Η ύπαρξη εμβολίων και επιστημονικών οδηγιών δεν εξασφαλίζει, από μόνη της, ότι όλοι όσοι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης λαμβάνουν την προστασία που χρειάζονται. Η έλλειψη συστηματικής παρακολούθησης, οι εκκρεμείς δόσεις και τα εμπόδια στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας αποτελούν προκλήσεις που χρειάζονται συντονισμένη αντιμετώπιση.
Αυτό είναι το βασικό μήνυμα που αναδεικνύει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Επισκεπτών Υγείας (ΠΣΕΥ), με αφορμή το επιστημονικό διαδικτυακό σεμινάριο «Από τα δεδομένα στην πράξη: Εμβολιαστική κάλυψη ευπαθών ομάδων υψηλού κινδύνου», το οποίο διοργάνωσε στις 7 Οκτωβρίου 2026. Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στη διάρκεια της εκδήλωσης, η βελτίωση της εμβολιαστικής κάλυψης προϋποθέτει όχι μόνο ενημέρωση, αλλά και ενεργό εντοπισμό των ατόμων υψηλού κινδύνου, εξατομικευμένες συστάσεις και παρακολούθηση της ολοκλήρωσης των εμβολιασμών.
Ποιοι χρειάζονται ιδιαίτερη εμβολιαστική προστασία
Οι ανάγκες εμβολιασμού δεν καθορίζονται αποκλειστικά από την ηλικία. Όπως επισήμανε ο κ. Εμμανουήλ Σμυρνάκης, Καθηγητής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας – Ιατρικής Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, παράγοντες όπως τα χρόνια νοσήματα, η ανοσοκαταστολή, η εγκυμοσύνη και η επαγγελματική έκθεση πρέπει, επίσης, να λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση των εμβολιαστικών αναγκών.
Ο καθηγητής υπογράμμισε τη σημασία της εξατομικευμένης προσέγγισης των ενηλίκων υψηλού κινδύνου, αλλά και της σχέσης εμπιστοσύνης ανάμεσα στον πολίτη και τον επαγγελματία υγείας. Η προσωπική σύσταση μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό βήμα για την ενίσχυση της πρόληψης.
Παιδιά με χρόνια νοσήματα: Η σημασία των δόσεων που έχουν παραλειφθεί
Στις ιδιαίτερες ανάγκες των παιδιών και των εφήβων υψηλού κινδύνου αναφέρθηκε η κυρία Βάνα Παπαευαγγέλου, Καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας του ΕΚΠΑ, από τη Γ΄ Παιδιατρική Κλινική του ΠΓΝ «Αττικόν». Όπως εξήγησε, τόσο το υποκείμενο νόσημα, όσο και η θεραπεία που λαμβάνει ένα παιδί ενδέχεται να απαιτούν προσαρμογές στο εμβολιαστικό του πρόγραμμα.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον τακτικό έλεγχο του εμβολιαστικού ιστορικού και στην αναπλήρωση δόσεων που έχουν παραλειφθεί. Παράλληλα, επισήμανε ότι τα παιδιά με σύνθετα προβλήματα υγείας συχνά παρακολουθούνται κυρίως από εξειδικευμένους γιατρούς. Γι’ αυτό, είναι σημαντική η συνεργασία με τον παιδίατρο, ώστε η εμβολιαστική πρόληψη να μην παραμελείται μέσα στη συνολική διαχείριση της νόσου.
Πώς μπορούν να εντοπιστούν τα εμβολιαστικά κενά
Στην πρακτική αντιμετώπιση του προβλήματος επικεντρώθηκε η κυρία Χαραλαμπία Τσαγρή, Επισκέπτρια Υγείας, MPH, PhD, της 1ης ΤΟΜΥ Πατρών – Τριών Ναυάρχων. Σύμφωνα με την παρουσίασή της, ο συνδυασμός του ατομικού εμβολιαστικού ιστορικού, των ηλεκτρονικών μητρώων και των διαθέσιμων στοιχείων των μονάδων υγείας μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό όσων έχουν εκκρεμείς εμβολιασμούς. Η προσωπική επικοινωνία, οι υπενθυμίσεις και η διευκόλυνση της πρόσβασης στις υπηρεσίες εμβολιασμού αποτελούν, όπως ανέδειξε, σημαντικά εργαλεία.
Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι μόνο να ενημερωθεί ο πολίτης, αλλά και να διαπιστωθεί αν τελικά πραγματοποιήθηκε ο εμβολιασμός ή αν εξακολουθούν να υπάρχουν εκκρεμότητες.
Από την πλευρά των ασθενών, η κυρία Μέμη Τσεκούρα, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των επαγγελματιών υγείας και της ενεργού συμμετοχής των ίδιων των ασθενών. Όπως υπογράμμισε, η κατανόηση των αναγκών τους και η αντιμετώπιση των εμποδίων πρόσβασης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την καλύτερη εμβολιαστική κάλυψη.
Κάθε επίσκεψη σε μια μονάδα υγείας είναι ευκαιρία πρόληψης
Κεντρική θέση στις επισημάνσεις του ΠΣΕΥ έχει η ανάγκη ο έλεγχος της εμβολιαστικής κατάστασης να ενταχθεί συστηματικά στην καθημερινή φροντίδα. Αντί να αναμένεται από τον πολίτη να αναζητήσει μόνος του πληροφορίες ή να εντοπίσει τις δόσεις που του λείπουν, ο Σύλλογος προκρίνει μια πιο ενεργή προσέγγιση από τις υπηρεσίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.
Σε αυτή την προσπάθεια, σύμφωνα με τον ΠΣΕΥ, οι Επισκέπτες Υγείας μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο, μέσα από την ενημέρωση, την εξατομικευμένη συμβουλευτική, την προσέγγιση της κοινότητας και την παρακολούθηση των εμβολιαστικών εκκρεμοτήτων.
Το συμπέρασμα που αναδεικνύεται από την εκδήλωση είναι ότι η εμβολιαστική προστασία των ευπαθών ομάδων δεν εξαρτάται μόνο από τις διαθέσιμες συστάσεις. Απαιτεί οργάνωση, συνεργασία και συνέχεια στη φροντίδα, ώστε οι ευκαιρίες πρόληψης να μη χάνονται.
Διαβάστε επίσης
Ο καίριος ρόλος του Επισκέπτη Υγείας για την προστασία των εργαζομένων
Επισκέπτες Υγείας: Ο κομβικός ρόλος τους στην προαγωγή του εμβολιασμού
