Συμπέρασμα
Ίσως, τελικά, η «καλή ζωή» να μην βρίσκεται στην αδιάκοπη προσπάθεια για περισσότερα, αλλά στην επιστροφή στα ουσιώδη: στη σύνδεση με τους άλλους, στη φροντίδα του σώματος και του νου, στην καλλιέργεια της αυτογνωσίας και στην αναζήτηση βαθύτερου νοήματος. Η σοφία των αρχαίων Ελλήνων μάς υπενθυμίζει ότι η ευεξία δεν είναι αποτέλεσμα εξωτερικών κατακτήσεων, αλλά εσωτερικής ισορροπίας. Και κάθε νέα ημέρα είναι μια ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουμε τις προτεραιότητές μας και να ζήσουμε πιο αυθεντικά, πιο συνειδητά και πιο ανθρώπινα.
Διαβάστε επίσης
Το μυστικό της ευτυχίας κρύβεται σε ένα μακρινό ταξίδι – Η απόσταση που εγγυάται την ευεξία
Λιγότερο άγχος, περισσότερη ευτυχία: Το μυστικό είναι τόσο απλό – Δοκιμάστε το τώρα!
