Τα συμπληρώματα ωμέγα-3 είναι ιδιαίτερα δημοφιλή για τα πιθανά οφέλη τους στην καρδιακή υγεία και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Ωστόσο, νέα έρευνα υποδηλώνει ότι οι επιδράσεις τους στη γνωστική υγεία μπορεί να είναι πιο περίπλοκες -και ενδεχομένως ανησυχητικές- απ’ ό,τι πιστευόταν μέχρι τώρα.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο The Journal of Prevention of Alzheimer’s Disease, δείχνει ότι τα εν λόγω συμπληρώματα ενδέχεται να σχετίζονται με ταχύτερη γνωστική παρακμή στους ηλικιωμένους, αμφισβητώντας τις μακροχρόνιες παραδοχές σχετικά με τον προστατευτικό τους ρόλο.
Αντιφατικά στοιχεία
Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα συνδέονται από καιρό με την υγεία του εγκεφάλου, με παλαιότερες μελέτες σε ζώα και παρατηρητικές μελέτες να υποδηλώνουν ότι θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση του κινδύνου άνοιας και της γνωστικής παρακμής που σχετίζεται με την ηλικία. Ωστόσο, οι κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους έχουν δώσει αντιφατικά αποτελέσματα.
Για να διερευνήσουν περαιτέρω το θέμα, ερευνητές στην Κίνα ανέλυσαν μακροχρόνια δεδομένα από την Πρωτοβουλία Νευροαπεικόνισης της Νόσου Αλτσχάιμερ (ADNI), συνδυάζοντας γνωστικές αξιολογήσεις με λεπτομερή απεικόνιση του εγκεφάλου.
Εκπληκτικά ευρήματα σε διάστημα 5 ετών
Η μελέτη παρακολούθησε 273 ηλικιωμένους που λάμβαναν τακτικά συμπληρώματα ωμέγα-3 και τους συνέκρινε με 546 άτομα που δεν λάμβαναν, για ένα διάστημα 5 ετών. Οι συμμετέχοντες αντιστοιχίστηκαν ως προς βασικές μεταβλητές, όπως η ηλικία, το φύλο, το γενετικό προφίλ και η διάγνωση.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι λάμβαναν συμπληρώματα ωμέγα-3 παρουσίασαν ταχύτερη μείωση της γνωστικής απόδοσης σε τυποποιημένες αξιολογήσεις, συμπεριλαμβανομένων των τεστ μνήμης και της συνολικής νοητικής λειτουργίας.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτό το μοτίβο παρέμεινε ανεξάρτητα από τον γενετικό κίνδυνο. Και οι δύο ομάδες περιλάμβαναν παρόμοιο αριθμό ατόμων που έφεραν το γονίδιο APOE ε4, έναν σημαντικό παράγοντα κινδύνου για τη νόσο Αλτσχάιμερ, υποδηλώνοντας ότι η γενετική από μόνη της δεν εξηγούσε τη διαφορά.
Οι εγκεφαλικές τομογραφίες προσέφεραν περαιτέρω πληροφορίες. Η επιταχυνόμενη πτώση δε συνδέθηκε με χαρακτηριστικά γνωρίσματα της νόσου Αλτσχάιμερ, όπως οι αμυλοειδείς πλάκες ή η συσσώρευση πρωτεΐνης tau. Αντ’ αυτού, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι όσοι έπαιρναν τα συμπληρώματα παρουσίαζαν μειωμένο μεταβολισμό της γλυκόζης στον εγκέφαλο. Αυτή η μείωση συνδέεται συχνά με διαταραγμένη επικοινωνία μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων -γνωστή ως συναπτική δυσλειτουργία- ακόμη κι όταν η δομή του εγκεφάλου φαίνεται άθικτη.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματά τους δείχνουν μια συσχέτιση κι όχι μια άμεση σχέση αιτίου – αποτελέσματος. Καθώς πρόκειται για μια παρατηρητική μελέτη, δε μπορεί να αποδείξει ότι τα συμπληρώματα ωμέγα-3 οδηγούν άμεσα σε γνωστική έκπτωση. Ωστόσο, τα αποτελέσματα εγείρουν σημαντικά ερωτήματα, με τους ερευνητές να καλούν σε επανεξέταση της ιδέας ότι τα συμπληρώματα αυτά είναι καθολικά ευεργετικά.
Το συμπέρασμα των ειδικών
Οι ερευνητές καλούν σε περαιτέρω έρευνα, ιδίως ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές, με στόχο να διαπιστωθεί εάν τα ευρήματα ισχύουν και να κατανοηθεί καλύτερα πώς αλληλεπιδρούν τα συμπληρώματα ωμέγα-3 με τον γηράσκοντα εγκέφαλο. Προς το παρόν, οι ειδικοί προτείνουν μια ισορροπημένη προσέγγιση: Αντί να βασιζόμαστε αποκλειστικά στα συμπληρώματα, να εστιάζουμε σε μια πιο ολιστική προσέγγιση υγείας, μέσω της ισορροπημένης διατροφής, της άσκησης και της ιατρικής καθοδήγησης, παραγόντων καθοριστικών για την υποστήριξη της γνωστικής λειτουργίας με την πάροδο του χρόνου.
Διαβάστε επίσης
Μνήμη: Υπάρχει τρόπος να μην ξεχνάμε τίποτα – Τα κόλπα που βοηθούν
Τα 30 γραμμάρια που μας προστατεύουν από την άνοια – Καταναλώστε τα καθημερινά
Πλέξιμο: Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν πιάνουμε βελόνες και νήμα – Τι λέει η επιστήμη
