Άνοια: Δεύτερη η Ελλάδα στην ΕΕ – Η αφόρητη οικονομική πίεση σε οικογένειες και φροντιστές

Στη δεύτερη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την αναλογία ανθρώπων που ζουν με άνοια βρίσκεται η Ελλάδα. Περισσότεροι από 236.000 άνθρωποι εκτιμάται ότι επηρεάζονταν το 2025, ενώ έως το 2050 ο αριθμός προβλέπεται να ξεπεράσει τις 334.000.

Πίσω από αυτή την αύξηση διαγράφεται μια εξίσου απαιτητική πρόκληση: περισσότερες ανάγκες καθημερινής υποστήριξης, σε μια χώρα όπου η οικογένεια επωμίζεται ήδη μεγάλο μέρος της φροντίδας.

Δύο εργασίες φωτίζουν τις διαστάσεις του ζητήματος. Η Alzheimer Europe αποτυπώνει τη συχνότητα της άνοιας και τις αναμενόμενες δημογραφικές μεταβολές. Μια ξεχωριστή μελέτη στο Journal of Alzheimer’s Disease εξετάζει την οικονομική επιβάρυνση, αναδεικνύοντας την αξία μιας προσφοράς που συχνά παραμένει εκτός λογαριασμών: της απλήρωτης εργασίας των συγγενών.

Πίσω μόνο από την Ιταλία

Σύμφωνα με την έκθεση «Prevalence of Dementia in Europe 2025», στην Ελλάδα εκτιμάται ότι ζούσαν 236.473 άνθρωποι με άνοια το 2025, δηλαδή το 2,38% του συνολικού πληθυσμού. Υψηλότερη αναλογία μεταξύ των κρατών της ΕΕ καταγράφει μόνο η Ιταλία, με 2,43%.

Οι γυναίκες αποτελούν περίπου τα δύο τρίτα του ελληνικού συνόλου: 155.911, έναντι 80.562 ανδρών.

Η κατάταξη επηρεάζεται (και) από την ηλικιακή σύνθεση κάθε χώρας. Δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ένας άνθρωπος στην Ελλάδα έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσει άνοια από έναν συνομήλικό του σε άλλο κράτος. Δείχνει, όμως, την έκταση των αναγκών που καλούνται να καλύψουν οι υγειονομικές και κοινωνικές υπηρεσίες.

Σχεδόν 98.000 περισσότεροι μέχρι το 2050

Για τη χώρα μας, η έκθεση προβλέπει 334.109 ανθρώπους με άνοια το 2050, σχεδόν 98.000 περισσότερους από το 2025. Η αναλογία στον συνολικό πληθυσμό υπολογίζεται ότι θα φτάσει το 3,79%.

Ανάλογη πορεία διαγράφεται στην υπόλοιπη Ευρώπη. Στην ΕΕ, ο αριθμός εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 9,1 εκατομμύρια το 2025 σε 14,3 εκατομμύρια το 2050, περίπου κατά 58%. Στο σύνολο των 39 χωρών που καλύπτει η έκθεση, αναμένεται να προσεγγίσει τα 20 εκατομμύρια.

Η μεταβολή αυτή συνεπάγεται μεγαλύτερη ζήτηση για αξιολόγηση, παρακολούθηση και μακροχρόνια περίθαλψη. Φέρνει, παράλληλα, στο προσκήνιο τους φροντιστές: εκείνους που αναλαμβάνουν την επίβλεψη και τη βοήθεια στην καθημερινότητα.

Η απλήρωτη εργασία πίσω από τους αριθμούς

Η μελέτη «The economic burden of dementia in Europe: COIN-Eu dementia» υπολόγισε ότι στην Ελλάδα η άτυπη φροντίδα αντιστοιχούσε στο 89,2% του συνολικού κοινωνικού κόστους της άνοιας. Πρόκειται για το υψηλότερο μερίδιο μεταξύ των 30 ευρωπαϊκών χωρών υψηλού εισοδήματος που εξετάστηκαν.

Ο όρος περιγράφει τη μη αμειβόμενη βοήθεια συγγενών και άλλων κοντινών προσώπων. Η οικονομική αποτίμησή της συνυπολογίζει τον χρόνο που αφιερώνεται στην υποστήριξη και στην επίβλεψη.

Συνολικά, στις χώρες της ανάλυσης, το ετήσιο κοινωνικό κόστος εκτιμήθηκε σε 221,4 δισ. ευρώ. Από αυτά, περίπου το 58% αποδόθηκε στην άτυπη φροντίδα.

Τα ποσά έχουν έτος αναφοράς το 2019 και έχουν προσαρμοστεί στις διαφορές αγοραστικής δύναμης. Δεν αποτελούν σημερινές καταγεγραμμένες δαπάνες.

Ποιος θα φροντίσει… τους φροντιστές;

Οι δύο εργασίες εξετάζουν διαφορετικές περιόδους και πλευρές του ίδιου φαινομένου. Ωστόσο, μαζί αναδεικνύουν μια ήδη υπαρκτή πίεση: περισσότεροι άνθρωποι αναμένεται να χρειάζονται βοήθεια, ενώ η καθημερινή υποστήριξη βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην οικογένεια.

Επομένως, το ζητούμενο για την Ελλάδα ξεπερνά τη θέση της σε έναν ευρωπαϊκό πίνακα. Αφορά την πρόσβαση σε υπηρεσίες, τη συνέχεια της περίθαλψης και την πρακτική ενίσχυση όσων βρίσκονται δίπλα σε έναν δικό τους άνθρωπο. Γιατί η βοήθεια που προσφέρεται χωρίς αμοιβή έχει κόστος – και η δυνατότητα των συγγενών να την παρέχουν δεν είναι ανεξάντλητη.

Διαβάστε επίσης 

Η ταχύτητα με την οποία γράφουμε μπορεί να «μαρτυρά» γνωστική έκπτωση

Αδιόρατα σημάδια άνοιας που μπορεί να εμφανιστούν από τα 30 – Έρευνα αποκαλύπτει

Αυτός είναι ο απλός τρόπος για να καθυστερήσετε την άνοια έως και 5 χρόνια – Χωρίς φάρμακα