Οι διαταραχές ύπνου στην Ευρώπη είναι συχνότερες απ’ όσο συνήθως υπολογίζεται και κοστίζουν στην οικονομία «εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ» κάθε χρόνο, δείχνει νέα ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Neurology. Η διεθνής ερευνητική ομάδα ανέτρεξε συστηματικά στη βιβλιογραφία, χαρτογράφησε δεδομένα από 47 ευρωπαϊκές χώρες και προσπάθησε να αποτιμήσει τόσο την έκταση του προβλήματος όσο και το οικονομικό του αποτύπωμα.
Ένας στους τρεις ενήλικες επηρεάζεται – «Πρωταγωνίστρια» η υπνική άπνοια
Στο επίκεντρο βρίσκονται τρεις συχνές διαταραχές:
1. η αποφρακτική υπνική άπνοια (obstructive sleep apnoea, OSA),
2. η αϋπνία (insomnia), και
3. το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών (restless legs syndrome, RLS).
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η αποφρακτική υπνική άπνοια αφορά περίπου το 18% του ενήλικου πληθυσμού (με την εκτίμηση να βασίζεται κυρίως σε ηλικίες άνω των 30), η αϋπνία το 10% και το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών το 3%.
Συνολικά, τα ποσοστά αυτά παραπέμπουν σε επιβάρυνση που αγγίζει περίπου το 31% των ενηλίκων, με τους επιστήμονες να επισημαίνουν ότι οι συνυπάρχουσες διαταραχές (συννοσηρότητες) μπορούν να απογειώσουν τις αθροίσεις.
Για τις πιο σπάνιες παθήσεις, η ναρκοληψία (narcolepsy) εκτιμάται στο 0,03%, ενώ η διαταραχή συμπεριφοράς στον ύπνο REM (REM sleep behaviour disorder, RBD) στο 0,009%.
Ο «λογαριασμός» του ύπνου: Πάνω από 420 δισ. ευρώ τον χρόνο
Η οικονομική αποτίμηση ήταν εφικτή μόνο για 30 χώρες της «Γηραιάς Ηπείρου», κυρίως υψηλού εισοδήματος, λόγω σημαντικών κενών στα διαθέσιμα στοιχεία. Με βάση αυτά τα δεδομένα, το συνολικό ετήσιο κόστος των διαταραχών ύπνου εκτιμάται στα 422,9 δισ. ευρώ.
Η πιο «ακριβή» διαταραχή είναι η αποφρακτική υπνική άπνοια (184 δισ. ευρώ), ενώ ακολουθούν η αϋπνία (158 δισ.) και το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών (79 δισ.). Στα χαμηλότερα επίπεδα, η ναρκοληψία αποτιμάται σε 905 εκατ. ευρώ και η διαταραχή συμπεριφοράς στον ύπνο REM σε 436 εκατ. ευρώ.
Το κόστος, σύμφωνα με τη μελέτη, μοιράζεται σχεδόν στη μέση: περίπου 48% αφορά τις άμεσες δαπάνες (διάγνωση, θεραπεία, παρακολούθηση) και περίπου 52% τις «έμμεσες απώλειες» (όπως μειωμένη παραγωγικότητα, απουσίες από την εργασία, συνέπειες στην καθημερινή λειτουργικότητα).
Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι η «απροσδόκητα υψηλή» συχνότητα και το «σημαντικό οικονομικό βάρος» δεν συμβαδίζουν με τον τρόπο που η υγεία του ύπνου αντιμετωπίζεται στις σχετικές πολιτικές: παραμένει, όπως υπογραμμίζουν, σε μεγάλο βαθμό υποτιμημένη. Την ίδια στιγμή, τα κενά δεδομένων σε αρκετές χώρες δείχνουν ότι το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος μπορεί να μην αποτυπώνεται στην πλήρη έκτασή του.
Συμπέρασμα
Ο ύπνος δεν είναι «πολυτέλεια», αλλά θεμελιώδης πυλώνας της υγείας και της λειτουργικότητας. Η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η θεραπεία των συγκεκριμένων διαταραχών δεν αφορούν μόνο την ατομική ευεξία, αλλά ταυτόχρονα ένα ευρύ κοινωνικό και οικονομικό στοίχημα.
Διαβάστε επίσης
Μελατονίνη: Πόσο απειλεί την καρδιά το «χάπι για τον ύπνο»; Έρευνα απαντά
Ξυπνάτε κάθε βράδυ στις 3 τα ξημερώματα; Τι φταίει για τον «εφιάλτη» των γυναικών μετά τα 55
