Η καρδιακή αποκατάσταση είναι ένα οργανωμένο, εξατομικευμένο πρόγραμμα, που βοηθά τον ασθενή με καρδιαγγειακή νόσο να ανακτήσει τη φυσική του κατάσταση, να μειώσει τον κίνδυνο νέων καρδιαγγειακών συμβαμάτων και να επιστρέψει με ασφάλεια στην καθημερινή, κοινωνική και επαγγελματική του ζωή. Με κεντρικό πυλώνα την εξατομικευμένη άσκηση, περιλαμβάνει επίσης πολύπλευρη ιατρική αξιολόγηση και παρακολούθηση, έλεγχο των παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, διατροφική καθοδήγηση, διακοπή καπνίσματος, ψυχολογική υποστήριξη, εκπαίδευση και βελτιστοποίηση της φαρμακευτικής αγωγής.
Ποιοι είναι υποψήφιοι για να λάβουν μέρος σε πρόγραμμα καρδιακής αποκατάστασης;
Η καρδιακή αποκατάσταση απευθύνεται σ’ ένα ευρύ φάσμα ασθενών με καρδιαγγειακή νόσο. Ιδιαίτερα σημαντική είναι μετά από έμφραγμα του μυοκαρδίου, μετά από αγγειοπλαστική και τοποθέτηση stent, μετά από επέμβαση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης (bypass) ή άλλη καρδιοχειρουργική επέμβαση, καθώς και σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί επίσης να εφαρμοστεί μετά από επεμβάσεις βαλβίδων, σε ασθενείς με σταθερή στεφανιαία νόσο και σε άλλες επιλεγμένες καρδιαγγειακές παθήσεις.
Η καρδιακή αποκατάσταση απευθύνεται σε ασθενείς κάθε ηλικιακής ομάδας. Στους μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς, οι οποίοι είναι και πιο ευπαθείς, η αποκατάσταση μπορεί να έχει ακόμη ευρύτερο στόχο: Όχι μόνο τη βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας, αλλά και τη διατήρηση της μυϊκής δύναμης, της κινητικότητας και της αυτονομίας.
Πού γίνεται;
Η καρδιακή αποκατάσταση μπορεί να ξεκινά ήδη από το νοσοκομείο, μετά από ένα οξύ καρδιαγγειακό επεισόδιο ή επέμβαση, και να συνεχίζεται μετά την έξοδο του ασθενούς. Οι νέες Κατευθυντήριες Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, που δημοσιεύθηκαν πριν από έναν μόλις μήνα, υπογραμμίζουν ότι αποτελεί μια συνεχή διαδρομή φροντίδας, από την προεγχειρητική προετοιμασία και την οξεία νοσοκομειακή φάση, έως την οργανωμένη αποκατάσταση και τη μακροχρόνια διατήρηση ενός ενεργού τρόπου ζωής.
Μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, το πρόγραμμα μπορεί να πραγματοποιείται είτε σ’ οργανωμένο κέντρο καρδιακής αποκατάστασης, είτε στο σπίτι με κατάλληλη εξ αποστάσεως καθοδήγηση, με τη βοήθεια τηλεϊατρικής και ψηφιακών τεχνολογιών ή με υβριδικό μοντέλο, που συνδυάζει συνεδρίες στο κέντρο και στο σπίτι.
Ποια είναι τα οφέλη;
Ανάλογα με το προφίλ του ασθενούς, η συμμετοχή σε οργανωμένο πρόγραμμα καρδιακής αποκατάστασης μπορεί να συμβάλει σε λιγότερες επανεισαγωγές στο νοσοκομείο, καλύτερη ικανότητα για άσκηση και καθημερινές δραστηριότητες, καλύτερο έλεγχο των παραγόντων κινδύνου και της θεραπείας, βελτίωση της ψυχικής υγείας και καλύτερη ποιότητα ζωής. Οι οδηγίες δίνουν πλέον ιδιαίτερη βαρύτητα όχι μόνο στην επιβίωση, αλλά και στο κατά πόσο ο άνθρωπος μπορεί να επιστρέψει στην καθημερινότητα, στην εργασία και σε μια ανεξάρτητη ζωή. Έτσι, η καρδιακή αποκατάσταση δεν περιορίζεται στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης. Αποτελεί ολοκληρωμένη θεραπευτική παρέμβαση που στοχεύει τόσο στην πρόγνωση, όσο και στην καθημερινή λειτουργικότητα και ποιότητα ζωής.
Ποια η πραγματικότητα στην Ευρώπη και την Ελλάδα το 2026;
Παρά την ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση, η καρδιακή αποκατάσταση παραμένει σημαντικά υποχρησιμοποιούμενη στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τις νέες Κατευθυντήριες Οδηγίες της ESC, υπηρεσίες καρδιακής αποκατάστασης είναι διαθέσιμες στο 91% των ευρωπαϊκών χωρών, όμως η συνολική δυναμικότητα επαρκεί μόλις για 1 στους 7 ασθενείς που τις χρειάζονται. Για να καλυφθούν οι πραγματικές ανάγκες, υπολογίζεται ότι απαιτούνται περισσότερες από 3 εκατομμύρια επιπλέον θέσεις κάθε χρόνο.
Στην Ελλάδα, το κενό είναι ακόμη μεγαλύτερο. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ESC Atlas of Cardiology καταγράφουν μόλις 0,7 νοσοκομεία με πρόγραμμα καρδιακής αποκατάστασης ανά εκατομμύριο κατοίκων. Στην χώρα μας, ένα εξαιρετικά σημαντικό εμπόδιο είναι η χρηματοδότηση της καρδιακής αποκατάστασης. Παρά το γεγονός ότι επιμέρους υπηρεσίες αποκατάστασης καλύπτονται από τον ΕΟΠΥΥ, δεν έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα ένα ενιαίο και ολοκληρωμένο πλαίσιο αποζημίωσης για τα σύγχρονα πολυπαραγοντικά προγράμματα καρδιακής αποκατάστασης. Η θεσμική αναγνώριση και αποζημίωσή τους αποτελεί κρίσιμο βήμα για τη διεύρυνση της πρόσβασης των Ελλήνων ασθενών σε μια θεραπευτική παρέμβαση που αποτελεί πλέον βασικό συστατικό της σύγχρονης καρδιαγγειακής φροντίδας.
Διαβάστε επίσης
«Νίκο, γιατί κόβεις ταχύτητα;» – Ο 75χρονος που γλίτωσε την ανακοπή στο παρά πέντε
5 νέες θεραπευτικές εξελίξεις που αλλάζουν τη φροντίδα της καρδιάς
Ελίζα Κονοφάγου – Αρρυθμίες: Η τεχνική που «βλέπει» τα κρυφά σημάδια του αιφνίδιου καρδιακού θανάτου
